45 cuộc điều tra thống kê quốc gia mới có hiệu lực từ tháng 5/2026 — Tác động đến kế hoạch của các bộ ngành

Từ ngày 20 tháng 5 năm 2026, các bộ ngành cần chủ động chuẩn bị cho sự triển khai Chương trình điều tra thống kê quốc gia mới theo Quyết định số 14/2026/QĐ-TTg. Chương trình này bao gồm 45 cuộc điều tra quy mô lớn, được thiết kế để thu thập thông tin toàn diện nhằm xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia. Đây là một trong những thay đổi quan trọng trong công tác thống kê quốc gia, đòi hỏi các bộ ngành phải chuẩn bị kế hoạch, phương án điều tra cũng như dự toán kinh phí cụ thể.

Cấu trúc Chương trình điều tra với 03 tổng điều tra và 42 điều tra chuyên ngành

Chương trình điều tra thống kê quốc gia mới được chia thành hai nhóm chính. Thứ nhất, có 03 cuộc tổng điều tra thống kê quốc gia, đây là những cuộc điều tra có quy mô lớn nhất, bao quát toàn bộ lĩnh vực mà chúng hướng tới. Thứ hai, có 42 cuộc điều tra thống kê thuộc các lĩnh vực kinh tế và xã hội đa dạng. Tổng cộng 45 cuộc điều tra này được tổ chức theo định kỳ, tạo nên một hệ thống thu thập dữ liệu toàn diện và liên tục cho quản lý quốc gia.

Mục đích xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia

Mục tiêu chính của các cuộc điều tra trong chương trình này là thu thập thông tin chi tiết để tổng hợp các chỉ tiêu thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia. Những chỉ tiêu này là cơ sở quan trọng cho các cơ quan quản lý nhà nước và các bộ ngành trong việc xây dựng chính sách, đánh giá tình hình kinh tế - xã hội, và đưa ra quyết định chiến lược. Các cuộc điều tra được tiến hành định kỳ đảm bảo tính thường xuyên và nhất quán trong thu thập dữ liệu quốc gia.

Trách nhiệm chuẩn bị của các bộ ngành

Các bộ, ngành có trách nhiệm xây dựng kế hoạch điều tra thống kê chi tiết, lập phương án điều tra phù hợp với điều kiện thực tế, và chuẩn bị dự toán kinh phí đầy đủ. Quá trình chuẩn bị này cần được hoàn thành trước ngày 20 tháng 5 năm 2026 để đảm bảo khởi động chương trình đúng lịch. Mỗi bộ ngành cần rõ ràng về phạm vi, mục tiêu, phương pháp điều tra và nguồn lực cần thiết cho các cuộc điều tra được phân công.

Ví dụ thực tế

Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Phúc lợi sẽ phải xây dựng kế hoạch chi tiết cho các cuộc điều tra liên quan đến lao động, việc làm và an sinh xã hội trong chương trình mới. Bộ này cần xác định cụ thể địa điểm điều tra, số lượng hộ gia đình hoặc doanh nghiệp cần khảo sát, lịch trình thực hiện, và lượng kinh phí cần cấp. Tương tự, các bộ ngành khác cũng phải chuẩn bị sẵn sàng cho các cuộc điều tra trong lĩnh vực của mình từ bây giờ.

Lưu ý quan trọng

Các bộ, ngành phải hoàn thành xây dựng kế hoạch điều tra thống kê, phương án điều tra và dự toán kinh phí trước ngày 20/5/2026. Cần bổ sung nhân lực, đào tạo cán bộ điều tra, và chuẩn bị công nghệ thông tin sẵn sàng để áp dụng chương trình mới.