Bản án 67/2026/DS-STTranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến trình bày của các đương sự, kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Bà Quách Thị X yêu cầu Tòa án giải quyết việc tranh chấp đòi lại đất bị lấn chiếm với bà Trang Thị Cẩm V và bà V cư trú tại địa chỉ số I T, phường M, thành phố Cần Thơ nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 5 – Cần Thơ theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự; [1.2] Tại phiên toà người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu bà Trang Thị Cẩm V trả lại cho bà Q 4 Thị X phần đất đã lấn chiếm theo đo đạc thực tế có diện tích 18,4m2, thuộc một phần của thửa 694, tờ bản đồ số 12, tọa lạc khu vực 1, phường M, thành phố Cần Thơ (khóm A, phường A, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng (cũ)). Xét thấy việc thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện là hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2] Về nội dung: [2.1] Xét yêu cầu của nguyên đơn bà Quách Thị X về việc yêu cầu bà Trang Thị Cẩm V trả lại cho bà Quách Thị X phần đất đã lấn chiếm có diện tích 18,4m2, thuộc một phần của thửa 694, tờ bản đồ số 12, tọa lạc khu vực 1, phường M, thành phố Cần Thơ (khóm A, phường A, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng (cũ)) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DC 617738, số vào sổ cấp giấy CH01720 ngày 17/12/2021 cho bà Quách Thị X đứng tên và buộc bà V di dời toàn bộ công trình trên đất gồm cột đúc, cửa sắt, lưới hàng rào.... ra khỏi phần đất của gia đình bà X. Tại phiên tòa người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn cho rằng nguồn gốc đất là của mẹ chồng bà X là bà Lâm Thị X1 đã cất nhà ở và quản lý sử dụng từ năm 1960, đến năm 1986 bà X1 qua đời thì bà X tiếp tục quản lý, sử dụng nhà ở và toàn bộ diện tích đất của thửa 694 cho đến nay, căn nhà bà X đang ở trên một phần thửa đất 694 được xây dựng vào năm 1995-1996, với diện tích chiều ngang 4,2m, bà X có chừa lối đi ra phía sau diện tích 1,1m hiện nay là phần đất tranh chấp. Theo hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 694 được sao chụp tại Chi nhánh văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất thành phố S ngày 28/5/2025 thể hiện thửa 694, tờ bản đồ số 12, diện tích 1.154,9 m2 thời điểm đăng ký vào năm 2021, thấy rằng tại thời điểm đăng ký quyền sử dụng đất tổng diện tích bà X đăng ký là 1.154,9 m2 qua thẩm định đo đạc thực tế của của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai thành phố S (nay là Văn phòng đăng ký đất đai khu vực XVIII C) vào ngày 17/4/2025 thể hiện thửa đất số 694 của bà Quách Thị X đang sử dụng có tổng diện tích là 1.253,4 m2, so với diện tích được cấp nhiều hơn và thửa đất số 117 của bà Trang Thị Cẩm V đo đạc thực tế là 319,1 m2 so với giấy chứng nhận quyền sử dụng được cấp cũng nhiều hơn. Như vậy diện tích đất giữa hai bên nhiều hơn so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp.

Do đó, nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả lại diện tích 18,4m2, thuộc một phần của thửa 694, tờ bản đồ số 12, tọa lạc khu vực 1, phường M, thành phố Cần Thơ (khóm A, phường A, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng (cũ)) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DC617738, số vào sổ cấp giấy CH01720 ngày 17/12/2021 cho bà Quách Thị X đứng tên là không có căn cứ. [2.2] Qua thẩm định đo đạc thực tế theo sơ đồ hiện trạng của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai thành phố S (nay là Văn phòng đăng ký đất đai khu vực XVIII 5 C) vào ngày 17/4/2025 thể hiện diện tích phần đất tranh chấp có hai điểm gồm: Điểm C là 6,4 m2, điểm D là 12,0 m2. Tại thời điểm thẩm định cột đúc, cửa sắt, lưới hàng rào không có.

Do đó, nguyên đơn yêu cầu bị đơn di dời toàn bộ công trình trên đất cột đúc, cửa sắt, lưới hàng rào là không có căn cứ chấp nhận. [2.3] Xét yêu cầu của nguyên đơn về việc yêu cầu công nhận diện tích đất gồm phần 01 phía trước có diện tích 6,4 m2 và phần 02 phía sau có diện tích 12 m2 tọa lạc khu vực 1, phường M, thành phố Cần Thơ (khóm A, phường A, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng (cũ)) thuộc quyền sử dụng đất hợp pháp của bà Quách Thị X và yêu cầu bà Trang Thị Cẩm V phải trả lại cho bà X 02 phần đất nói trên. Như đã nhận định tại mục [2.1] và tại tờ thỏa thuận ngày 14/8/2017 giữa ông Trần Thiên H (chồng bà Trang Thị Cẩm V) và bà Lâm Thị T (con ruột bà Quách Thị X) được bị đơn cung cấp bản photo, Tòa án đã yêu cầu bị đơn cung cấp bản chính nhưng phía bị đơn không giao nộp cho Tòa án nên đối với tờ thỏa thuận này không phải là nguồn chứng cứ.

Tuy nhiên, tại phiên tòa đại diện nguyên đơn cho rằng tờ thỏa thuận bà có thấy và bà biết tờ thỏa thuận được lập vào năm 2017 nhưng bà không có ký tên vào tờ thỏa thuận.

Xét thấy, thửa đất số 694 của bà Quách Thị X được cấp giấy chứng nhận vào năm 2021, thửa đất số 117 của ông Trần Thiên H, bà Trang Thị Cẩm V được cấp giấy chứng nhận vào năm 2018, khi hai bên được cấp giấy và theo sơ đồ đo đạc thực tế thì phần đất lối đi chung đều không nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của thửa 694 và thửa 117 và phần đất này hiện do hai bên sử dụng làm lối đi chung.

Do đó, nguyên đơn yêu cầu Tòa án công nhận diện tích phần đất tranh chấp thể hiện hai điểm gồm: Điểm C là 6,4 m2, điểm D là 12,0 m2 thuộc quyền sử dụng đất hợp pháp của bà Quách Thị X là không có căn cứ chấp nhận. [2.4] Như đã phân tích nêu trên có đủ cơ sở không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và chấp nhận lời đề nghị của Kiểm sát viên về nội dung là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. [2.5] Về án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không được chấp nhận nên nguyên đơn bà Quách Thị X phải chịu án phí theo quy định tại khoản 1 Điều 26 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án. Nhưng bà Quách Thị X thuộc trường hợp là người cao tuổi theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án do đó bà Quách Thị X được miễn nộp tiền án phí Bị đơn bà Trang Thị Cẩm V không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. 6 [2.6] Về chi phí tố tụng (thẩm định): Nguyên đơn bà Quách Thị X phải chịu theo quy định của pháp luật.