Báo cáo 24 giờ bắt buộc với giao dịch tín chỉ các-bon có dấu hiệu thao túng giá từ tháng 5/2026

Từ ngày 12 tháng 5 năm 2026, thị trường giao dịch tín chỉ các-bon tại Việt Nam sẽ chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn với những quy định mới trong Thông tư 48/2026/TT-BTC. Văn bản này tập trung vào việc giám sát các hoạt động giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon trên sàn giao dịch trong nước. Điểm nhấn quan trọng nhất là yêu cầu báo cáo bắt buộc trong vòng 24 giờ đối với những giao dịch có dấu hiệu thao túng giá.

Sở giao dịch tăng cường giám sát giao dịch các-bon

Theo Thông tư 48/2026/TT-BTC, Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội sẽ đảm nhận vai trò giám sát trực tiếp các hoạt động giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon. Trách nhiệm này bao gồm theo dõi liên tục các giao dịch, phát hiện những hành vi bất thường và vi phạm pháp luật. Sự can thiệp của hai sở giao dịch nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và lành mạnh của thị trường các-bon đang phát triển tại Việt Nam.

Xác định các hành vi thao túng giá và cấu kết trái phép

Văn bản quy định chi tiết các hành vi cần giám sát gồm: cấu kết giữa các bên, lôi kéo người khác mua bán một cách bất hợp lý, áp dụng các phương pháp giao dịch khác thường, hoặc kết hợp tung tin đồn sai sự thật để thao túng giá. Những hành vi này được xem là vi phạm pháp luật và đe dọa tính toàn vẹn của thị trường. Việc định rõ các hành vi vi phạm giúp các nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhận biết rõ ranh giới giữa giao dịch hợp lệ và bất hợp lệ.

Yêu cầu báo cáo trong vòng 24 giờ — tiêu chuẩn mới

Quy định nổi bật nhất của Thông tư 48/2026/TT-BTC là thời hạn báo cáo 24 giờ đối với giao dịch tín chỉ các-bon có dấu hiệu thao túng giá. Thời hạn này được đặt ra để đảm bảo kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm trước khi chúng gây hại lớn hơn đến thị trường. Việc báo cáo nhanh chóng cho phép các cơ quan chức năng can thiệp kịp thời, bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư hợp pháp.

Ví dụ thực tế

Giả sử một doanh nghiệp phát hiện rằng nhóm các nhà giao dịch đang cấu kết với nhau để tung tin đồn sai lệch về chất lượng tín chỉ các-bon nhằm hạ giá trước khi mua vào với giá rẻ. Theo Thông tư 48/2026/TT-BTC, sở giao dịch hoặc đơn vị phát hiện hành vi này phải báo cáo cho cơ quan chức năng trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện dấu hiệu thao túng giá.

Lưu ý quan trọng

Từ ngày 12/5/2026, các bên tham gia giao dịch tín chỉ các-bon phải tuân thủ quy định báo cáo 24 giờ. Doanh nghiệp cần chuẩn bị cơ chế giám sát nội bộ, quy trình báo cáo và trang bị kiến thức để nhận diện các hành vi vi phạm ngay từ bây giờ.