Viện kiểm sát tăng cường xử lý gian lận bảo hiểm xã hội, thất nghiệp và y tế

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa phát hành Công văn 6065/VKSTC-V3 nhằm đẩy mạnh công tác xử lý các vi phạm pháp luật liên quan đến gian lận, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm y tế (BHYT). Văn bản này được ban hành dựa trên định hướng của Nghị quyết 263/2025/QH15 của Quốc hội, tập trung vào việc ngăn chặn tình trạng tội phạm kinh tế trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội. Đây là biện pháp quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động và ổn định hệ thống bảo hiểm quốc gia.

Tăng cường xử lý vi phạm gian lận bảo hiểm

Nội dung chính của công văn yêu cầu các Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự trung ương, các đơn vị thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân các tỉnh, thành phố tập trung vào việc phát hiện và xử lý các hành vi gian lận BHXH, BHTN, BHYT. Gian lận bảo hiểm là loại tội phạm kinh tế có tác động lớn đến nguồn tài chính của quỹ bảo hiểm, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chi trả quyền lợi cho những người thụ hưởng hợp pháp. Công văn nhấn mạnh rằng mọi trường hợp có dấu hiệu tội phạm phải được phát hiện sớm, không được bỏ lọt hay xử lý chậm trễ.

Thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về bảo hiểm

Công văn yêu cầu thường xuyên quán triệt và thực hiện nghiêm mục 2.16 Nghị quyết 263/2025/QH15 của Quốc hội cùng các quy định pháp luật hiện hành về BHXH, BHTN, BHYT. Điều này có nghĩa các cơ quan kiểm sát phải nắm vững toàn bộ khung pháp lý điều chỉnh lĩnh vực bảo hiểm xã hội để có thể xác định đúng các hành vi vi phạm. Quán triệt quy định pháp luật không chỉ áp dụng cho bản thân cán bộ kiểm sát mà còn yêu cầu truyền đạt, hướng dẫn cho các cơ quan chức năng khác, góp phần nâng cao nhận thức chung về tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật bảo hiểm.

Xử lý kịp thời, nghiêm minh và đúng pháp luật

Một yêu cầu quan trọng khác trong công văn là bảo đảm mọi hành vi có dấu hiệu tội phạm được xử lý kịp thời, nghiêm minh và đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai. Điều này thể hiện sự cân bằng giữa tính hà khắc và chính xác trong công tác tư pháp. Xử lý kịp thời giúp ngăn chặn tội phạm tiếp tục gây hại; xử lý nghiêm minh thể hiện thái độ không khoan nhượng với các vi phạm; còn tuân thủ pháp luật đảm bảo quyền lợi của người bị buộc tội, tránh trường hợp oan sai.

Ví dụ thực tế

Giả sử một doanh nghiệp cố tình khai báo sai lệch tiền lương của nhân viên để trốn đóng BHXH hoặc một cá nhân giả mạo bệnh án để lạm dụng quyền hưởng bảo hiểm y tế. Các trường hợp này sẽ được phát hiện thông qua kiểm tra của cơ quan BHXH hoặc báo cáo từ bên thứ ba, sau đó chuyển sang kiểm sát. Viện kiểm sát sẽ tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ và nếu xác định có dấu hiệu tội phạm, phải xử lý kịp thời để tránh để tội phạm tiếp tục diễn ra.

Lưu ý quan trọng

Các cơ quan kiểm sát phải không để bỏ lọt tội phạm gian lận, trốn đóng BHXH, BHTN, BHYT; đồng thời tuân thủ nguyên tắc xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng pháp luật, tránh oan sai. Các doanh nghiệp và cá nhân cần chủ động tuân thủ quy định về bảo hiểm.