Người quản lý doanh nghiệp nhà nước không còn phải là công chức từ tháng 5/2026

Từ ngày 21 tháng 5 năm 2026, Nghị định 181/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực, mang theo một thay đổi quan trọng trong cách thức quản lý đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước. Điều thay đổi này liên quan trực tiếp đến yêu cầu về chức danh công chức đối với những người giữ chức vụ quản lý tại các doanh nghiệp. Thay vì bắt buộc phải là công chức hoặc viên chức, từ nay người quản lý doanh nghiệp nhà nước có thể không thuộc danh sách nhân sự công chức, mở rộng đáng kể nguồn nhân lực tiềm năng.

Người quản lý không bắt buộc phải là công chức

Thay đổi chính của Nghị định 181/2026/NĐ-CP là loại bỏ yêu cầu bắt buộc về tư cách công chức hoặc viên chức đối với người giữ chức danh quản lý tại doanh nghiệp nhà nước. Trước đây, các quy định liên quan yêu cầu những vị trí lãnh đạo phải được tuyển dụng từ đội ngũ công chức hiện hữu. Điều này giới hạn đáng kể lựa chọn nhân sự chất lượng cao từ các lĩnh vực khác. Sự thay đổi này cho phép các doanh nghiệp nhà nước tìm kiếm và tuyển dụng những chuyên gia có năng lực từ môi trường tư nhân, học viện đào tạo hoặc các tổ chức quốc tế, tạo ra cơ hội bình đẳng hơn trong việc lựa chọn nhân tài.

Đối tượng được áp dụng quy định mới

Nghị định 181/2026/NĐ-CP áp dụng cho hai nhóm đối tượng chính: những người giữ chức danh và chức vụ quản lý tại doanh nghiệp nhà nước, cũng như những người đại diện phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp này. Nhóm đầu tiên bao gồm các vị trí như giám đốc, phó giám đốc, trưởng phòng hoặc tương đương trong cấu trúc tổ chức. Nhóm thứ hai là những người được cử đi làm đại diện cho quyền lợi nhà nước tại doanh nghiệp, thường là những vị trí trong hội đồng quản trị hoặc ban quản lý. Cả hai nhóm này đều được hưởng lợi từ việc mở rộng điều kiện tuyển dụng.

Nguyên tắc quản lý theo Điều 4

Theo lưu ý từ Điều 4 của Nghị định 181/2026/NĐ-CP, các nguyên tắc quản lý đối với người quản lý doanh nghiệp nhà nước được đề ra rõ ràng. Mặc dù không còn yêu cầu tư cách công chức, những người này vẫn phải tuân theo các nguyên tắc quản lý nhất định đảm bảo tính chuyên nghiệp, trách nhiệm giải trình và hiệu quả hoạt động. Các nguyên tắc này giúp duy trì tính công khai, minh bạch trong quản lý doanh nghiệp nhà nước đồng thời bảo vệ lợi ích công. Sự rõ ràng về nguyên tắc quản lý là chìa khóa để đảm bảo chất lượng và trách nhiệm của người lãnh đạo doanh nghiệp.

Ví dụ thực tế

Ví dụ, một công ty cổ phần có vốn nhà nước cần tuyển giám đốc điều hành. Trước đây, vị trí này phải được tìm kiếm từ đội ngũ công chức hiện hữu. Từ 21/5/2026, công ty có thể mở cuộc tuyển dụng rộng rãi để tìm người có chuyên môn sâu về quản lý doanh nghiệp, bất kể họ là công chức hay chuyên gia tư nhân. Điều này cho phép doanh nghiệp chọn lựa người tốt nhất cho công việc, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh.

Lưu ý quan trọng

Các doanh nghiệp nhà nước cần chuẩn bị ngay từ bây giờ để thích ứng với quy định mới. Trước ngày 21/5/2026, hãy rà soát lại quy chế quản lý nhân sự, cập nhật tiêu chí tuyển dụng và đào tạo đội ngũ nhân sự để tuân thủ nguyên tắc quản lý trong Nghị định 181/2026/NĐ-CP.