Bản án 269/2026/KDTM-PTVận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đường hàng không

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đã được thẩm tra công khai tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết của Toà án cấp phúc thẩm: Nguyên đơn khởi kiện tranh chấp Hợp đồng vận chuyển hàng hoá đối với bị đơn là Công ty TNHH thương mại dịch vụ vận tải V. Đây là tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh thương mại theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Ngày 17/01/2025, Toà án nhân dân thành phố T2 nhận được đơn kháng cáo của bị đơn đề ngày 14/01/2025 và đã chuyển đơn đến Toà án nhân dân Thành 4 phố Hồ Chí Minh để xem xét kháng cáo quá hạn. Ngày 20/11/2025, Toà án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định chấp nhận việc kháng cáo của Công ty V.

Căn cứ vào thời gian tống đạt bản án cho người đại diện theo pháp luật của bị đơn, Toà án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xác định kháng cáo trong thời hạn. Vì vậy thẩm quyền giải quyết vụ án phúc thẩm thuộc Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại Điều 38 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

[2] Về thủ tục tống đạt, niêm yết của Toà án cấp sơ thẩm: [2.1] Theo các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ thể hiện: Ngày 03/11/2022, Công ty H khởi kiện Công ty V để yêu cầu thanh toán tiền cước vận chuyển còn thiếu của tháng 5, 6, 7 năm 2022, số tiền là 283.143.028 đồng và tiền lãi do chậm thanh toán tính từ ngày 30/11/2022 đến ngày 27/9/2024. Ngày 30/11/2022, Toà án nhân dân thành phố T2, Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý vụ án. Tại thời điểm thụ lý hồ sơ, nguyên đơn cung cấp địa chỉ bị đơn tại số H đường số 3, phường H2, thành phố T2 (phù hợp với thông tin của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thay đổi lần thứ 5 ngày 05/12/2022 do Phòng đăng ký kinh doanh - Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp theo yêu cầu của Toà án). Căn cứ Phiếu yêu cầu xác minh ngày 05/12/2022 của Toà án nhân dân thành phố T2 thì bị đơn không còn thực tế hoạt động từ tháng 5/2020 tại địa chỉ số H đường số 3, phường H2, thành phố T2, Thành phố Hồ Chí Minh và không rõ chuyển trụ sở đi đâu. Trong quá trình tố tụng, ngày 14/11/2023, Toà án nhân dân thành phố T2 ban hành Quyết định uỷ thác thu thập chứng cứ. Ngày 29/01/2024, Toà án nhân dân huyện T4, tỉnh Tiền Giang lập biên bản về việc không tiến hành lấy lời khai được đối với bà Huỳnh Thị Cẩm T3 là người đại diện theo pháp luật của bị đơn. Theo đó, nội dung biên bản ghi nhận bà Cẩm T3 không nhận tống đạt thông báo thụ lý vụ án và không đồng ý để Toà án nhân dân huyện T4 lấy lời khai. Ngày 17/5/2024, Văn phòng Thừa phát lại V1 lập biên bản niêm yết Thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hoà giải cùng với giấy triệu tập đối với bị đơn tại địa chỉ số H đường số 3, phường H2, thành phố T2, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 24/5/2024, Công ty V được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thay đổi lần thứ 6, địa chỉ trụ sở mới tại số E đường N, khu phố F, phường B1, thành phố T2, Thành phố Hồ Chí Minh. [2.2] Khoản 3 Điều 177 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định Toà án phải tống đạt, thông báo theo địa chỉ mới thay đổi trong trường hợp đã được bị đơn thông báo về địa chỉ mới thay đổi.

Nhận thấy, Công ty V đã biết công ty bị khởi kiện tại Toà án nhân dân thành phố T2, nhưng khi thay đổi trụ sở đăng ký kinh doanh thì bị đơn không thông báo cho Toà án. Nguyên đơn cũng không thông báo cho Toà án biết việc bị đơn đã đăng 5 ký hoạt động tại trụ sở mới.

Do đó, Toà án cấp sơ thẩm tống đạt, niêm yết tại trụ sở cũ số H đường số 3, phường H2, thành phố T2, Thành phố Hồ Chí Minh là đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự. Tại đơn kháng cáo và tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn trình bày không biết và không nhận được thông báo, triệu tập của Toà án là không đúng thực tế.

[3] Về việc giao nộp chứng cứ tại giai đoạn sơ thẩm: Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn không cung cấp các tài liệu, chứng cứ và cũng không tham gia phiên toà để tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp nên Toà án cấp sơ thẩm căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn giao nộp để làm cơ sở giải quyết vụ án.

[4] Về nợ gốc:

Xét thấy, ngày 14/5/2021 nguyên đơn và bị đơn ký Hợp đồng nguyên tắc về việc vận chuyển hàng hoá số 1405/2021/HDVC/VT-HL với nội dung nguyên đơn nhận vận chuyển hàng hoá bằng đường bộ theo yêu cầu của bị đơn, giá cước theo báo giá của nguyên đơn và thoả thuận của các bên. Sau khi các bên tiến hành đối chiếu công nợ cước vận chuyển vào cuối mỗi tháng, bị đơn sẽ thanh toán cho nguyên đơn trong vòng 10 ngày của tháng tiếp theo. Xét thấy hợp đồng được ký kết trên cơ sở tự nguyện, không vi phạm điều cấm của pháp luật, không có bên nào khiếu nại về các điều khoản thoả thuận nên hợp đồng đã phát sinh hiệu lực buộc các bên phải thực hiện đúng các thoả thuận tại hợp đồng. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, các bên đã lập Biên bản đối chiếu công nợ vào ngày 11/7/2022 xác nhận số nợ của tháng 5/2022 và tháng 6/2022 bị đơn phải trả cho nguyên đơn là 376.792.456 đồng. Ngày 31/7/2022, nguyên đơn tiếp tục gửi bị đơn Bảng kê cước vận chuyển tháng 7/2022 với số tiền là 18.340.000 đồng. Ngày 30/9/2022, bị đơn thanh toán 111.990.228 đồng cho nguyên đơn và sau đó không tiếp tục trả. Tại phiên toà phúc thẩm, bị đơn chỉ đồng ý trả 220.000.000 đồng và không đồng ý trả tiền lãi chậm thanh toán theo yêu cầu của nguyên đơn.

Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ, Hội đồng xét xử xét thấy, tại phiên toà sơ thẩm, nguyên đơn đã giao nộp các chứng từ vận chuyển phù hợp với Bảng kê cước vận chuyển tháng 7/2022, nên có cơ sở xác định số nợ mà nguyên đơn trình bày. Toà án cấp sơ thẩm đã trừ số tiền 111.990.228 đồng mà bị đơn đã thanh toán nên tính đến thời điểm xét xử sơ thẩm, bị đơn còn nợ nguyên đơn số tiền là 283.143.028 đồng. Căn cứ theo quy định tại Điều 2 và Điều 3 của Hợp đồng nguyên tắc, việc bị đơn không thanh toán đầy đủ và đúng hạn cho nguyên đơn được xem là vi phạm thoả thuận của hợp đồng. Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn thanh toán nợ gốc là có cơ sở. Các chứng cứ do bị đơn giao nộp tại phiên toà phúc thẩm không chứng minh được trên thực tế bị đơn chỉ phải trả số tiền nợ 220.000.000 đồng cho 6 nguyên đơn, còn số tiền 83.143.028 là tiền phạt lỗi chất lượng hàng hóa đã được bị đơn khấu trừ trước đó.

[5] Về tiền lãi do chậm thanh toán: Tại Điều 4 của Hợp đồng nguyên tắc các bên thoả thuận nếu bên A là Công ty V thanh toán chậm thì phải chịu phạt lãi suất số tiền chậm thanh toán theo mức lãi suất nợ quá hạn trên thị trường tại thời điểm thanh toán. Xét thoả thuận này phù hợp với quy định tại Điều 306 Luật Thương mại năm 2005 nên yêu cầu của nguyên đơn là có cơ sở xem xét. Nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả theo mức lãi suất 12%/năm, tính từ ngày thụ lý vụ án 30/11/2022 đến thời điểm xét xử sơ thẩm 17/9/2024 là thấp hơn mức lãi suất trung bình của 03 ngân hàng mà Toà án cấp sơ thẩm đã thu thập (14,05%) và mức lãi suất này có lợi cho bị đơn.

Do đó, Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn phải thanh toán tiền lãi do chậm thanh toán 62.008.317 đồng là có căn cứ.

[6] Tại phiên toà sơ thẩm, nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện và được Hội đồng xét xử quyết định đình chỉ xét xử đối với yêu cầu buộc bị đơn trả số tiền phạt vi phạm theo Hợp đồng nguyên tắc về việc vận chuyển hàng hóa số 1405/2021/HDVC/VT-HL ngày 14/5/2021 là có căn cứ.

[7] Từ những nhận định như trên, Hội đồng xét xử xét thấy Toà án nhân dân Khu vực 2 (trước đây là Toà án nhân dân thành phố T2), Thành phố Hồ Chí Minh không vi phạm về thủ tục tố tụng và tuyên buộc bị đơn phải thanh toán nợ gốc và lãi chậm thanh toán, xuất phát từ Hợp đồng nguyên tắc số 1405/2021/HDVC/VT-HL ngày 14/5/2021 đúng quy định của pháp luật. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc giải quyết vụ án phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.

Do đó, Hội đồng xét xử không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn.

[8] Về án phí: Do giữ nguyên bản án sơ thẩm nên người kháng cáo phải chịu án phí phúc thẩm, căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 148 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Vì các lẽ trên, Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025);