Những thay đổi pháp luật tháng 5/2026 doanh nghiệp và người dân cần chuẩn bị ngay

Lộ trình kiểm định khí thải xe: Hà Nội và TP.HCM áp dụng từ 2027

Theo Quyết định 13/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 16/5/2026, Việt Nam bắt đầu áp dụng lộ trình kiểm định khí thải xe máy và xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ. Đây là bước tiến quan trọng trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí. Quy định này sẽ được triển khai theo giai đoạn theo từng khu vực địa lý, bắt đầu từ các thành phố lớn. Cụ thể, Hà Nội và TP.HCM sẽ bắt đầu thực hiện kiểm định từ ngày 1/7/2027. Các thành phố trực thuộc trung ương khác áp dụng từ 1/7/2028, và các tỉnh thành còn lại có thể áp dụng từ 1/7/2030 hoặc sớm hơn tùy theo tình hình thực tế. Doanh nghiệp kinh doanh vận tải, taxi công nghệ và cá nhân sở hữu xe cần bắt đầu chuẩn bị từ bây giờ để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật mới, tránh gián đoạn hoạt động khi chính sách chính thức áp dụng.

Nghị định xử phạt mới từ 18/5/2026: Tăng cường quản lý tư pháp

Từ ngày 18/5/2026, Nghị định 109/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân gia đình, thi hành án dân sự, phục hồi và phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã. Theo quy định mới này, các vi phạm liên quan đến công chứng, chứng thực hành vi vi phạm luật pháp, trái đạo đức xã hội hoặc vi phạm hình thức sẽ bị phạt tiền từ 10 đến 15 triệu đồng. Đối với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tư pháp, công chứng, chứng thực, cơ sở dạy nghề pháp luật, đây là cơ hội để rà soát lại quy trình, nâng cao chất lượng dịch vụ và tuân thủ đầy đủ các yêu cầu pháp lý. Việc vi phạm không chỉ dẫn đến phạt tiền mà còn có thể ảnh hưởng đến uy tín, hoạt động kinh doanh lâu dài của tổ chức.

Các lĩnh vực liên quan khác cần theo dõi

Ngoài hai chính sách chính, doanh nghiệp cũng cần lưu ý Nghị định 90/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế và Nghị định 171/2025/NĐ-CP quy định đào tạo, bồi dưỡng công chức, những văn bản có liên quan sẽ ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhân sự, đặc biệt với các doanh nghiệp trong ngành y tế và các tổ chức sử dụng công chức. Hướng dẫn thi hành Luật Tố cáo (31/2019/NĐ-CP) cũng là tài liệu quan trọng để hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ trong việc phản ánh, tố cáo các sai phạm. Việc nắm rõ các quy định này giúp doanh nghiệp hoạch định chiến lược tuân thủ pháp luật toàn diện.

Lưu ý quan trọng

Doanh nghiệp cần thực hiện kiểm tra, đánh giá lại quy trình hoạt động ngay bây giờ để tuân thủ các quy định mới có hiệu lực từ tháng 5/2026. Đối với lĩnh vực kinh doanh vận tải, hãy lập kế hoạch nâng cấp phương tiện sao cho đạt tiêu chuẩn khí thải trước ngày 1/7/2027 (đối với Hà Nội và TP.HCM). Các cơ sở cung cấp dịch vụ tư pháp, công chứng cần rà soát lại hợp đồng, quy trình làm việc để tránh các hành vi bị xử phạt theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP.