Các cơ sở phát thải khí nhà kính phải bắt đầu kiểm kê từ tháng 9/2026

Chính phủ vừa ban hành Quyết định 42/2026/QĐ-TTg nhằm xác định rõ ràng các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê theo quy định. Văn bản được công bố ngày 10/8/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 25/9/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác quản lý và giảm thiểu phát thải khí nhà kính ở Việt Nam. Quyết định này tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở kinh tế vận hành trong lĩnh vực được quy định phải tuân thủ bổn phận kiểm kê phát thải.

Danh mục lĩnh vực và đối tượng bắt buộc kiểm kê

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg ban hành danh mục chi tiết các lĩnh vực kinh tế có cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê bắt buộc. Đối tượng áp dụng bao gồm toàn bộ các cơ sở hoạt động trong các ngành được liệt kê trong danh mục này, bất kể quy mô hay cơ cấu sở hữu của cơ sở. Việc xác định rõ danh mục giúp các cơ sở nhận biết trách nhiệm của mình, từ đó chuẩn bị kế hoạch thực hiện công tác kiểm kê phát thải khí nhà kính một cách kịp thời và đầy đủ theo yêu cầu của pháp luật.

Ý nghĩa của kiểm kê khí nhà kính

Kiểm kê khí nhà kính là quá trình đo lường, xác định và ghi chép lượng phát thải khí nhà kính của một cơ sở trong một khoảng thời gian nhất định. Thông qua hoạt động kiểm kê, các cơ sở sẽ có được dữ liệu chính xác về mức độ phát thải của mình, từ đó có thể xác định được các nguồn phát thải chính và lựa chọn các biện pháp giảm thiểu hiệu quả. Dữ liệu kiểm kê này cũng góp phần xây dựng nền tảng thông tin toàn quốc về phát thải, hỗ trợ Chính phủ trong việc xây dựng chính sách và chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu.

Thời gian bắt đầu áp dụng và yêu cầu tuân thủ

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/9/2026, tức là từ ngày này, các cơ sở phát thải khí nhà kính nằm trong danh mục được xác định phải bắt đầu thực hiện các yêu cầu kiểm kê. Cơ sở pháp lý này cung cấp cho các doanh nghiệp, nhà máy, tổ chức khoảng thời gian chuẩn bị từ lúc công bố đến lúc có hiệu lực. Các cơ sở cần hoàn thành việc rà soát nội bộ, trang bị công cụ, đào tạo nhân sự và lập kế hoạch chi tiết để đảm bảo tuân thủ đầy đủ.

Ví dụ thực tế

Một nhà máy sản xuất xi măng nằm trong danh mục lĩnh vực được quy định sẽ phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính bắt đầu từ ngày 25/9/2026. Nhà máy này cần xác định các nguồn phát thải chính (từ quá trình sản xuất, năng lượng sử dụng, vận chuyển nguyên liệu), đo lường lượng phát thải từ mỗi nguồn, ghi chép dữ liệu và lập báo cáo kiểm kê theo quy chuẩn. Quá trình này giúp nhà máy nhận diện được những nơi phát thải nhiều nhất để có thể triển khai các biện pháp cải thiện hiệu quả năng lượng.

Lưu ý quan trọng

Các cơ sở phát thải khí nhà kính nằm trong danh mục của Quyết định 42/2026/QĐ-TTg cần bắt đầu chuẩn bị ngay lập tức để tuân thủ khi Quyết định có hiệu lực từ 25/9/2026. Liên hệ với các cơ quan quản lý hoặc tổ chức hỗ trợ để tìm hiểu chi tiết danh mục áp dụng và yêu cầu kiểm kê cụ thể cho lĩnh vực của bạn.