Công văn 328/BVHTTDL-DSVH 2026 góp ý điều chỉnh quy hoạch bảo tồn Hoàng Thành Thăng Long

Kính gửi: Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận được Công văn số 6493/UBND-ĐT ngày 09/12/2025 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội về việc đề nghị tham gia ý kiến đối với Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Trung tâm Hoàng Thành Thăng Long - Hà Nội, tỷ lệ 1/500 (sau đây gọi chung là điều chỉnh cục bộ quy hoạch). Sau khi nghiên cứu, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có ý kiến như sau:

1. Về sự cần thiết và cơ sở đề xuất điều chỉnh cục bộ quy hoạch:

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thống nhất về sự cần thiết điều chỉnh cục bộ Quy hoạch đối với khu vực từ Đoan Môn đến Hậu Lâu, nhằm:

- Tiếp tục thu thập các tư liệu phục vụ nghiên cứu, khai quật khảo cổ, làm rõ lịch sử cốt lõi khu vực trung tâm Hoàng thành Thăng Long, đặc biệt là không gian khu vực nền và thềm Điện Kính Thiên, phù hợp với định hướng nghiên cứu khảo cổ đã được Ủy ban Di sản Thế giới ghi nhận tại Quyết định số 46 COM 7B.43;

- Làm rõ và tổ chức lại không gian trục chính tâm (trục chính đạo/thần đạo) trên cơ sở các kết quả nghiên cứu khảo cổ và tư liệu lịch sử đã được kiểm chứng, phù hợp với Tầm nhìn đối với trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long được Ủy ban Di sản Thế giới ủng hộ về nguyên tắc tại Quyết định số 46 COM 7B.43 và tiếp tục yêu cầu hoàn thiện tại Quyết định số 47 COM 7B.92;

- Hoàn trả và tổ chức lại không gian trung tâm, sau khi hạ giải có kiểm soát một số công trình hiện hữu, tạo điều kiện tổ chức không gian sân, đường và không gian nghi lễ, phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản theo các khuyến nghị của Ủy ban Di sản Thế giới tại Quyết định số 46 COM 7B.43;

- Tạo cơ sở quy hoạch cho việc nghiên cứu, xem xét định hướng phục dựng các công trình kiến trúc trung tâm trong các giai đoạn nghiên cứu tiếp theo, trong đó có Điện Kính Thiên, trên cơ sở kết quả nghiên cứu, thu thập tư liệu lịch sử và khai quật khảo cổ, phù hợp với yêu cầu của Ủy ban Di sản Thế giới tại Quyết định số 46 COM 7B.43 và Quyết định số 47 COM 7B.92.

Việc đề xuất điều chỉnh cục bộ Quy hoạch được thực hiện trên cơ sở kế thừa, cập nhật và tuân thủ các căn cứ sau:

- Các kết quả nghiên cứu khảo cổ học và tư liệu lịch sử đã được tổng hợp trong hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch;

- Các yêu cầu, khuyến nghị của Ủy ban Di sản thế giới đối với Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, đặc biệt là các nội dung liên quan đến hạ giải có kiểm soát, tư liệu hóa, đo vẽ hình học và hoàn thiện Tầm nhìn, Chiến lược khảo cổ học và Chiến lược bảo tồn, phát huy giá trị di sản, được nêu tại Quyết định số 46 COM 7B.43 (năm 2024) và Quyết định số 47 COM 7B.92 (năm 2025);

2. Về phạm vi, mục tiêu và nguyên tắc điều chỉnh:

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cơ bản thống nhất với phạm vi, ranh giới đề xuất điều chỉnh cục bộ quy hoạch (khoảng 4,70 ha từ Đoan Môn đến Hậu Lâu) được thể hiện trong hồ sơ thuyết minh. Các nội dung chính được đề xuất nghiên cứu bao gồm: Nghiên cứu phương án hạ giải có kiểm soát các công trình: Nhà Pháo binh (CT04), CT24, CT25, Nhà Cục Tác chiến (CT17), CTM CT21 phía trước nền Điện Kính Thiên; nghiên cứu các định hướng bảo tồn, phục hồi không gian trục trung tâm, làm cơ sở khoa học cho việc xem xét định hướng phục dựng Điện Kính Thiên trong các giai đoạn tiếp theo.

Việc điều chỉnh cục bộ quy hoạch cơ bản kế thừa nội dung Quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt tại Quyết định số 975/QĐ-BXD và Quyết định số 1481/QĐ-BXD; không làm thay đổi tính chất, chức năng chủ đạo của Khu di tích Trung tâm Hoàng thành Thăng Long, đồng thời phù hợp với yêu cầu bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu (OUV) của di sản văn hóa thế giới theo Công ước năm 1972 và các quyết định của Ủy ban Di sản thế giới.

3. Về nội dung điều chỉnh cụ thể:

3.1. Về hạ giải các công trình:

- Đối với các công trình CT04, CT24, CT25, CT17 (Nhà Cục Tác chiến): Hồ sơ cần thể hiện rõ các công trình này đã được hạ giải; nêu rõ trong hồ sơ quy hoạch điều chỉnh phương án hạ giải CT04, CT24, CT25, CT17, thực hiện đầy đủ việc tư liệu hóa, đo vẽ hình học và lưu trữ hồ sơ trong quá trình hạ giải. Đồng thời bổ sung hồ sơ quy hoạch phương án bảo vệ và phát huy giá trị các hạng mục hầm hiện hữu tại các công trình CT17, CT04.

- Đối với các công trình CT20 và CT21: Hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch đã xác định phạm vi, vị trí và nội dung điều chỉnh liên quan đến các công trình CT20 và CT21, gắn với phương án hạ giải có kiểm soát nhằm phục vụ nghiên cứu khảo cổ học và khôi phục không gian trục chính tâm, phù hợp với các nội dung đã được Ủy ban Di sản thế giới xem xét tại Quyết định số 46 COM 7B.43.

- Thống nhất việc đưa nội dung xem xét hạ giải CT20 và CT21 vào phạm vi Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch, các yêu cầu tuân thủ đầy đủ về tư liệu hóa, đo vẽ hình học, hoàn thiện Chiến lược khảo cổ học và tầm nhìn trục trung tâm, theo các yêu cầu tiếp tục được nhấn mạnh tại Quyết định số 47 COM 7B.92. Việc triển khai hạ giải các công trình CT20 và CT21 chỉ được thực hiện sau khi nội dung Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời bảo đảm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nêu trên.

- Phương án phục dựng công trình Điện Kính Thiên, nội dung quy hoạch điều chỉnh cần được xem xét theo hướng xác định vị trí, định hướng phục dựng công trình theo kiến trúc truyền thống thời Lê, không nêu quá cụ thể về cấu trúc nền móng, hệ khung gỗ, hệ mái, theo đó, các nội dung chi tiết nêu trên chưa đặt ra trong hồ sơ quy hoạch điều chỉnh.

- Hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch cần tiếp tục thể hiện rõ sự gắn kết với tầm nhìn đối với trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long, Chiến lược khảo cổ học và Chiến lược bảo tồn, phát huy giá trị di sản, theo các yêu cầu của Ủy ban di sản thế giới tại Quyết định số 46 COM 7B.43 và Quyết định số 47 COM 7B.92, làm cơ sở định hướng cho các giai đoạn triển khai tiếp theo.

3.2. Về định hướng bảo tồn và phát huy giá trị di tích:

Điều chỉnh các mục tiêu, nhiệm vụ khai thác, phát huy giá trị di sản Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội theo hướng tăng cường tổ chức các hội nghị, hội thảo khoa học, tổ chức các sự kiện mang tầm quốc gia, quốc tế; lựa chọn có chọn lọc các sản phẩm du lịch gắn với di sản, hạn chế dần các hoạt động, sản phẩm du lịch mang tính đơn thuần.

3.3. Về trình tự, thủ tục và tổ chức thực hiện quy hoạch:

Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cần tiếp tục chỉ đạo làm rõ mối quan hệ giữa điều chỉnh cục bộ quy hoạch di tích và các nội dung điều chỉnh quy hoạch đô thị có liên quan (nếu có); hoàn thiện hồ sơ phê duyệt Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch chi tiết theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật hiện hành về quy hoạch đô thị và nông thôn và pháp luật về di sản văn hóa.

Trong quá trình triển khai các bước tiếp theo, đề nghị tăng cường phối hợp liên ngành, thường xuyên trao đổi với các cơ quan chuyên môn, tổ chức quốc tế có liên quan để bảo đảm sự đồng thuận, thống nhất và phù hợp với các cam kết quốc tế về bảo vệ Di sản văn hóa thế giới.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trân trọng có ý kiến./.