Quyết định 4114/QĐ-UBND TP Hồ Chí Minh 2026 Quy trình hỗ trợ can thiệp xử lý trẻ em bị bạo lực xâm hại

1. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

2. Các Quyết định sau đây hết hiệu lực kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực thi hành:

1. Phạm vi điều chỉnh

Các trường hợp trẻ em dưới 16 tuổi bị bạo lực, xâm hại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh được quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 Điều 2 Quy trình này; được phát hiện và thông báo ngay với cơ quan chức năng có trách nhiệm tiếp nhận thông tin, xử lý vụ việc hoặc các đơn vị liên quan.

2. Đối tượng áp dụng

Công chức phụ trách công tác trẻ em thuộc Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu[1] (sau đây gọi chung là cấp xã), cơ quan Công an, Y tế, Tư pháp, Giáo dục và Đào tạo các cấp; Ủy ban nhân dân các cấp và cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong việc phối hợp hỗ trợ, can thiệp, xử lý đối với các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 1 Quy trình này.

1. Xâm hại trẻ em là hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới các hình thức bạo lực, bóc lột, xâm hại tình dục, mua bán, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em và các hình thức gây tổn hại khác.

2. Bạo lực trẻ em là bất kỳ hành vi nào gây tổn hại thể chất, tinh thần, tình cảm hoặc xâm phạm đến quyền và sự phát triển của trẻ em.

3. Bóc lột trẻ em là hành vi lợi dụng sức khỏe, thân thể hoặc hoàn cảnh yếu thế của trẻ em để thu lợi cho cá nhân, tổ chức, gây tổn hại đến sức khỏe, sự phát triển thể chất, tinh thần hoặc quyền lợi của trẻ.

4. Xâm hại tình dục trẻ em là hành vi sử dụng trẻ em để thỏa mãn nhu cầu tình dục của người khác bằng bất kỳ hình thức nào, bất kể trẻ có đồng ý hay không.

5. Bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em là hành vi của cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em.

6. Chăm sóc thay thế là việc tổ chức, gia đình, cá nhân nhận trẻ em về chăm sóc, nuôi dưỡng khi trẻ em không còn cha mẹ; trẻ em không được hoặc không thể sống cùng cha đẻ, mẹ đẻ nhằm bảo đảm sự an toàn và lợi ích tốt nhất của trẻ em.

7. Bảo mật về thông tin là việc giữ kín thông tin liên quan đến trẻ em bị bạo lực, xâm hại nhằm bảo vệ lợi ích tốt nhất cho trẻ; trừ trường hợp cung cấp thông tin cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ, can thiệp, xử lý các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

8. Hỗ trợ, can thiệp là các hoạt động nhằm ngăn chặn, loại bỏ các nguy cơ tái bạo lực, xâm hại trẻ em; phục hồi về thể chất, tâm lý, giao tiếp xã hội; tái hòa nhập gia đình, cộng đồng, trường học cho trẻ em là nạn nhân của bạo lực, xâm hại.

9. Can thiệp khẩn cấp đối với trẻ em bị bạo lực, xâm hại là việc các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền áp dụng ngay các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, thân thể và tinh thần của trẻ em; kịp thời ngăn chặn, chấm dứt hành vi bạo lực, xâm hại đối với trẻ em; đồng thời phối hợp chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý, hỗ trợ pháp lý và bố trí nơi ở an toàn cho trẻ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em được thực hiện theo quy định của pháp luật.

1. Việc thực hiện các bước trong quy trình hỗ trợ, can thiệp, xử lý đối với các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại phải đảm bảo tính kịp thời, nhanh chóng, phù hợp, tuân thủ quy định của pháp luật và vì quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em.

2. Bảo mật về thông tin liên quan đến trẻ em bị bạo lực, xâm hại. Kết quả trưng cầu giám định, hồ sơ khám giám định[3] chỉ được cung cấp đối với cơ quan Công an, cơ quan Cảnh sát điều tra để phục vụ công tác điều tra, xử lý tội phạm theo quy định của pháp luật.

3. Đảm bảo tính liên tục, thân thiện trong quá trình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em.

4. Phát huy vai trò, trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình hỗ trợ, can thiệp, xử lý đối với các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

1. Tiếp nhận và phối hợp xử lý thông tin.

2. Đánh giá ban đầu mức độ tổn hại của trẻ em; thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn tạm thời cho trẻ em trong trường hợp đặc biệt.

3. Xác định nhu cầu cần hỗ trợ, can thiệp của trẻ em.

4. Xây dựng, phê duyệt kế hoạch hỗ trợ, can thiệp.

5. Thực hiện kế hoạch hỗ trợ, can thiệp.

6. Rà soát, đánh giá sau khi thực hiện kế hoạch hỗ trợ, can thiệp.

1. Tiếp nhận thông tin

2. Phối hợp xử lý thông tin

3. Báo cáo kết quả xử lý thông tin

Trong vòng 02 giờ kể từ thời điểm tiếp nhận thông tin vụ việc, công chức phụ trách công tác trẻ em phải báo cáo kết quả kiểm tra, xử lý tính xác thực của thông tin cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã và Chủ tịch Ủy ban Trẻ em cấp xã (Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phụ trách lĩnh vực Văn hóa - Xã hội kiêm nhiệm); để chỉ đạo và phối hợp, triển khai các biện pháp hỗ trợ, can thiệp theo quy định.

1. Đánh giá ban đầu mức độ tổn hại của trẻ em

2. Thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn tạm thời cho trẻ em trong trường hợp đặc biệt như sau:

1. Sau khi đánh giá ban đầu, công chức phụ trách công tác trẻ em phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan thực hiện việc thu thập thông tin, đánh giá nguy cơ cụ thể (theo Mẫu số 03 Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ).

2. Trường hợp trẻ em cần được áp dụng kế hoạch hỗ trợ, can thiệp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chủ trì họp với Ủy ban Trẻ em cấp xã và các cơ quan, tổ chức, cá nhân và tổ dân phố, khu phố, ấp (nơi trẻ em cư trú hoặc nơi xảy ra vụ việc) và cha/mẹ/người chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em để xác định các biện pháp bảo vệ thích hợp với nhu cầu thực tế của trẻ em.

1. Căn cứ kết quả thu thập thông tin, đánh giá nguy cơ cụ thể (theo Mẫu số 03 Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ) và biên bản họp xác định các biện pháp bảo vệ trẻ em, trong thời hạn 03 ngày làm việc, công chức phụ trách công tác trẻ em phối hợp với thành viên Ủy ban Trẻ em cấp xã và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan xây dựng và thống nhất nội dung kế hoạch hỗ trợ, can thiệp (theo Mẫu số 04 Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ) trước khi trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét, phê duyệt. Trong thời hạn 02 ngày làm việc, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét, ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch hỗ trợ, can thiệp. Đối với trường hợp khẩn cấp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét, ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch hỗ trợ, can thiệp trong thời hạn 01 ngày làm việc. Quyết định này được gửi đến cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm thực hiện và cha/mẹ/người chăm sóc trẻ em.

2. Kế hoạch hỗ trợ, can thiệp bao gồm các nội dung như sau:

3. Hồ sơ trình đề nghị xem xét, phê duyệt kế hoạch hỗ trợ, can thiệp bao gồm:

1. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đề nghị phối hợp trong kế hoạch hỗ trợ, can thiệp và cha/mẹ/người chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em có trách nhiệm chủ động phối hợp để thực hiện các hoạt động, cụ thể như sau:

2. Các đơn vị trực thuộc Sở Y tế gồm: Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục dạy nghề Thiếu niên Thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm Bảo trợ và Công tác xã hội, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em Bình Dương có trách nhiệm liên hệ kết nối với các tổ chức xã hội, cá nhân liên quan giới thiệu cung cấp các dịch vụ hỗ trợ, can thiệp cần thiết cho trẻ em bị bạo lực, xâm hại; nếu theo đề nghị của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Ủy ban Trẻ em cấp xã mà Thành phố Hồ Chí Minh không có loại dịch vụ để hỗ trợ theo yêu cầu thì các Trung tâm có trách nhiệm kết nối với Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em để hỗ trợ.

1. Công chức phụ trách công tác trẻ em chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện kế hoạch hỗ trợ, can thiệp tổ chức rà soát, đánh giá việc thực hiện kế hoạch (theo Mẫu số 06 Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2017 của Chính phủ). Trên cơ sở kết quả rà soát, đánh giá, công chức phụ trách công tác trẻ em có trách nhiệm:

2. Hồ sơ, kế hoạch hỗ trợ, can thiệp phải được bảo mật thông tin, lưu tại Ủy ban nhân dân cấp xã và nhập vào cơ sở dữ liệu trẻ em.

1. Chỉ đạo hệ thống ngành triển khai thực hiện và đảm bảo công tác phối hợp với các đơn vị liên quan khi được yêu cầu. Kết nối, hướng dẫn chuyên môn, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan hỗ trợ giải quyết các trường hợp nghiêm trọng và vượt quá khả năng giải quyết của địa phương.

2. Phát huy vai trò của đường dây nóng trong việc hỗ trợ, can thiệp các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

3. Chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ưu tiên tiếp nhận khám, điều trị đối với các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại; phát huy vai trò của Phòng Công tác xã hội của bệnh viện trong công tác tư vấn, tham vấn nhằm giúp ổn định tâm lý cho trẻ em và gia đình, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho trẻ em; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phối hợp với Trung tâm Pháp y lưu giữ chứng cứ tổn hại của trẻ em phục vụ việc giám định theo hướng dẫn của Bộ Y tế; cung cấp thông tin về kết quả khám, điều trị ban đầu của trẻ em cho Ủy ban nhân dân cấp xã (cơ quan cấp Giấy giới thiệu).

4. Chỉ đạo Trung tâm Pháp y phối hợp với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc khám để lấy y chứng (dấu vết) và lưu giữ chứng cứ tổn hại của trẻ em phục vụ việc giám định theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

5. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và Trung tâm Pháp y có trách nhiệm cung cấp các tài liệu có liên quan cho cơ quan điều tra khi có yêu cầu.

6. Tăng cường hoạt động kết nối cung cấp dịch vụ hỗ trợ trẻ em bị bạo lực, xâm hại; phối hợp với các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan phát triển các loại hình dịch vụ bảo vệ trẻ em nhằm đáp ứng nhu cầu cần can thiệp trong các trường hợp khẩn cấp.

7. Chỉ đạo Trung tâm Pháp y tiếp nhận, khám giám định (lấy dấu vết, ADN...) cho trẻ em khi có Giấy giới thiệu xin cấp y chứng của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc Chủ tịch Ủy ban Trẻ em cấp xã hay Quyết định trưng cầu giám định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và chỉ cung cấp kết quả giám định cho cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng để phục vụ công tác điều tra, xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật.

1. Chỉ đạo hệ thống ngành dọc triển khai thực hiện và đảm bảo công tác phối hợp với các đơn vị liên quan khi được yêu cầu.

2. Chủ động trao đổi, cung cấp các thông tin, quá trình xử lý và kết quả giải quyết trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại (đặc biệt là các trường hợp được phát hiện thông qua công tác phòng, chống tội phạm) với ngành Y tế.

3. Chỉ đạo cơ quan Công an các cấp thực hiện biện pháp khẩn cấp, loại trừ nguy cơ nạn nhân (trẻ em) bị đối tượng tiếp tục bạo lực, xâm hại; khẩn trương điều tra các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại và đảm bảo áp dụng các biện pháp điều tra thân thiện đối với trẻ em theo quy định của pháp luật.

4. Phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực tiến hành điều tra, truy tố, giải quyết kịp thời, nghiêm minh, đúng quy định pháp luật các đối tượng có hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em. Kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi bao che, che giấu, chậm trễ, cố tình kéo dài hoặc không giải quyết các trường hợp bạo lực, xâm hại trẻ em.

5. Phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao và các đơn vị liên quan cung cấp thông tin trong phạm vi cho phép một cách chính xác kịp thời về nội dung, quá trình xử lý và kết quả giải quyết theo quy định đến các cơ quan báo, đài nhằm góp phần định hướng dư luận.

1. Chỉ đạo các cơ sở giáo dục triển khai thực hiện và đảm bảo công tác phối hợp với các đơn vị liên quan khi được yêu cầu.

2. Chỉ đạo các nhà trường và cơ sở giáo dục khác phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an cấp xã nhằm đảm bảo an ninh, trật tự tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; phân công giáo viên giám hộ khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; tạo điều kiện tốt nhất để trẻ em là nạn nhân của bạo lực, xâm hại sớm được tái hòa nhập.

1. Chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan báo, đài Thành phố phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền để cập nhật những thông tin chính xác, kịp thời về nội dung, quá trình xử lý và kết quả giải quyết các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại nhằm chuyển tải cho người dân những tin tức chính thống; không đăng tải những nội dung vụ việc chưa được kiểm chứng, chưa được cơ quan có thẩm quyền kết luận; không đăng tải lại thông tin những vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền giải quyết, tránh tình trạng dư luận hoang mang, bức xúc.

2. Hỗ trợ các cơ quan có thẩm quyền tổ chức phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí thông qua Hội nghị Giao ban báo chí hàng tuần đối với các sự vụ quan trọng; trong trường hợp khẩn cấp, các cơ quan có thẩm quyền gửi văn bản để Sở Văn hóa và Thể thao kịp thời chỉ đạo báo chí thông tin đảm bảo đúng định hướng và phản ánh đúng sự thật.

1. Chỉ đạo, triển khai thực hiện Quy trình phối hợp này; kịp thời thực hiện các biện pháp khẩn cấp để bảo vệ trẻ em; ưu tiên bố trí kinh phí, nguồn lực đảm bảo kịp thời hỗ trợ, can thiệp đối với các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại; xử lý nghiêm các cơ quan, tổ chức, cá nhân che giấu, không thông tin, tố giác các hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em hoặc thiếu trách nhiệm trong xử lý các vụ việc; tăng cường truyền thông về đường dây nóng tư vấn và hỗ trợ trẻ em.

2. Đảm bảo chế độ thông tin, báo cáo và đề xuất hỗ trợ, can thiệp các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

3. Thực hiện việc kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất các đơn vị, tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện Quy trình phối hợp này trên địa bàn.

4. Chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân Thành phố về việc để xảy ra tình trạng không kịp thời can thiệp, hỗ trợ các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại trên địa bàn.

5. Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi về bảo vệ, chăm sóc trẻ em; tập huấn, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng cho cha/mẹ/người chăm sóc, nuôi dưỡng cách nhận biết trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

6. Củng cố, phát triển mạng lưới Cộng tác viên dân số kiêm công tác trẻ em; phát huy vai trò của các điểm tư vấn trên địa bàn trong việc hỗ trợ, can thiệp các trường hợp trẻ em bị bạo lực, xâm hại.

1. Thời gian và loại báo cáo

- Báo cáo nhanh (khẩn) hoặc đột xuất: Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả xác thực vụ việc liên quan đến bạo lực, xâm hại trẻ em, Ủy ban nhân dân cấp xã gửi báo cáo nhanh (khẩn) về Sở Y tế (Cơ quan thường trực Ủy ban Trẻ em Thành phố) hoặc gửi báo cáo đột xuất khi được cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Báo cáo này được sử dụng để cung cấp cho các ngành liên quan.

- Định kỳ trước ngày 15 tháng 12 hàng năm, trên cơ sở tổng hợp báo cáo của các sở, ngành, đoàn thể Thành phố, các đơn vị liên quan và Ủy ban nhân dân cấp xã; Sở Y tế báo cáo kết quả thực hiện Quy trình phối hợp này, gửi Bộ Y tế và Ủy ban nhân dân Thành phố theo đúng quy định.

2. Việc bảo mật thông tin: Tất cả các thông tin báo cáo phải đảm bảo bí mật đời sống riêng tư của trẻ em 10 và nguyên tắc bảo mật thông tin của trẻ em 11 .

3. Hình thức báo cáo

- Đối với báo cáo nhanh (khẩn) hoặc đột xuất: Gửi báo cáo qua hệ thống thư điện tử công vụ để các cơ quan liên quan kịp thời nắm thông tin và có biện pháp hỗ trợ, can thiệp, xử lý; sau đó, trong thời hạn 02 ngày làm việc, gửi báo cáo bằng văn bản.

- Đối với báo cáo định kỳ hàng năm: Gửi báo cáo về Sở Y tế để tổng hợp.