DATC được phép chuyển nợ thành vốn góp: Cơ chế mới xử lý nợ từ Nghị định 358/2026

Nghị định 358/2026/NĐ-CP sẽ có hiệu lực từ ngày 15 tháng 9 năm 2026, đánh dấu bước ngoặt trong cơ chế quản lý và hoạt động của Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Mua bán nợ Việt Nam (DATC). Văn bản này quy định các hình thức xử lý nợ mới, mở rộng công cụ để DATC có thể tối ưu hóa việc thu hồi nợ và tái cấu trúc tài chính cho các doanh nghiệp đối mặt với khó khăn. Đặc biệt, quyền chuyển nợ thành vốn góp hoặc vốn cổ phần là điểm nhấn quan trọng nhất của bộ quy định này.

Quyền chuyển nợ thành vốn góp và vốn cổ phần

Theo Nghị định 358/2026/NĐ-CP, DATC được phép chuyển đổi nợ thành vốn góp hoặc vốn cổ phần của các doanh nghiệp nợ. Cơ chế này cho phép công ty không chỉ thu hồi tiền mặt mà còn trở thành cổ đông hoặc thành viên góp vốn của các đơn vị đang có nợ xấu. Hình thức chuyển đổi này giúp cân bằng tình hình tài chính cho doanh nghiệp vay, giảm gánh nặng trả nợ ngắn hạn. Đồng thời, DATC có cơ hội tham gia quản trị và hưởng lợi nhuận từ các doanh nghiệp này trong tương lai, tạo ra mối quan hệ hợp tác dài hạn thay vì chỉ quan hệ nợ-tín dụng thuần tuý.

Mở rộng hình thức bán nợ: Đấu giá và thỏa thuận trực tiếp

Nghị định cũng quy định rõ ràng hai hình thức bán nợ mà DATC được thực hiện: đấu giá công khai và thỏa thuận trực tiếp. Phương thức đấu giá được ưu tiên áp dụng để đảm bảo minh bạch và tìm được mức giá tốt nhất trên thị trường. Tuy nhiên, khi nợ không bán được theo đấu giá hoặc đã có thỏa thuận trước khi ký hợp đồng mua nợ, DATC được phép thực hiện bán nợ theo cách thỏa thuận trực tiếp với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu. Điều này tạo linh hoạt cho quá trình xử lý nợ, tránh tình trạng nợ không bán được và ứ đọng.

Những lợi ích và tác động thực tiễn

Với các công cụ mới này, DATC có khả năng xử lý nợ hiệu quả hơn và đa dạng hóa chiến lược quản lý. Thay vì bị giới hạn chỉ có thể bán nợ, công ty giờ đây có thể tùy chọn hình thức phù hợp nhất với từng trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp nợ cũng có lợi thế vì được trao đổi nợ lấy vốn góp, giúp cải thiện cấu trúc vốn mà không cần thanh toán ngay. Đồng thời, sự mở rộng hình thức bán nợ tạo điều kiện cho nhiều nhà đầu tư tham gia vào thị trường nợ xấu.

Ví dụ thực tế

Giả sử một doanh nghiệp sản xuất có nợ với DATC 100 tỷ đồng nhưng gặp khó khăn thanh toán. Thay vì bắt buộc doanh nghiệp phá sản, DATC có thể chuyển 100 tỷ đồng nợ này thành vốn cổ phần 20% của công ty. Lúc này, DATC trở thành cổ đông, tham gia quản trị, và có cơ hội hưởng lợi nhuận nếu công ty này phục hồi. Hoặc nếu không muốn giữ lâu dài, DATC có thể bán khoản nợ này cho nhà đầu tư khác qua đấu giá hoặc thỏa thuận trực tiếp.

Lưu ý quan trọng

Nghị định 358/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/9/2026. Các doanh nghiệp có nợ hoặc liên quan DATC cần theo dõi sát các thay đổi về cơ chế xử lý nợ. Nếu bạn là chủ doanh nghiệp, hãy tham khảo pháp lý sớm để hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm trong các hình thức xử lý nợ mới.