Quỹ phòng bệnh chính thức ra đời từ tháng 7/2026: Cơ chế tài chính mới cho y tế công cộng

Từ ngày 01 tháng 7 năm 2026, Quỹ phòng bệnh chính thức hoạt động với tư cách là một quỹ tài chính nhà nước độc lập, trực thuộc Bộ Y tế. Đây là bước tiến quan trọng trong việc cơ cấu lại nguồn lực tài chính cho công tác phòng bệnh và nâng cao sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Quỹ được thành lập theo Nghị định 165/2026/NĐ-CP, mang tính chất ngoài ngân sách nhà nước và hoạt động trên nguyên tắc không vì mục tiêu lợi nhuận, nhằm tập trung các nguồn lực vào các hoạt động phòng bệnh và phòng chống bệnh không lây nhiễm.

Tư cách pháp nhân và cơ cấu tổ chức của Quỹ

Quỹ phòng bệnh được xác lập với tư cách pháp nhân đầy đủ, có con dấu riêng và tài khoản ngân hàng độc lập. Đây là những điều kiện cần thiết để Quỹ có thể hoạt động tự chủ trong quản lý tài chính, ký kết hợp đồng, và thực hiện các giao dịch pháp lý khác mà không cần sự ủy quyền từ các cơ quan hành chính khác. Với tư cách pháp nhân, Quỹ có khả năng quản lý tài sản, nhân sự và hoạt động kinh tế một cách độc lập, đồng thời chịu trách nhiệm về các cam kết tài chính và pháp lý của mình trước pháp luật.

Mục tiêu hoạt động và nguồn hình thành vốn

Quỹ phòng bệnh được xây dựng nhằm hỗ trợ các hoạt động phòng bệnh, nâng cao sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là phòng và chống bệnh không lây nhiễm. Nguồn vốn hình thành Quỹ đa dạng, bao gồm cấp từ ngân sách nhà nước và các khoản đóng góp bắt buộc. Cơ chế tài trợ này nhằm đảm bảo Quỹ có đủ nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ, không phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách nhà nước mà còn có sự hỗ trợ từ các khoản đóng góp bắt buộc với tỷ lệ 2%, tạo nên một cơ chế tài chính bền vững và linh hoạt.

Cơ chế đóng góp bắt buộc 2%

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định là thiết lập cơ chế đóng góp bắt buộc với tỷ lệ 2%. Cơ chế này được thiết kế để tạo ra một nguồn tài chính ổn định, thường xuyên cho Quỹ, giúp Quỹ có khả năng lập kế hoạch dài hạn và thực hiện các chương trình phòng bệnh một cách bài bản. Tỷ lệ đóng góp 2% được xác định dựa trên các phân tích về nhu cầu tài chính cho công tác phòng bệnh và khả năng đóng góp của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Ví dụ thực tế

Giả sử một doanh nghiệp y tế có doanh thu hàng năm là 100 tỷ đồng, theo cơ chế đóng góp bắt buộc 2%, doanh nghiệp này phải đóng góp 2 tỷ đồng vào Quỹ phòng bệnh hàng năm từ ngày 01/07/2026 trở đi. Những khoản đóng góp này sẽ được Quỹ sử dụng để tổ chức các chiến dịch phòng bệnh cộng đồng, nâng cao nhận thức sức khỏe, và phòng chống bệnh không lây nhiễm như tiểu đường, huyết áp cao cho công chúng.

Lưu ý quan trọng

Các tổ chức, doanh nghiệp liên quan phải chuẩn bị sẵn sàng cho cơ chế đóng góp bắt buộc 2% từ ngày 01/07/2026. Tìm hiểu chi tiết quy định, xác nhận đối tượng chịu trách nhiệm, và thiết lập hệ thống kế toán phù hợp trước deadline.