Cơ cấu lại bộ máy Thuế: Từ mô hình 3 cấp sang 2 cấp — Điều gì thay đổi?

Cục Thuế vừa ban hành Quyết định 1279/QĐ-CT nhằm cập nhật toàn bộ khung pháp lý cho bộ máy ngành Thuế. Thay đổi lớn nhất là chuyển từ mô hình tổ chức 3 cấp (Cục Thuế — Chi cục Thuế khu vực — Đội Thuế cấp huyện) sang mô hình 2 cấp phù hợp với chính quyền địa phương hiện đại. Đồng thời, Quyết định cũng cập nhật các dẫn chiếu pháp lý theo Luật Quản lý thuế năm 2025 và bổ sung Nghị định 56/2024/NĐ-CP, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho hoạt động quản lý thuế toàn quốc.

Chuyển đổi cấu trúc tổ chức: Từ 3 cấp xuống 2 cấp

Mô hình tổ chức mới loại bỏ lớp Chi cục Thuế khu vực — cấu trúc trung gian đã hoạt động trong nhiều thập kỷ. Thay vào đó, ngành Thuế chuyển sang mô hình 2 cấp tương ứng với 2 cấp chính quyền địa phương: cấp tỉnh (Cục Thuế các tỉnh/thành phố) và cấp huyện (Chi cục Thuế). Cơ cấu lại này nhằm rút gọn quy trình, giảm lớp xử lý trung gian, giúp quyết định hành chính nhanh hơn và gần dân hơn. Mô hình này phù hợp với xu hướng phân quyền, phân cấp của công vụ hiện đại, cho phép địa phương chủ động hơn trong quản lý thuế.

Cập nhật khung pháp lý theo Luật Quản lý thuế 2025

Quyết định 1279/QĐ-CT thay thế toàn bộ dẫn chiếu từ Luật Quản lý thuế năm 2019 sang Luật Quản lý thuế năm 2025, phản ánh những điều chỉnh mới trong chính sách thuế. Đồng thời, Quyết định bổ sung Nghị định số 56/2024/NĐ-CP vào các quy định chi tiết. Cập nhật này đảm bảo tính nhất quán giữa các tầng pháp lý — từ luật đến quyết định cấp bộ — tránh mâu thuẫn hay lỗ hổng pháp lý trong thực thi. Các cơ quan Thuế từ cấp tỉnh đến cấp huyện đều phải áp dụng khung pháp lý mới này khi xử lý công vụ.

Điều chỉnh tên gọi chức danh và bộ phận chức năng

Cùng với cơ cấu lại tổ chức, Quyết định 1279/QĐ-CT sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ tên gọi lãnh đạo cơ quan và tên gọi các bộ phận chức năng. Những thay đổi này không chỉ mang tính hành chính mà còn phản ánh định hướng hoạt động mới của ngành Thuế. Ví dụ: các bộ phận có thể được tổ chức lại theo chức năng thay vì theo cấp bộ, hay các chức danh lãnh đạo được điều chỉnh để phù hợp với quyền lực và trách nhiệm mới.

Ví dụ thực tế

Trước đây, một doanh nghiệp ở huyện Thanh Oai (Hà Nội) khi có tranh chấp thuế phải liên hệ Đội Thuế huyện → Chi cục Thuế khu vực (quận/huyện) → Cục Thuế Hà Nội. Sau cơ cấu lại, quy trình giảm xuống: Chi cục Thuế huyện → Cục Thuế Hà Nội, giúp giải quyết nhanh hơn. Các áp dụng mới theo Luật 2025 cũng được thực hiện đơn giản hơn khi chỉ có 2 cấp.

Lưu ý quan trọng

Các cơ quan Thuế cần rà soát ngay quy trình nội bộ, cập nhật hệ thống quản lý theo mô hình 2 cấp mới. Doanh nghiệp cần nắm rõ cơ quan Thuế mới xử lý công vụ của mình. Tham khảo Thông tư 89/2026/TT-BTC để hiểu chi tiết về các quy định mới.