Thông tư 23/2026 yêu cầu minh bạch nguồn lực và tự nguyện trong xây dựng nông thôn mới

Thông tư 23/2026/TT-BNNMT vừa được ban hành nhằm hướng dẫn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030. Văn bản này đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận quản lý và tổ chức thực hiện, với trọng tâm là đảm bảo công khai, minh bạch và tôn trọng nguyên tắc tự nguyện của người dân.

Tuân thủ nguyên tắc quản lý chặt chẽ theo Nghị định 358/2025

Một điểm nhấn chính của Thông tư 23/2026 là yêu cầu tất cả các đơn vị thực hiện chương trình phải tuân thủ các nguyên tắc được quy định tại Điều 4 Nghị định 358/2025/NĐ-CP. Đây là cơ chế quản lý và tổ chức thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia, được thiết kế để tạo ra khung pháp lý nhất quán. Việc tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc này nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách công và tránh sai sót trong quá trình triển khai.

Ngăn chặn trùng lặp hỗ trợ và đảm bảo hiệu quả chi tiêu

Thông tư rõ ràng yêu cầu không trùng lặp nội dung hỗ trợ, nhiệm vụ chi với các chương trình, dự án, chính sách khác. Điều này là cần thiết để tránh lãng phí nguồn lực nhà nước khi cùng một địa phương hoặc cộng đồng nhận hỗ trợ từ nhiều nguồn cho cùng một mục tiêu. Cách tiếp cận này giúp tối ưu hóa phân bổ ngân sách, đảm bảo mỗi khoản chi tiêu phục vụ một mục đích riêng biệt và đạt hiệu quả tối đa.

Công khai, minh bạch trong lồng ghép nguồn lực

Yêu cầu công khai, minh bạch trong việc lồng ghép nguồn lực là nội dung quan trọng của Thông tư 23/2026. Điều này đòi hỏi các cơ quan, tổ chức phải rõ ràng công bố cách thức kết hợp các nguồn lực từ ngân sách, đóng góp xã hội, tín dụng và các nguồn hợp pháp khác. Tính minh bạch này giúp cộng đồng dân cư hiểu rõ cách sử dụng tài nguyên, tăng cường tin tưởng và hỗ trợ tích cực từ người dân.

Ví dụ thực tế

Một xã ở vùng miền núi dự định xây dựng đường nông thôn mới. Thay vì chỉ sử dụng ngân sách từ Chương trình mục tiêu quốc gia, xã cần lồng ghép nguồn từ quỹ phát triển địa phương. Trước khi triển khai, xã phải công khai kế hoạch chi tiêu, khoảng huy động đóng góp từ người dân dựa trên tự nguyện. Khi huy động, xã không được ép buộc mà phải tôn trọng khả năng kinh tế của mỗi hộ.

Lưu ý quan trọng

Các cơ quan, tổ chức và cá nhân được giao nhiệm vụ phải huy động đóng góp người dân trên cơ sở tự nguyện, phù hợp khả năng. Không được ép buộc hay vượt quá sức của cộng đồng dân cư. Công khai, minh bạch là bắt buộc trong toàn bộ quá trình lồng ghép nguồn lực.