Học sinh phải khai báo sử dụng AI trong cuộc thi khoa học cấp quốc gia từ tháng 9/2026

Kể từ ngày 30/9/2026, Thông tư 84/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi quan trọng về quy chế cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia. Quy định mới tập trung vào việc quản lý việc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) của học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông. Điểm nhấn chính là bắt buộc học sinh phải khai báo trung thực mục đích, phạm vi và mức độ sử dụng AI trong hồ sơ dự thi, đánh dấu một bước ngoặt trong việc chuẩn hóa đạo đức học tập trong thời đại số.

Khai báo bắt buộc khi sử dụng AI tạo hình ảnh và sơ đồ

Một trong những thay đổi nổi bật là quy định học sinh sử dụng AI để tạo hình ảnh và sơ đồ phải khai báo chi tiết trong hồ sơ dự thi. Yêu cầu này xuất phát từ nhu cầu bảo đảm tính trung thực và minh bạch của công trình nghiên cứu. Hình ảnh và sơ đồ là những phần tử trực quan quan trọng trong báo cáo khoa học, do đó việc sử dụng công cụ AI để tạo chúng cần được công khai. Điều này không chỉ giúp đánh giá công trình công bằng mà còn tạo điều kiện cho các chuyên gia hiểu rõ hơn về quy trình thực hiện và đóng góp của chính học sinh trong dự án.

Khai báo trong biên soạn báo cáo nghiên cứu bằng AI

Thông tư cũng yêu cầu học sinh phải khai báo khi sử dụng AI để biên soạn báo cáo nghiên cứu. Biên soạn báo cáo là khâu quan trọng trong quá trình nộp bài dự thi, vì nó thể hiện khả năng tổng hợp, phân tích và trình bày của học sinh. Khi sử dụng công cụ AI hỗ trợ biên soạn, học sinh có nghĩa vụ khai báo rõ ràng, giúp ban giám khảo đánh giá đúng đắn mức độ độc lập sáng tạo. Việc khai báo này không có nghĩa cấm sử dụng AI, mà là đảm bảo tính công bằng và giáo dục, cho phép học sinh tận dụng công nghệ hiện đại đồng thời giữ gìn tinh thần học tập chân thật.

Cho phép sử dụng AI cho xử lý dữ liệu, lập trình với khai báo

Thông tư mở ra cơ hội cho học sinh sử dụng AI trong các lĩnh vực kỹ thuật như xử lý, phân tích dữ liệu, mô phỏng và lập trình. Đây là những công cụ hỗ trợ học sinh giải quyết các vấn đề phức tạp một cách hiệu quả, phù hợp với xu hướng phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại. Tuy nhiên, sử dụng những công cụ này vẫn bắt buộc phải khai báo. Quy định này đặc biệt quan trọng vì nó cân bằng giữa khuyến khích sáng tạo công nghệ và đảm bảo tính minh bạch, giúp học sinh phát triển kỹ năng sử dụng công cụ đúng cách từ sớm.

Ví dụ thực tế

Một học sinh THPT dự thi với đề tài về phân tích chất lượng nước sông. Nếu em sử dụng phần mềm AI để xử lý dữ liệu pH, nhiễm bẩn từ các mẫu đo, phải khai báo công cụ và mục đích sử dụng. Nếu dùng AI tạo biểu đồ hoặc sơ đồ hệ thống xử lý nước, cũng phải khai báo. Nhưng việc sử dụng này là được phép — học sinh chỉ cần trung thực về quá trình, giúp ban giám khảo đánh giá công trình công bằng và công khai.

Lưu ý quan trọng

Học sinh tham gia cuộc thi cấp quốc gia từ ngày 30/9/2026 phải khai báo trung thực mục đích, phạm vi và mức độ sử dụng AI trong hồ sơ dự thi. Không khai báo hoặc khai báo gian dối có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá. Hãy liên hệ ban tổ chức để làm rõ hướng dẫn khai báo cụ thể.