Doanh nghiệp nhập khẩu cần lưu ý: Phạt đến 80 triệu đồng nếu vi phạm quy định hàng tạm ngừng từ tháng 7/2026

Mức phạt mới tăng gấp đôi, doanh nghiệp nhập khẩu cần chuẩn bị

Bắt đầu từ ngày 01/7/2026, Nghị định 169/2026/NĐ-CP sẽ có hiệu lực, thay thế một số quy định của Nghị định 128/2020/NĐ-CP trong lĩnh vực xử phạt vi phạm hành chính hải quan. Theo quy định mới, các hành vi xuất khẩu, nhập khẩu hoặc vận chuyển vào Việt Nam hàng hóa thuộc danh sách tạm ngừng sẽ bị phạt từ 05 - 80 triệu đồng, tăng đáng kể so với mức phạt trước đây. Điều này có tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp logistics, nhập khẩu và giao dịch quốc tế. Mức phạt cao hơn không chỉ là chi phí phạt hành chính, mà còn ảnh hưởng đến uy tín, năng lực tài chính và khả năng tiếp tục hoạt động của doanh nghiệp.

Ai bị ảnh hưởng và hành vi nào bị coi là vi phạm?

Theo khoản 2 Điều 16 của Nghị định 169/2026/NĐ-CP, bất kỳ doanh nghiệp nào thực hiện hành vi xuất khẩu, nhập khẩu hoặc vận chuyển hàng hóa có tên trong danh sách tạm ngừng xuất khẩu hoặc tạm ngừng nhập khẩu đều có thể bị xử phạt. Điều này bao gồm các trường hợp: (1) nhập khẩu hàng hóa bị tạm ngừng nhập khẩu; (2) xuất khẩu hàng hóa bị tạm ngừng xuất khẩu; (3) vận chuyển quá cảnh hàng hóa thuộc danh sách tạm ngừng. Mức phạt được áp dụng tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm và lần vi phạm. Các doanh nghiệp vận tải, kho bãi, công ty logistics cần đặc biệt cẩn thận vì họ có thể bị xem là 'vận chuyển' hàng hóa tạm ngừng ngay cả khi chỉ là bên thứ ba trong chuỗi cung ứng.

Cách bảo vệ kinh doanh: Quy trình kiểm soát hàng hóa bắt buộc

Để tránh vi phạm, doanh nghiệp cần áp dụng các biện pháp kiểm soát hàng hóa nghiêm ngặt. Trước tiên, phải cập nhật liên tục danh sách hàng tạm ngừng xuất nhập khẩu từ các bộ ngành chức năng. Thứ hai, kiểm tra kỹ tất cả hóa đơn, vận đơn và giấy tờ liên quan để xác nhận hàng hóa không nằm trong danh sách cấm. Thứ ba, đào tạo nhân viên về các quy định hải quan mới, đặc biệt là phòng ban hải quan, nhân viên nhân sự và kho bãi. Thứ tư, lập hồ sơ chi tiết và lưu giữ chứng cứ về việc tuân thủ các quy định. Ngoài ra, doanh nghiệp nên trao đổi với cơ quan hải quan để được hướng dẫn cụ thể về các sản phẩm của mình. Các công ty nhập khẩu lớn cần xem xét thuê tư vấn pháp luật chuyên về hải quan để đảm bảo tuân thủ đầy đủ.

Lưu ý quan trọng

Từ 01/7/2026, thay vì dựa vào Nghị định 128/2020/NĐ-CP cũ, các doanh nghiệp phải tuân theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP với mức phạt cao hơn (05 - 80 triệu đồng). Đặc biệt, vi phạm lần thứ hai hoặc tái phạm trong vòng 12 tháng có thể dẫn đến mức phạt ở giới hạn trên. Doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay từ bây giờ bằng cách kiểm tra lại quy trình, hệ thống quản lý hàng hóa và cập nhật nội quy công ty.