Đề thi chung Sở GDĐT thay thế đề riêng từ tháng 12: Ảnh hưởng đến kiểm tra cuối kỳ học sinh lớp 5, 9, 12

Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT được ban hành ngày 16/10/2026 và có hiệu lực từ 01/12/2026, đánh dấu một sự thay đổi quan trọng trong cách thức đánh giá học sinh ở ba khối lớp quan trọng: lớp 5, lớp 9 và lớp 12. Thay vì sử dụng đề kiểm tra cuối kỳ do từng trường tự soạn, học sinh sẽ làm bài theo đề chung được Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) ra. Thay đổi này nhằm tạo sự thống nhất và công bằng trong việc đánh giá năng lực học sinh trên toàn địa phương.

Đối tượng áp dụng và phạm vi thay đổi

Quy định mới trong Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT áp dụng cho ba nhóm học sinh cụ thể: lớp 5 tiểu học, lớp 9 trung học cơ sở và lớp 12 trung học phổ thông. Những lớp này là các khối lớp kết thúc cấp học hoặc có ý nghĩa đặc biệt trong hệ thống giáo dục. Sự thay đổi chỉ áp dụng cho các bài kiểm tra cuối kỳ ở những môn học được Sở GDĐT xác định, không phải toàn bộ các môn học. Điều này có nghĩa các trường vẫn giữ quyền tự chủ trong một số bài kiểm tra khác, nhưng những bài thi quan trọng sẽ được quản lý tập trung.

Lý do và mục đích của việc chuẩn hóa đề thi

Việc áp dụng đề chung từ Sở GDĐT nhằm đảm bảo tính công bằng và khách quan trong đánh giá học sinh. Khi mỗi trường tự soạn đề, có sự chênh lệch về mức độ khó dễ, nội dung và tiêu chí chấm điểm. Đề chung sẽ giúp cấu trúc hóa quá trình đánh giá, đảm bảo tất cả học sinh trên địa phương được kiểm tra theo chuẩn bài thi giống nhau. Điều này cũng hỗ trợ công tác so sánh kết quả học tập giữa các trường và là cơ sở cho các quyết định giáo dục sau này.

Thời gian áp dụng và thích ứng

Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực kể từ ngày 01/12/2026, nghĩa là bài kiểm tra cuối kỳ I năm học 2026-2027 sẽ là lần đầu tiên áp dụng quy định này. Các nhà trường cần có thời gian chuẩn bị từ nay đến tháng 12 để thích ứng với quy trình mới. Giáo viên sẽ cần điều chỉnh kế hoạch giảng dạy để phù hợp với nội dung đề chung, trong khi phòng giáo dục sẽ hỗ trợ phát tán đề thi và quản lý quá trình thi cử.

Ví dụ thực tế

Hãy tưởng tượng một học sinh lớp 9 ở thành phố A và một học sinh lớp 9 ở thành phố B cùng trong một địa phương. Trước đây, hai em làm bài kiểm tra cuối kỳ theo đề khác nhau do trường tự soạn, nên không thể so sánh công bằng. Từ 01/12/2026, cả hai sẽ làm bài theo đề chung do Sở GDĐT cung cấp, nên điểm số có thể so sánh trực tiếp. Giáo viên và nhà quản lý giáo dục cũng dễ dàng nhận diện được những lĩnh vực cần cải thiện tại từng trường.

Lưu ý quan trọng

Các trường phải chủ động chuẩn bị cho kỳ kiểm tra cuối kỳ I năm học 2026-2027 (bắt đầu từ tháng 12/2026) theo đề chung của Sở GDĐT. Liên hệ với Sở GDĐT hoặc phòng giáo dục địa phương để nhận đề thi và hướng dẫn chi tiết. Giáo viên cần điều chỉnh nội dung ôn tập cho học sinh lớp 5, 9, 12.