Bản án 933/2025/DS-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Về tố tụng: Bị đơn Phạm Tấn Đ, Huỳnh Kim T2 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt mà không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan và cũng không có ảnh hưởng đến việc xét xử.

Căn cứ vào khoản 3 Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt các đương sự. Đơn kháng cáo ông Phạm Văn Q nộp trong thời hạn và hợp lệ, đúng với quy định tại Điều 271, 272, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.

[2] Về quan hệ pháp luật tranh chấp:

Căn cứ vào yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, xác định quan hệ tranh chấp: “Hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp tài sản” theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về nội dung: 8 Xét yêu cầu kháng cáo của ông Phạm Văn Q có đơn kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét hủy bản án DSST. Xét thấy: Xét biên bản thẩm định ngày 03/01/2025 của Tòa án nhân dân Tp.Cao Lãnh thể hiện trên các thửa 67, 68, 69, 70, 71 xây dựng khu vui chơi giải trí, hồ bơi của công ty TNHH MTV T6 do ông Phạm Văn Q làm Giám đốc vào năm 2022 và biên bản thẩm định ngày 13/5/2025 thể hiện trên thửa 3354 có căn nhà cấp 4 của ông Q. Tại phiên tòa, đại diện Ngân hàng thương mại cổ phần Q1 xác định khi lập thủ tục giao kết hợp đồng thế chấp có các tài sản trên đất như kết quả thẩm định.

Tuy nhiên, Ngân hàng thương mại cổ phần Q1 chỉ lập biên bản thẩm định hiện trạng tài sản thế chấp thông qua nội bộ, không có chủ sở hữu tài sản xác nhận và biên bản thẩm định thể hiện chỉ có quyền sử dụng đất trồng lúa, không có tài sản gắn liền với đất. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Phạm Văn Q và những người khác cung cấp tài liệu chứng cứ thể hiện, tài sản thế chấp để đảm bảo nghĩa vụ vay tiền của ông Phạm Văn Q; anh Phạm Tấn Đ, chị Huỳnh Kim T2 theo hợp đồng thế chấp là các thửa đất số: 67, 68, 69, 70, 71 tờ bản đồ số 18 và thửa đất số 3354, tờ bản đồ số 10, tọa lạc tại Phường A, thành phố C, tỉnh Đồng Tháp; mục đích sử dụng là đất trồng lúa. Thời điểm thế chấp quyền sử dụng đất, ông Phạm Văn Q đã ký hợp đồng liên kết và hùn vốn để đầu tư xây dựng khu vui chơi, giải trí công viên nước biển nhân tạo gắn liền trên các thửa đất, nhưng không có thỏa thuận nội dung thế chấp tài sản gắn liền với đất. Ngày 24/6/2022, Công ty TNHH MTV T6 được thành lập do ông Phạm Văn Q là đại diện theo pháp luật. Công ty đã ký hợp đồng góp vốn kinh doanh với các cá nhân gồm: bà Phan Thị N1; Phạm Thị T3; Phạm Thị Kim X; Phạm Thị T4; ông Nguyễn Xuân B để đầu tư san lấp mặt bằng, thi công các công trình xây dựng, lắp đặt các thiết bị phục vụ hoạt động của công viên.

Xét thấy, theo biên bản thẩm định tại chỗ của Tòa án nhân dân thành phố Cao Lãnh thể hiện có nhiều tài sản trên đất ghi là do ông Q xây dựng.

Tuy nhiên, bà Phan Thị N1; Phạm Thị T3; Phạm Thị Kim X; Phạm Thị T4; ông Nguyễn Xuân B có đơn yêu cầu xem xét lại các tài sản, công trình xây dựng, thiết bị lắp đặt trên đất không phải là tài sản của ông Q mà là tài sản chung của các thành viên góp vốn. Ngoài ra, trên đất còn có nhà kho và ao nuôi cá của ông Phạm Văn L, là người thuê đất của ông Q từ năm 2022 đến nay nhưng chưa được xem xét thẩm định.

Xét thấy, quyền sử dụng các thửa đất nêu trên được thế chấp cho Ngân hàng để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ. Tòa án cấp sơ thẩm đã tuyên “Trong trường hợp, anh Phạm Tấn Đ, chị Huỳnh Kim T2 và ông Phạm Văn Q không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng đã ký kết thì Ngân hàng thương mại cổ phần Q1 có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý tài sản bảo đảm tại các hợp đồng thế chấp nêu trên để thi hành án theo quy định pháp luật”.

Tuy nhiên, trên thửa đất thế chấp còn tồn tại rất nhiều các tài sản gắn liền với đất do người khác quản lý, sử dụng và cho rằng thuộc quyền sở hữu của người khác, không thuộc sở hữu của cá nhân ông Q nên không phải là tài sản thế chấp. Do quá trình xét xử sơ thẩm các bên đương sự 9 không cung cấp thông tin tài sản trên đất thế chấp có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của người khác nên Tòa án cấp sơ thẩm chưa tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ để làm rõ chủ sở hữu hợp pháp của các tài sản gắn liền với đất, đồng thời không đưa những người này tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Do có tình tiết mới phát sinh trong quá trình xét xử phúc thẩm, căn cứ quy định tại các Điều 68, 70, 97 và 91 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, cần phải xác định đầy đủ những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án và bảo đảm quyền tham gia tố tụng của họ, đồng thời phải thu thập, đánh giá chứng cứ toàn diện, khách quan vụ án. Mặt khác, theo quy định Điều 325 của Bộ luật Dân sự năm 2015 về giao dịch bảo đảm, tài sản gắn liền với đất mà không thuộc quyền sở hữu của người sử dụng đất thì chỉ bị xử lý khi thuộc tài sản bảo đảm hoặc có thỏa thuận hợp pháp của chủ sở hữu.

Do đó, việc xác định chính xác chủ sở hữu tài sản trên đất là cần thiết để làm rõ phạm vi tài sản bảo đảm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người thứ ba.

Vì vậy, cần phải triệu tập các đương sự cho rằng họ là chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, để đánh giá đầy đủ, toàn diện chứng cứ của vụ án. Vì khi xử lý tài sản thế chấp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sở hữu hợp pháp của người thứ ba, đồng thời làm phát sinh khó khăn, vướng mắc trong giai đoạn thi hành án.

Từ những phân tích trên, để đảm bảo hai cấp xét xử và có cơ sở giải quyết vụ án, khách quan, toàn diện và bảo vệ đầy đủ quyền lợi hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, cần phải hủy bản án dân sự sơ thẩm, để Tòa án cấp sơ thẩm thực hiện việc thu thập tài liệu chứng cứ và đưa những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng theo đúng quy định pháp luật.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Phạm Văn Q. Do hủy bản án dân sự sơ thẩm nên chưa xem nội dung giải quyết vụ án.

[4] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát phù hợp với nhận định nêu trên nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[5] Về án phí: Do Hội đồng xét xử hủy bản án DSST nên ông Phạm Văn Q không phải chịu án phí DSPT theo quy định pháp luật.