Năm thay đổi quy định kinh doanh có hiệu lực từ tháng 12/2026 — Doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay

Từ ngày 5 tháng 12 năm 2026, Nghị định 393/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi đáng kể trong nhiều lĩnh vực kinh doanh và quản lý lao động. Các doanh nghiệp liên quan đến tuyển dụng lao động nước ngoài, kinh doanh karaoke, tiệm cầm đồ, vàng trang sức và thương mại biên giới cần chủ động nắm bắt quy định mới để tránh vi phạm pháp luật. Bài viết này phân tích chi tiết năm điều chỉnh chính và ảnh hưởng thực tiễn.

Quy định mới về người lao động nước ngoài tại Việt Nam

Quy định mới về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam được xem là điểm nhấn của Nghị định 393/2026/NĐ-CP. Thay đổi này tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng chuyên gia, quản lý hoặc nhân viên kỹ thuật từ nước ngoài. Thông tư 27/2026/TT-BNV còn chi tiết thêm danh mục công việc yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Doanh nghiệp phải cập nhật quy trình tuyển dụng, cấp phép lao động nước ngoài và tuân thủ các yêu cầu bảo hiểm, đào tạo mới.

Công an xã cấp giấy chứng nhận an ninh cho quán karaoke và tiệm cầm đồ

Thay đổi đáng lưu ý khác là việc Công an cấp xã sẽ được phân quyền cấp giấy chứng nhận an ninh, trật tự cho các hoạt động kinh doanh quán karaoke và tiệm cầm đồ. Điều này giúp phân cấp quản lý, giảm tải cho cơ quan công an cấp tỉnh, nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải liên hệ trực tiếp với công an địa phương từ sớm. Thông tư 172/2026/TT-BCA quy định chi tiết thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại, tạo cơ chế pháp lý rõ ràng hơn.

Vàng trang sức không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Một bước ngoặt lớn là Ngành Nghị định 390/2026/NĐ-CP gỡ bỏ điều kiện kinh doanh vàng trang sức, khác biệt với Nghị định 96/2016/NĐ-CP và Nghị định 24/2012/NĐ-CP trước đây. Điều này mở rộng cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp mới, nhưng cũng yêu cầu chủ thể kinh doanh thích ứng nhanh chóng với môi trường cạnh tranh mới. Doanh nghiệp đã có giấy phép cũ cần xem xét cập nhật tình trạng pháp nhân.

Quy định khiếu nại trong Công an nhân dân và quản lý hàng hóa biên giới

Nghị định cũng sửa đổi quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại trong Công an nhân dân, tạo đường dây pháp lý rõ ràng cho các bên liên quan. Đối với hàng hóa biên giới, Thông tư 154/2026/TT-BTC sửa đổi thủ tục hải quan và quản lý thuế dựa trên Thông tư 80/2019/TT-BTC, giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu hàng hóa biên giới thực hiện thủ tục nhanh hơn.

Ví dụ thực tế

Một công ty quản lý karaoke tại thành phố cần gia hạn giấy phép. Thay vì xin cấp tỉnh, công ty giờ sẽ liên hệ Công an xã để cấp giấy chứng nhận an ninh, trật tự theo quy định mới. Cùng lúc đó, công ty mua vàng trang sức để bán kèm dịch vụ không còn cần giấy phép đặc biệt như trước, chỉ cần khai báo kinh doanh bình thường. Điều này rút ngắn thời gian cấp phép từ 2-3 tháng xuống còn 2-3 tuần.

Lưu ý quan trọng

Doanh nghiệp cần kiểm tra ngay loại hình kinh doanh của mình trước ngày 05/12/2026. Nếu kinh doanh karaoke, cầm đồ, vàng trang sức hoặc nhập khẩu hàng hóa biên giới, hãy liên hệ Công an xã, cơ quan hải quan địa phương để cập nhật quy trình mới. Chậm trễ có thể phạt tới 200 triệu đồng.