Tiêu chuẩn 3 năm kinh nghiệm bắt buộc cho kiểm soát viên chính chất lượng từ tháng 7/2026

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư 25/2026/TT-BKHCN, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đề ra những quy định mới về tiêu chuẩn chuyên môn cho kiểm soát viên chính chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Văn bản này tập trung nâng cao yêu cầu năng lực và kinh nghiệm thực tế của đội ngũ công chức, viên chức làm công tác kiểm soát, nhằm đảm bảo chất lượng quản lý hàng hóa trên thị trường trong bối cảnh nhu cầu bảo vệ người tiêu dùng ngày càng cao.

Yêu cầu kinh nghiệm tối thiểu 3 năm cho kiểm soát viên chính

Một trong những thay đổi quan trọng nhất của Thông tư là quy định kiểm soát viên chính chất lượng sản phẩm, hàng hóa phải có tối thiểu 3 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực này. Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả công chức và viên chức được phân công vị trí kiểm soát viên chính. Yêu cầu này nhằm đảm bảo rằng những người đứng đầu công tác kiểm soát chất lượng có đủ hiểu biết, thực tiễn để hướng dẫn, giám sát và chịu trách nhiệm về kết quả công tác kiểm tra. Việc nâng cao yêu cầu kinh nghiệm này giúp loại trừ những nhân sự mới vào nghề, chưa có thời gian tích lũy kiến thức thực tế trong công tác kiểm soát.

Phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ

Ngoài kinh nghiệm, kiểm soát viên chính cũng bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chuyên môn và nghiệp vụ của vị trí kiểm soát viên chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Điều này có nghĩa những người giữ vị trí này phải sở hữu bằng cấp phù hợp, chứng chỉ chuyên ngành, hoặc các văn bằng khác liên quan đến kiểm soát, kiểm tra chất lượng. Yêu cầu chuyên môn này không chỉ đơn thuần là kinh nghiệm thực tế mà còn bao gồm khía cạnh lý thuyết, các quy định pháp luật, tiêu chuẩn kỹ thuật và phương pháp kiểm tra khoa học. Những tiêu chuẩn này giúp đảm bảo rằng kiểm soát viên chính có nền tảng kiến thức vững chắc để đưa ra quyết định chính xác.

Phải có kinh nghiệm tham gia đoàn kiểm tra rủi ro cao

Thông tư còn yêu cầu kiểm soát viên chính phải có kinh nghiệm tham gia đoàn kiểm tra và thực hiện hoạt động kiểm tra đối với hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình hoặc cao theo lĩnh vực được phân công. Yêu cầu này tương đối khắt khe vì không phải tất cả kiểm soát viên đều được giao trách nhiệm kiểm tra những hàng hóa nguy hiểm. Tuy nhiên, những người nằm trong danh sách hàng hóa rủi ro cao—chẳng hạn thực phẩm, dược phẩm, hóa chất—cần phải chứng minh rằng họ đã từng tham gia các đoàn kiểm tra thực tế. Điều này giúp lọc ra những kiểm soát viên chính thật sự có khả năng xử lý các tình huống phức tạp, có khả năng phát hiện sai phạm tinh vi và bảo vệ công chúng hiệu quả.

Ví dụ thực tế

Giả sử một công chức làm công tác kiểm soát thực phẩm có 2 năm kinh nghiệm và đã tham gia đoàn kiểm tra một số doanh nghiệp sản xuất bánh mì, nhưng chưa bao giờ kiểm tra các nhà máy sản xuất thuốc hoặc hóa chất. Từ 1/7/2026, công chức này không thể được bổ nhiệm làm kiểm soát viên chính nếu không đáp ứng 3 yêu cầu: phải có 3 năm kinh nghiệm (hiện chỉ có 2 năm), phải đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn đầy đủ, và phải có kinh nghiệm kiểm tra hàng hóa rủi ro cao.

Lưu ý quan trọng

Từ ngày 1/7/2026, Thông tư 25/2026/TT-BKHCN có hiệu lực. Các cơ quan quản lý và đơn vị công chức cần rà soát danh sách kiểm soát viên chính hiện tại, đánh giá xem họ có đủ 3 năm kinh nghiệm, chứng chỉ chuyên môn và kinh nghiệm kiểm tra rủi ro cao hay không. Nếu không, cần có kế hoạch điều chỉnh trước ngày hiệu lực.