Nghị quyết 124/NQ-CP 2022 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công cuối năm 2022

I. QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG

1. Quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc, đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội đảng các cấp, các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu của các cấp, các ngành năm 2022.

2. Đề cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, cản trở làm chậm tiến độ giao vốn, thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn; cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu trong trường hợp giải ngân chậm, gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao.

3. Bám sát, nhận diện và đánh giá đúng, trúng tình hình; quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt; tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cả về thể chế, cơ chế, chính sách, trên nguyên tắc cấp nào ban hành, cấp đó phải tháo gỡ, trường hợp vượt quá thẩm quyền, báo cáo cấp trên trực tiếp. Tăng cường phối hợp giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, cơ quan, đơn vị, bảo đảm hiệu quả, thực chất trong xử lý công việc.

II. MỤC TIÊU

Phấn đấu tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước năm 2022 đạt 95 - 100% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao; giải ngân 100% vốn ngân sách địa phương. Giải ngân tối thiểu 50% vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội được giao trong năm 2022.

III. CÁC NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM

1. Rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế, cơ chế, chính sách

a) Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, người đứng đầu các cơ quan trực tiếp phụ trách và chịu trách nhiệm rà soát các quy định hiện hành về đầu tư công, chỉ ra những quy định bất cập trong thực tiễn triển khai; trên cơ sở đó, sửa đổi, bổ sung ngay những quy định thuộc thẩm quyền đối với các ngành, lĩnh vực, địa bàn được phân công phụ trách, quản lý; đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung đối với những vấn đề vượt thẩm quyền; trong đó khẩn trương đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến triển khai các dự án đầu tư công (từ khâu hình thành dự án, giao vốn, tổ chức thực hiện) thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong tháng 9 năm 2022 để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

b) Bộ Kế hoạch và Đầu tư:

- Chủ trì tổng hợp đề xuất của các bộ, cơ quan, địa phương về việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến triển khai các dự án đầu tư công (từ khâu hình thành dự án, giao vốn, tổ chức thực hiện) thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; trên cơ sở đó, chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan đề xuất báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 20 tháng 10 năm 2022.

- Chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát kỹ quy định pháp luật đối với các dự án chuyển tiếp có sự điều chỉnh về cấp quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư giữa Luật Đầu tư công năm 2014 và Luật Đầu tư công năm 2019 để đề xuất phương án xử lý, tháo gỡ vướng mắc, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 9 năm 2022.

- Tiếp tục nghiên cứu, xây dựng đề án thí điểm về việc tách giải phóng mặt bằng, tái định cư ra khỏi dự án đầu tư, báo cáo Chính phủ trước ngày 30 tháng 9 năm 2022 để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội xem xét, quyết định.

- Chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp hướng dẫn thẩm quyền phê duyệt dự toán nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư dự án đầu tư công để thực hiện thống nhất trong cả nước; xong trước ngày 10 tháng 10 năm 2022.

c) Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương liên quan nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, tiến hành kiểm tra việc cấp phép mỏ nguyên vật liệu xây dựng thông thường theo các quy định của pháp luật và xem xét trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai , Luật Khoáng sản , Luật Bảo vệ môi trường , trong đó:

- Đối với Luật Đất đai , nghiên cứu sửa đổi quy định về phân loại đất, nguyên tắc sử dụng đất, xác định giá đất, giá đất Nhà nước thu hồi với giá đất do nhà đầu tư đền bù, bao gồm cả diện tích theo cơ chế thỏa thuận, dẫn tới sự so sánh của người dân, khiếu nại, khiếu kiện, trình thủ tục pháp lý của công tác thu hồi đất,...

- Đối với Luật Khoáng sản , Luật Bảo vệ môi trường nghiên cứu sửa đổi quy định về trình tự, thủ tục cấp lại giấy phép khai thác khoáng sản, phạm vi khoáng sản, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với các dự án có chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa...

d) Bộ Xây dựng: nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến của các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong quá trình sửa đổi các văn bản hướng dẫn về xây dựng, trong đó sửa đổi quy định về thẩm quyền thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng của cơ quan chuyên môn về xây dựng; thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu trong quá trình thi công và khi hoàn thành công trình; thời điểm thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư dự án trên nguyên tắc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bảo đảm về năng lực thực hiện tại cơ quan được phân cấp và thống nhất cho tất cả các địa phương, xong trước ngày 15 tháng 10 năm 2022.

đ) Các bộ, cơ quan ngang bộ theo chức năng, nhiệm vụ được giao khẩn trương rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định tại các Luật liên quan đến việc thực hiện dự án đầu tư công, giải ngân vốn đầu tư công đang còn bất cập, thiếu đồng bộ, không phù hợp, gây khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, gửi Bộ Tư pháp trước ngày 30 tháng 9 năm 2022 để tổng hợp, đề xuất báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cho ý kiến để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội.

e) Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương tổng hợp đề nghị của các bộ, cơ quan ngang bộ về sửa đổi, bổ sung các quy định tại các Luật liên quan đến việc thực hiện dự án đầu tư công, giải ngân vốn đầu tư công đang còn bất cập, thiếu đồng bộ, không phù hợp, gây khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để đưa vào Chương trình xây dựng Luật của Quốc hội năm 2022, 2023; các bộ, cơ quan ngang bộ chủ trì xây dựng các dự án luật đã đề nghị theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật .

g) Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các bộ, cơ quan trung ương liên quan rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật liên quan đến hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn định mức, đơn giá vật tư, thiết bị chuyên ngành đường sắt để có căn cứ thực hiện; trường hợp vượt thẩm quyền, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30 tháng 9 năm 2022.

h) Các cơ quan chủ quản 03 Chương trình mục tiêu quốc gia chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương liên quan: đôn đốc, hoàn thành toàn bộ các văn bản hướng dẫn thực hiện 03 Chương trình trước ngày 20 tháng 9 năm 2022 để các địa phương có căn cứ triển khai. Người đứng đầu các cơ quan chủ quản Chương trình mục tiêu quốc gia chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra tình trạng dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia không triển khai được do chưa có quy định hướng dẫn.

2. Tổ chức triển khai quyết liệt các giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

a) Bộ Xây dựng: đẩy nhanh tiến độ giải quyết các thủ tục hành chính; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra các địa phương trong việc thực hiện các nhiệm vụ về xác định, công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng theo quy định của pháp luật.

b) Bộ Tài nguyên và Môi trường: hướng dẫn ngay các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về quy trình cấp phép mỏ, khai thác mỏ nguyên vật liệu cho dự án đầu tư công bảo đảm nhanh, hiệu quả và đúng quy định của pháp luật.

c) Bộ Kế hoạch và Đầu tư:

- Hằng tháng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Tài chính công bố công khai tại Phiên họp Chính phủ và trên các phương tiện thông tin đại chúng về tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của tất cả các bộ, cơ quan trung ương, địa phương; đề xuất Chính phủ phê bình đích danh các bộ, cơ quan trung ương, địa phương giải ngân chậm; biểu dương các bộ, cơ quan trung ương, địa phương giải ngân tốt.

- Tổng hợp đề xuất của các bộ, cơ quan trung ương, địa phương về việc điều chỉnh (tăng/giảm) kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2022, báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án điều chỉnh số vốn ngân sách trung ương năm 2022 giữa các bộ, cơ quan trung ương, địa phương trước ngày 30 tháng 9 năm 2022.

d) Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính đề xuất hình thức khen thưởng, kỷ luật phù hợp đối với người đứng đầu cơ quan, địa phương, đơn vị trong việc thực hiện nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao về giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2022 (đạt hoặc không đạt 95 - 100% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao đến ngày 31 tháng 01 năm 2023).

đ) Bộ Tài chính: chỉ đạo Kho bạc Nhà nước đẩy mạnh thanh toán qua dịch vụ công trực tuyến của Kho bạc Nhà nước nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại của các chủ đầu tư, công khai minh bạch quá trình xử lý hồ sơ tại cơ quan kiểm soát thanh toán.

e) Bộ Y tế đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận lưu hành thiết bị y tế theo quy định tại Nghị định số 98/2021/NĐ-CP ngày 08 tháng 11 năm 2021 của Chính phủ về quản lý trang thiết bị y tế để hạn chế việc các thiết bị y tế nhập khẩu bị lưu kho tại cảng, không làm được thủ tục giải ngân theo quy định và tháo gỡ các khó khăn, ách tắc, vướng mắc trong đấu thầu mua sắm của ngành y tế trước ngày 15 tháng 10 năm 2022.

g) Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương:

- Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong giải ngân vốn đầu tư công, rà soát lại toàn bộ tiến độ thực hiện của các dự án triển khai trong năm 2022 để điều chỉnh kế hoạch vốn phù hợp với tiến độ thực hiện, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, chia cắt gây lãng phí nguồn lực và chậm trễ trong quá trình giải ngân vốn đầu tư công.

- Căn cứ tình hình thực tế giải ngân, trường hợp dự kiến giải ngân không hết kế hoạch đầu tư vốn ngân sách trung ương năm 2022 được Thủ tướng Chính phủ giao hoặc có nhu cầu bổ sung vốn, có văn bản đề xuất điều chỉnh (tăng/giảm) kế hoạch vốn, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính trước ngày 25 tháng 9 năm 2022 để tổng hợp chung.

- Nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị dự án đầu tư, lựa chọn các tư vấn có năng lực, kinh nghiệm, tiềm lực thực sự, khắc phục tình trạng điều chỉnh dự án khi đang triển khai, gây mất thời gian và làm chậm tiến độ giải ngân vốn. Phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án và giải ngân vốn đầu tư công.

- Phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính làm việc với các nhà tài trợ để hài hòa giữa thủ tục nhà tài trợ và quy định của Chính phủ trên nguyên tắc phù hợp với quy định của Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện dự án và giải ngân vốn vay nước ngoài.

- Có chế tài xử lý nghiêm khắc theo quy định pháp luật các chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tổ chức, cá nhân cố tình gây khó khăn, cản trở, làm chậm tiến độ giao vốn, thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công. Thay thế kịp thời những cán bộ, công chức, viên chức yếu kém về năng lực, trì trệ, gây nhũng nhiễu, tiêu cực, kiên quyết xử lý các hành vi tiêu cực trong quản lý đầu tư công. Dứt khoát không xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ đối với tổ chức, cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ giải ngân năm 2022 do nguyên nhân chủ quan.

- Thủ trưởng các bộ, cơ quan trung ương, địa phương: (i) Phân công cụ thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị trực tiếp phụ trách, chỉ đạo việc giải ngân từng dự án; (ii) Tăng cường tần suất kiểm tra hiện trường để kịp thời chấn chỉnh các tồn tại, bất cập; (iii) Lựa chọn chủ đầu tư, ban quản lý dự án có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện dự án; yêu cầu ban quản lý dự án, nhà thầu có tiến độ tổng thể, chi tiết, ký cam kết về tiến độ hoàn thành dự án; kiên quyết cắt Hợp đồng với các nhà thầu không đảm bảo tiến độ, chất lượng; (iv) Tổ chức giao ban định kỳ hằng tuần với các cơ quan chủ quản, chủ đầu tư về tình hình thực hiện các dự án, giải ngân kế hoạch đầu tư công.

- Cho phép Bộ Giao thông vận tải được tiếp tục phân bổ số vốn ngân sách trung ương kế hoạch năm 2022 đến ngày 28 tháng 6 năm 2022 còn lại chưa phân bổ cho các dự án thành phần thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc Nam ngay sau khi dự án được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025.

- Đối với các nhiệm vụ, dự án được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch đầu tư công trung hạn (đợt 3), trường hợp cần bổ sung kế hoạch vốn năm 2022 để thực hiện các dự án ngay trong năm, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương có văn bản đề xuất, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính trước ngày 01 tháng 10 năm 2022 để tổng hợp chung.

h) Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương:

- Hoàn thành việc phân bổ, giao chi tiết kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2022 cho 03 Chương trình mục tiêu quốc gia chậm nhất đến hết ngày 15 tháng 9 năm 2022.

- Kiên quyết rà soát, điều chỉnh ngay kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước từ dự án giải ngân chậm, dự án đang vướng về thủ tục sang dự án có tiến độ giải ngân tốt, có nhu cầu bổ sung vốn theo thẩm quyền được giao và báo cáo Hội đồng nhân dân cùng cấp trường hợp vượt thẩm quyền.

- Rà soát, kiểm tra và xử lý toàn bộ việc cấp giấy phép khai thác mỏ, bảo đảm cung cấp đủ nguồn nguyên vật liệu cho các dự án, nhất là các dự án trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia theo các quy định của Chính phủ.

- Tập trung giải quyết công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư kịp thời, đúng quy định cho người dân, bảo đảm đúng pháp luật và hài hòa lợi ích của Nhà nước và người dân. Tăng cường quản lý hiệu lực, hiệu quả đất đai, nhất là nguồn gốc đất, quy hoạch sử dụng các loại đất... hạn chế tối đa việc điều chỉnh phương án đền bù, bảo đảm tiến độ thực hiện.

- Thực hiện các biện pháp kiểm soát giá và chất lượng nguyên vật liệu xây dựng phục vụ cho các dự án đầu tư công; tăng cường kiểm tra, thanh tra, xử lý nghiêm các vi phạm, nhất là việc giao mỏ nguyên vật liệu không đúng đối tượng, không đúng thẩm quyền.

- Cập nhật, điều chỉnh công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng theo tháng bảo đảm theo quy định của Luật Xây dựng và Nghị định số 10/2021/NĐ-CP ngày 09 tháng 02 năm 2021 của Chính phủ làm cơ sở điều chỉnh gói thầu, tổng mức đầu tư dự án. Kiểm soát tình trạng biến động giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, nâng giá trục lợi.

i) Yêu cầu các bộ, cơ quan, địa phương có kết quả giải ngân kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2022 dưới mức trung bình của cả nước làm rõ nguyên nhân chủ quan và khách quan, phải nghiêm túc kiểm điểm rút kinh nghiệm, trên cơ sở đó đề ra giải pháp cụ thể, quyết liệt, hiệu quả để đẩy mạnh giải ngân trong thời gian tới.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp tập trung quán triệt ngay và triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết này; kịp thời đề xuất, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định những vấn đề mới phát sinh, vượt thẩm quyền.

2. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài chính và các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp đôn đốc, theo dõi, kiểm tra tình hình thực hiện Nghị quyết này.

3. Chính phủ trân trọng đề nghị các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ với cơ quan hành chính nhà nước các cấp, tăng cường giám sát thực thi công vụ và đóng góp ý kiến, tạo đồng thuận xã hội, góp phần đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2022.

4. Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, các cơ quan thông tấn, báo chí, các bộ, cơ quan trung ương trung ương và địa phương tổ chức phổ biến, tuyên truyền rộng rãi Nghị quyết này.