Phim chính trị được phép kiếm doanh thu: Quy định chia sẻ thu nhập mới từ tháng 7/2026

Từ ngày 15 tháng 7 năm 2026, Nghị định 189/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực, mở ra cơ chế mới trong quản lý và phát hành phim phục vụ nhiệm vụ chính trị. Thay đổi quan trọng nhất là phim loại này không còn được cấm hoàn toàn có doanh thu, mà ngược lại được phép kiếm lợi từ hoạt động phát hành, phổ biến với điều kiện là nhà nước phải hưởng tối thiểu 30% doanh thu. Đây là bước chuyển đổi đáng kể trong chính sách văn hóa, cho phép vừa đạt mục tiêu chính trị vừa tạo nguồn tài chính cho các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất và phát hành các bộ phim này.

Cơ chế phát hành và phổ biến mới

Theo Nghị định 189/2026/NĐ-CP, việc phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị không còn tuân theo quy định cũ mà được thực hiện theo cơ chế quy định riêng trong nghị định này. Điều này có nghĩa các tổ chức, cá nhân có nhu cầu thực hiện hoạt động này phải tuân thủ một bộ tiêu chí và quy trình mới, rõ ràng và cụ thể hơn. Cơ chế này được thiết kế để vừa bảo đảm mục tiêu chính trị của các bộ phim không bị thương mại hóa, vừa cho phép những người tham gia có thể thu hồi chi phí sản xuất và kiếm lợi nhuận hợp lý thông qua doanh thu từ phát hành.

Tỷ lệ chia sẻ doanh thu: 30% cho nhà nước

Điểm cốt lõi của chính sách này là quy định nhà nước hưởng tối thiểu 30% doanh thu từ hoạt động phát hành, phổ biến phim chính trị. Con số 30% này được xác định là mức tối thiểu, có nghĩa tổ chức hoặc cá nhân phát hành có thể đề xuất tỷ lệ chia sẻ cao hơn nếu thấy phù hợp. Phần doanh thu còn lại sau khi trích 30% cho nhà nước sẽ được phân chia giữa các bên liên quan như nhà sản xuất, đơn vị phát hành, và các đối tác khác. Mức tỷ lệ này phản ánh sự cân bằng giữa lợi ích công (nhà nước) và lợi ích tư (tổ chức, cá nhân tham gia).

Yêu cầu hồ sơ và thủ tục đề nghị

Để được phép phát hành, phổ biến phim phục vụ nhiệm vụ chính trị có doanh thu, tổ chức hoặc cá nhân phải chuẩn bị hồ sơ đầy đủ. Hồ sơ đề nghị bắt buộc phải bao gồm: văn bản đề nghị chính thức, kế hoạch thực hiện chi tiết, tỷ lệ phân chia doanh thu cụ thể, phương án báo cáo tiến độ, đối soát doanh thu và các nghĩa vụ kê khai, nộp, quyết toán doanh thu. Yêu cầu này đảm bảo tính minh bạch, dễ kiểm soát và ngăn chặn tình trạng tham nhũng, thất thoát tài chính công.

Ví dụ thực tế

Giả sử một đơn vị sản xuất phim hoàn thành bộ phim tài liệu phục vụ nhiệm vụ chính trị, dự kiến thu được 1 tỷ đồng từ vé xem và bản quyền. Theo quy định, đơn vị phải nộp tối thiểu 300 triệu đồng cho nhà nước (30%). Phần còn lại 700 triệu đồng được phân chia theo tỷ lệ đã đề nghị trong hồ sơ giữa nhà sản xuất, công ty phát hành, và các đối tác. Đơn vị phải báo cáo, đối soát doanh thu và quyết toán theo quy định để đảm bảo minh bạch và hợp pháp.

Lưu ý quan trọng

Hồ sơ đề nghị phải hoàn chỉnh tất cả 8 yếu tố: văn bản đề nghị, kế hoạch thực hiện, tỷ lệ phân chia, phương án báo cáo, đối soát, kê khai, nộp và quyết toán doanh thu. Từ 15/7/2026, tổ chức và cá nhân cần sẵn sàng thực hiện theo cơ chế mới hoặc liên hệ cơ quan chức năng để cập nhật.