Kiểm tra xây dựng không còn chỉ trực tiếp: Bộ XD mở rộng hình thức từ xa từ tháng 12/2026

Kể từ ngày 01/12/2026, Thông tư 73/2026/TT-BXD chính thức thay đổi cách thức thực hiện kiểm tra chuyên ngành của Bộ Xây dựng. Thay vì chỉ áp dụng hình thức trực tiếp như trước đây, các đơn vị kiểm tra giờ có thể lựa chọn từ ba hình thức: kiểm tra trực tiếp, kiểm tra trực tuyến, hoặc kiểm tra từ xa. Sự thay đổi này phản ánh xu hướng số hóa trong quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho cả bên kiểm tra lẫn bên được kiểm tra, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ thông tin ngày càng phát triển.

Ba hình thức kiểm tra mới: Linh hoạt hơn, hiệu quả hơn

Lần đầu tiên, các đơn vị, doanh nghiệp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng sẽ phải thích ứng với ba phương thức kiểm tra khác nhau. Kiểm tra trực tiếp vẫn giữ nguyên vai trò quan trọng khi cần đánh giá trực tiếp tình trạng công trình, hiện trạng xây dựng hoặc kiểm chứng tài liệu tại hiện trường. Bên cạnh đó, kiểm tra trực tuyến cho phép các bộ phận chuyên trách tiến hành giám sát, thu thập thông tin thông qua các nền tảng kỹ thuật số. Kiểm tra từ xa, căn cứ vào quy định tại khoản 4 Điều 15 của Nghị định 217/2025/NĐ-CP, cung cấp một lựa chọn thêm cho những trường hợp phù hợp về điều kiện kỹ thuật.

Người ra quyết định kiểm tra sẽ đánh giá hoàn cảnh cụ thể

Một điểm nhấn quan trọng của thông tư là việc giao quyền cho người ra quyết định kiểm tra để lựa chọn hình thức phù hợp. Quyết định này không phải tùy tiện mà phải căn cứ vào ba yếu tố chính: tính chất, nội dung, yêu cầu của cuộc kiểm tra, cũng như điều kiện về dữ liệu, công nghệ và phương tiện kỹ thuật sẵn có. Điều này đảm bảo rằng mỗi cuộc kiểm tra sẽ áp dụng hình thức phù hợp nhất, tránh lãng phí nguồn lực hoặc thực hiện không đúng quy trình.

Liên kết với quy định cao hơn

Thông tư 73/2026/TT-BXD được xây dựng dựa trên nền tảng pháp lý của Nghị định số 217/2025/NĐ-CP về hoạt động kiểm tra chuyên ngành. Nghị định này cung cấp khung pháp lý tổng thể, trong khi thông tư là công cụ chi tiết để áp dụng các quy định đó trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng. Sự liên kết này giúp tạo nên một hệ thống kiểm tra chuyên ngành hiện đại, minh bạch và phù hợp với xu hướng quản lý nhà nước hiện đại.

Ví dụ thực tế

Giả sử Bộ Xây dựng cần kiểm tra hồ sơ giấy phép xây dựng của một doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh. Nếu kiểm tra chỉ liên quan đến thẩm duyệt tài liệu và báo cáo, có thể thực hiện trực tuyến. Ngược lại, nếu cần khảo sát công trình xây dựng trên thực địa, kiểm tra trực tiếp sẽ được ưu tiên. Trong một số trường hợp đặc biệt về điều kiện địa lý hoặc công nghệ, kiểm tra từ xa bằng thiết bị quay phim, ảnh vệ tinh hoặc drone có thể được sử dụng, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

Lưu ý quan trọng

Từ ngày 01/12/2026, các doanh nghiệp và đơn vị trong lĩnh vực xây dựng cần chuẩn bị đầy đủ dữ liệu, hệ thống kỹ thuật để ứng phó với các hình thức kiểm tra mới. Hãy nắm vững quy định tại Nghị định 217/2025/NĐ-CP để hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình.