Bản án 100/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng trao đổi tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ do các đương sự cung cấp, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị đơn có nơi cư trú trên địa bàn xã Đ, tỉnh An Giang.

Căn cứ vào Điều 26, Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự, Nghị quyết 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thâm quyền của Tòa án nhân dân thì vụ án thuộc thâm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 7- An Giang. Về quan hệ pháp luật: Ông Cao Thanh B yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử đất đối với vợ chồng ông Danh H bà Lý Cấm H1 ngày 09/4/2017 âm lịch là vô hiệu và yêu cầu ông Danh H bà Lý Cẩm H1 trả số tiền mua vật tư nông nghiệp còn nợ, nên quan hệ pháp luật được xác định là "Tranh chấp hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất và tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản".

[2] Về trình tự, thủ tục tố tụng: Trong quá trình thụ lý giải quyết vụ án, Tòa án đã tiến hành tống đạt đầy đủ các thủ tục tố tụng cho các bên đương sự trong vụ án, tuy nhiên đồng bị đơn ông D H bà Lý Cầm H1 vắng mặt tại các phiên họp, các phiên hòa giải và tại phiên tòa. Đồng bị đơn đã được triệu tập xét xử hợp lệ lần thứ hai nhưng tiếp tục vắng mặt không có lý do, căn cứ vào Điều 227, Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt đối với đồng bị đơn là phù hợp theo quy định của pháp luật.

[3] Về nội dung vụ án: [3.1] Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất ngày 09/4/2017 âm lịch là vô hiệu, nguyên đơn có cung cấp bản gốc giấy tay có nội dung "Giấy Cố Đất" có xác nhận của bị đơn ông Danh H và Trưởng ấp K, xã Đ là ông Nguyễn Minh X. Từ đó có căn cứ để xác định việc nguyên đơn và bị đơn có thực hiện việc cầm cố quyên sử dụng đất với nhau là sự thật. Theo lời trình bày của nguyên đơn ông Cao Thanh B và kết quả xác minh của Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án thì có cơ sở xác định giữa nguyên đơn ông Cao Thanh B và bị đơn ông Danh H có ký kết hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất với nhau với diện tích là 08 công đất ruộng tầm 3m, đất tọa lạc ấp K, xã Đ, tỉnh An Giang, hợp đồng cầm cố đất được trực tiếp ông B và ông H mang đến Tấp K nhờ xác nhận. Đối với diện tích đất cầm cố và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì hiện ông Danh H đang quản lý sử dụng. 4 Xét hợp đồng cầm cố đất ngày 09/4/2017 giữa nguyên đơn và bị đơn, Hội đồng xét xử xét thấy: Theo quy định của Luật đất đai thì không có quy định trường hợp nào người sử dụng đất được thực hiện quyền cầm cố quyền sử dụng đất nên giao dịch giữa các đương sự nêu trên là vi phạm pháp luật của Luật đất đai và không đảm bảo điều kiện có hiệu lực của giao dịch được quy định tại Điều 117 Bộ luật dân sự nên hợp đồng câm cố quyền sử dụng đất ngày 09/4/2017 âm lịch giữa nguyên đơn và bị đơn là vô hiệu theo quy định tại Điều 122, Điều 123 của Bộ luật dân sự. [3.2] Về giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu: Hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa nguyên đơn ông B và bị đơn ông H đã vô hiệu nên không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên tại thời điểm xác lập và khi giao dịch dân sự trên vô hiệu thì các bên phải khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, nếu không hoàn trả bằng hiện vật thì hoàn trả bằng tiền, trừ trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi, lợi tức thu được bị tịch thu theo quy định của pháp luật. Trong vụ án này, đối tượng của hợp đồng cầm cố là diện tích đất 08 công đất ruộng tầm 3m tọa lạc ấp K, xã Đ, tỉnh An Giang, hiện gia đình ông H đang quản lý, sử dụng nên ông B chỉ yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết buộc ông Danh H trả lại cho ông B 140.000.000đ (Một trăm bốn mươi triệu đông) là phù hợp theo Điều 131 của Bộ luật dân sự. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã nhiều lần triệu tập ông H bà Cẩm H1 để ghi ý kiến cũng như về việc cầm cố đất nhưng phía bị đơn vẫn vắng mặt không có lý do, không có văn bản thể hiện ý kiến. Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, chỉ yêu cầu ông Danh H có nghĩa vụ trả lại cho ông B 140.000.000đ (Một trăm bốn mươi triệu đồng), không yêu cầu bà Lý Cẩm H1 cùng có nghĩa vụ liên đới trả nợ với ông Danh H nên Hội đồng xét xử ghi nhận.

Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy các bên phải thực hiện việc hoàn trả cho nhau những gì đã nhận là phù hợp theo quy định pháp luật, cần buộc ông H có nghĩa vụ trả lại cho ông B 140.000.000đ (Một trăm bốn mươi triệu đông). [3.3] Đối với hợp đồng thuê đất giữa ông B với ông H: Ông B không có yêu cầu và các bên không có tranh chấp nên Hội đồng xét xử không xem xét. [3.4] Đối với diện tích đất cầm cố và bản gốc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Nguyên đơn trình bày bị đơn đang quản lý, sử dụng, khi nào các bên có tranh chấp sẽ được giải quyết bằng vụ kiện khác. [3.5] Đối với yêu cầu tranh chấp hợp đồng mua bán vật tư nông nghiệp: Tại phiên tòa, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đã rút lại yêu cầu khởi kiện nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[4] Về án phí của vụ án: Án phí không có giá ngạch: 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng). 5 Án phí có giá nghạch: 140.000.000đ x 5% = 7.000.000đ (Bảy triệu đồng). Tổng cộng tiền án phí là 7.300.000đ (Bảy triệu ba trăm nghìn đông). Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên buộc bị đơn ông Danh H phải nộp án phí theo quy định pháp luật. Nguyên đơn được hoàn trả số tiền nộp tạm ứng án phí là 850.000đ (T trăm năm mươi nghìn đồng) theo biên lai thu số 0006535 ngày 20/02/2024 của Phòng thi hành án dân sự khu vực 7, tỉnh An Giang.

[5] Về ý kiến phát biểu về việc tuân theo pháp luật tố tụng và đề nghị hướng giải quyết vụ án của đại diện Viện kiểm sát khu vực 7 tại phiên tòa là có co sở và căn cứ pháp luật nên Hội đồng xét xử đã xem xét và ghi nhận trong quá trình giải quyết vụ án.