Bản án 56/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

Qua kiểm tra các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX nhận thấy:

[1] Về tổ tụng: Bị đơn bà Sô Thị N và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Sô Thị D1 văng mặt có đơn đề nghị xử văng mặt; người có quyên lợi, nghĩa vụ liên quan ông La Thanh T và ông Sô Bá D đã được triệu tập hợp lệ ba lần nhưng vẫn văng mặt không có lý do. Căn cứ khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bà N, bà D1, ông D, ông T theo quy định của pháp luật.

[2] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn thanh toán khoản nợ phát sinh từ Hợp đồng hạn mức tín dụng số 441/20/HĐHM/2302-12008 ngày 10/12/2020 (được sửa đồi, bô sung các lân) và Hợp đồng tín dụng từng lần sô 034/24/HĐTD/2302-12835 ngày 04/6/2024; đồng thời yêu cầu xử lý tài sản thể chấp đề thu hồi nợ trong trường hợp bị đơn không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ.

Do đó, Hội đồng xét xử xác định đây là tranh chấp về hợp đồng tín dụng theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn ông Sọ Đ và bà Sô Thị N là cá nhân, cư trú tại Thôn T (nay là thôn S), xã T, tỉnh Đăk Lăk. Căn cứ khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thầm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo lãnh thổ nơi bị đơn cư trú.

Do đó, Tòa án nhân dân khu vực 15 - Đắk Lắk thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền.

[3] Về yêu cầu khởi kiện: Ngày 04/6/2024, ông So Đ và bà Sô Thị N ký Hợp đồng tín dụng từng lần số 034/24/HĐTD/2302-12835 trên cơ sở Hợp đồng hạn mức tín dụng số 441/20/HĐHM/2302-12008 đã ký với Ngân hàng TMCP K1. Theo hợp đồng, nguyên đơn đã giải ngân cho bị đơn số tiền 420.000.000 đồng, thời hạn vay 12 tháng, lãi suất và phương thức thanh toán được các bên thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng. Quá trình thực hiện hợp đồng, nguyên đơn đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giải ngân; bị đơn đã nhận đủ tiền vay và không có ý kiến khiếu nại về việc giải ngân cũng như nội dung hợp đồng. Theo thỏa thuận, đến hạn thanh toán bị đơn có nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo đúng thời hạn.

Tuy nhiên, bị đơn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng cam kết, vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng. Tại các bản tự khai và tại phiên tòa, bị đơn đều thừa nhận khoản nợ như nguyên đơn trình bày và đồng ý trả nợ nhưng do hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên chưa có khả năng 7 thanh toán. Xét yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn thanh toán số tiền còn nợ tính đến ngày 01/8/2026, bị đơn còn nợ nguyên đơn tổng số tiền là 291.211.041 đồng (hai trăm chín mươi mốt triệu hai trăm mười một nghìn không trăm bốn mươi môt đồng). Trong đó, sô tiền nợ gôc là 223.000.000 đồng (hai trăm hai mươi ba triệu đông), sô tiên nợ lãi phạt chậm trả gôc là 68.211.041 đông (sáu mươi tám triệu hai trăm mười một nghìn không trăm bốn mươi mốt đồng) theo bảng tính lãi do nguyên đơn cung cấp và tiếp tục chịu khoản lãi phát sinh kề từ ngày 02/8/2026 cho đến khi thanh toán xong toàn bộ khoản nợ theo mức lãi suất các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng là có căn cứ. Hợp đồng tín dụng được giao kết trên cơ sở tự nguyện, không vi phạm điều cấm của pháp luật; việc tính lãi của nguyên đơn phù hợp nội dung hợp đồng và quy định của pháp luật.

Vì vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu này của nguyên đơn. Đối với ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Sô Bá D, bà Sô Thị H1, bà Sô Thị D1 và ông La Thanh T cho rằng tồng số tiền nợ gốc và lãi là 291.211.041 đồng, bà Sô Thị H1 và ông Sô Bá D mỗi người có trách nhiệm thanh toán 1/2 số tiền nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy: Nghĩa vụ thanh toán khoản nợ đối với Ngân hàng TMCP K1 phát sinh từ các Hợp đồng tín dụng do ông So Đ và bà Sô Thị N trực tiếp ký kết. Việc ông So Đ, bà Sô Thị N cho ông Sô Bá D và bà Sô Thị H1 sử dụng khoản tiền vay, cũng như việc ông D và bà H1 có thỏa thuận phân chia trách nhiệm thanh toán khoản tiền đã sử dụng, là quan hệ nội bộ giữa các cá nhân, không làm thay đổi chủ thể có nghĩa vụ trả nợ đối với Ngân hàng. Ngân hàng không tham gia và không có ý kiến về việc phân chia nghĩa vụ giữa các cá nhân.

Do đó, không có căn cứ chấp nhận đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp về việc xác định ông Sô Bá D và bà Sô Thị H1 mỗi người có trách nhiệm thanh toán 1/2 khoản nợ cho Ngân hàng trong vụ án này. Xét yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm, Hội đồng xét xử thấy rằng: Đề bảo đảm cho nghĩa vụ trả nợ, ông So Đ và bà Sô Thị N đã ký Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản khác gắn liền với đất số 138/20/HĐTC-BĐS/2302- 12835 ngày 10/12/2020 và các văn bản sửa đổi, bổ sung. Hợp đồng được lập bằng văn bản, được công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định của pháp luật nên có hiệu lực pháp luật. Theo nội dung Hợp đồng thế chấp và các văn bản sửa đổi, bổ sung, tài sản bảo đảm bao gồm quyền sử dụng các thửa đất nêu trong hợp đồng cùng toàn bộ tài sản gắn liền với đất theo hiện trạng thực tế. Tại thửa đất số 75 (thửa cũ số 84), tờ bản đồ số 138 có 03 căn nhà được xác định là tài sản gắn liền với đất thuộc phạm vi tài sản bảo đảm. Đối với ý kiến của ông Sô Bá D và bà Sô Thị H1 cho rằng một trong ba căn nhà tại thửa đất số 75 là tài sản do ông bà xây dựng và thuộc quyền sở hữu của mình, Hội đồng xét xử xét thấy: Hồ sơ vụ án thể hiện trước thời điềm ký kết 8 Hợp đồng thể chấp, bà Sô Thị H1 đã lập giấy cam kết xác nhận căn nhà này chỉ là nhà ở nhờ và thuộc quyên sở hữu của ông So Đ. Trong quá trình giao kết Hợp đồng thế chấp, ông D, bà H1 cũng không có ý kiến phản đối, không cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh mình là chủ sở hữu hợp pháp của căn nhà. Vi vậy, không có căn cứ chấp nhận lời trình bày của ông D và bà H1 về việc căn nhà thuộc quyền sở hữu của mình. Đối với ý kiến của bà Sô Thị D1 cho rằng trước đây vợ chồng bà có góp tiền xây dựng nhà sàn, sau đó năm 2022 được Nhà nước hỗ trợ xây dựng nhà cấp 4 và cho rằng căn nhà hiện nay thuộc quyền quản lý, sử dụng của vợ chồng bà, Hội đồng xét xử xét thấy: Tại thời điểm các bên giao kết Hợp đồng thế chấp và các văn bản sửa đổi, bổ sung, tài sản bảo đảm được xác định là quyền sử dụng đất cùng toàn bộ tài sản gắn liền với đất theo hiện trạng thực tế. Hồ sơ thế chấp đều thể hiện các tài sản gắn liền với đất thuộc khối tài sản do ông So Đ và bà Sô Thị N dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với Ngân hàng. Quá trình giải quyết vụ án, bà D1 chỉ trình bày căn nhà hiện nay do Nhà nước hỗ trợ xây dựng và đang do vợ chồng bà quản lý, sử dụng nhưng không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp của mình đối với căn nhà; đồng thời không có yêu cầu độc lập đề nghị xác định quyền sở hữu tài sản hoặc yêu cầu tuyên bố Hợp đồng thế chấp vô hiệu đối với phần tài sản này. Mặt khác, không có căn cứ xác định tại thời điểm xác lập giao dịch bảo đảm Ngân hàng TMCP K1 biết hoặc phải biết căn nhà đang có tranh chấp quyền sở hữu hoặc thuộc quyền sở hữu của người khác. Dọ đó, Hội đồng xét xử có căn cứ xác định Ngân hàng nhận thế chấp trên cơ sở hô sơ pháp lý hợp lệ và giao dịch bảo đảm có hiệu lực đổi với tài sản đã nhận thế chấp.

Vì vậy, trong phạm vi giải quyết vụ án này không có căn cứ loại trừ căn nhà nêu trên khỏi phạm vi tài sản bảo đảm. Đối với ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp đề nghị trường hợp xử lý quyền sử dụng đất tại thửa đất số 75 dẫn đến phải xử lý căn nhà do bà Sô Thị D1 và ông La Thanh T đang quản lý, sử dụng thì phải xác định, tách riêng và hoàn trả cho bà D1, ông T giá trị căn nhà, Hội đồng xét xử xét thấy: Hồ sơ vụ án chưa có tài liệu, chứng cứ đủ cơ sở xác định quyền sở hữu hợp pháp của bà Sô Thị D1 và ông La Thanh T đối với căn nhà nêu trên. Như đã phân tích, bà D1 không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đối với căn nhà; đồng thời tại thời điểm xác lập giao dịch bảo đảm, không có căn cứ xác định Ngân hàng biết hoặc phải biết tài sản thuộc quyên sở hữu của người khác.

Vì vậy, trong phạm vi giải quyêt vụ án này, không có căn cứ chấp nhận đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp về việc xác định và hoàn trả riêng giá trị căn nhà cho bà Sô Thị D1 và ông La Thanh T. Vi vạy, trương hợp ông So Đ va ba số Thị N không thực hiện hoặc thực hiện không đây đủ nghĩa vụ thanh toán thì Ngân hàng TMCP K1 có quyên yêu 9 cầu cơ quan thi hành án dân sự có thầm quyền xử lý các tài sản đã thế chấp theo Hợp đồng thế chấp và quy định của pháp luật để thu hồi nợ là có căn cứ, đúng quy định pháp luật. Việc Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm trong vụ án này không đồng nghĩa với việc xác lập quyền sở hữu của ông So Đ và bà Sô Thị N đối với toàn bộ tài sản gắn liền với đất. Trường hợp sau này có căn cứ xác định quyền sở hữu hợp pháp của người thứ ba đôi với tài sản bị xử lý thì người có quyên lợi liên quan vân được thực hiện quyên khởi kiện theo quy định của pháp luật đề bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đôi với lời trình bày của ông Sô Bá D và bà Sô Thị H1 về việc khoản tiền vay thực tế do ông bà sử dụng và tự thỏa thuận phân chia nghĩa vụ trả nợ, Hội đông xét xử xét thây đây là quan hệ nội bộ giữa các cá nhân, không làm thay đôi quyên, nghĩa vụ của ông So Đ và bà Sô Thị N đôi với Ngân hàng theo Hợp đồng tín dụng đã ký kết nên không xem xét giải quyết trong vụ án này.

[4] Về án phí và chi phí tổ tụng: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải hịu án phí dân sự sơ thâm và chi phí tô tụng theo quy định của pháp luật. Tuị hiên, bị đơn đều là người cao tuổi có đơn xin miễn án phí nên HĐXX có că cứ miễn án phí dân sự sơ thầm cho bị đơn.

[5] Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

[6] Về quan điểm của đại diện Viện kiểm sát: Phù hợp với nhận định của HĐXX nên được chấp nhận.