Bản án 821/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng trao đổi tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Tính hợp lệ của kháng cáo: Đơn kháng cáo của ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N làm đúng theo quy định tại các 271, 272, Điều 273 và 276 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. [1.2] Việc vắng mặt của các đương sự: Tại phiên tòa phúc thẩm, vắng mặt người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn và bị đơn nhưng những người này có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn. 4 [1.3] Phạm vi xét xử phúc thẩm: Căn cứ nội dung đơn kháng cáo của ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N, cấp phúc thẩm xem xét lại phần bản án dân sự sơ thẩm của Toà án nhân dân Khu vực 11 – Tây Ninh bị kháng cáo, theo quy định tại Điều 293 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N không đồng ý trả tiền lãi 56.449.833 đồng cho nguyên đơn, thấy rằng: [2.1] Tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ thể hiện ngày 19/10/2024 ông Trần Thanh S và vợ chồng ông Lê Hoàng T1, bà Nguyễn Thị Hồng N xác lập Hợp đồng mua bán cây cao su thanh lý diện tích 16,7659 ha tại xã T, tỉnh Tây Ninh với giá chuyển nhượng 4.862.111.000 đồng. Theo thỏa thuận, ông S đã giao cho ông T1 và bà N số tiền 2.300.000.000 đồng để bảo đảm thực hiện hợp đồng. Do ông T1 không thực hiện được nghĩa vụ xin giấy phép khai thác cây cao su theo thỏa thuận nên các bên thống nhất hủy bỏ giao dịch mua bán. Ngày 06/3/2025 các bên lập giấy cam kết xác nhận ông T1 và bà N có trách nhiệm hoàn trả cho ông S số tiền 2.300.000.000 đồng đã nhận và bồi thường 500.000.000 đồng, tổng cộng 2.800.000.000 đồng. Tiếp đó, ngày 08/3/2025 các bên tiếp tục lập giấy cam kết xác định thời hạn thanh toán số tiền nêu trên. Quá trình thực hiện nghĩa vụ, ông T1 và bà N đã nhiều lần thanh toán một phần tiền cho ông S nhưng không thực hiện đúng thời hạn đã cam kết. Đến ngày 03/5/2025 các bên tiếp tục xác lập văn bản thỏa thuận xác nhận số tiền còn phải thanh toán là 1.400.000.000 đồng và tiếp tục cam kết thời hạn trả nợ. Sau đó các bị đơn tiếp tục thanh toán một phần, đến thời điểm nguyên đơn khởi kiện vẫn còn nợ 770.000.000 đồng. [2.2] Như vậy, kể từ khi các bên hủy bỏ hợp đồng mua bán cây cao su và xác lập nghĩa vụ hoàn trả tiền theo các giấy cam kết ngày 06/3/2025, ngày 08/3/2025 và ngày 03/5/2025 thì quan hệ giữa các bên đã chuyển thành nghĩa vụ trả tiền theo thỏa thuận. Ông T1 và bà N đã vi phạm thời hạn thanh toán nhiều lần mặc dù đã được gia hạn và tiếp tục cam kết trả nợ. Theo quy định tại Điều 357 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì trường hợp bên có nghĩa vụ chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả. Khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng quy định mức lãi suất được áp dụng đối với trường hợp chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền. [2.3] Nguyên đơn yêu cầu tính lãi chậm trả đối với số tiền 770.000.000 đồng kể từ ngày khởi kiện (23/7/2025) đến ngày xét xử sơ thẩm (17/4/2026) với mức lãi suất 0,83%/tháng, tương đương số tiền 56.449.833 đồng. Mức lãi suất này thấp hơn mức lãi suất tối đa mà pháp luật cho phép và phù hợp với quy định tại Điều 357 và Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015. Ông T1 và bà N cho rằng giữa các bên không có thỏa thuận về lãi suất nên không đồng ý trả lãi.

Tuy nhiên, đây không phải là khoản lãi theo thỏa thuận trong hợp đồng mà là khoản lãi phát sinh do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền theo quy 5 định của pháp luật.

Do đó, việc bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu tính lãi của ông S là có căn cứ, đúng quy định pháp luật.

Vì vậy, không có cơ sở chấp nhận nội dung kháng cáo của ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N đối với phần tiền lãi chậm trả 56.449.833 đồng. [2.4] Đối với nội dung kháng cáo của ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N về việc xin miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm do là người cao tuổi, xét thấy : Trong đơn kháng cáo ngày 24/4/2026, ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N ngoài việc không đồng ý phần tiền lãi còn yêu cầu được miễn nộp án phí do hiện nay đều là người cao tuổi theo quy định của pháp luật. Tại giai đoạn phúc thẩm, ông T1 và bà N đã cung cấp đơn xin miễn nộp án phí cùng các tài liệu thể hiện ông Lê Hoàng T1 sinh ngày 26/11/1961 và bà Nguyễn Thị Hồng N sinh năm 1963. Tính đến thời điểm Tòa án cấp phúc thẩm xét xử, ông T1 và bà N đều từ đủ 60 tuổi trở lên, thuộc đối tượng người cao tuổi theo quy định tại Điều 2 Luật Người cao tuổi năm 2009. Theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì người cao tuổi thuộc trường hợp được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí và tiền tạm ứng lệ phí Tòa án, lệ phí Tòa án khi có đơn đề nghị. Xét thấy yêu cầu xin miễn án phí của ông T1 và bà N được thực hiện bằng văn bản, có tài liệu chứng minh thuộc đối tượng được miễn án phí theo quy định của pháp luật.

Do đó, mặc dù ông T1 và bà N là bên phải thực hiện nghĩa vụ thanh toán cho nguyên đơn nhưng thuộc trường hợp được miễn nộp án phí dân sự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm. Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N phải liên đới chịu 36.793.495 đồng án phí dân sự sơ thẩm là có căn cứ tại thời điểm xét xử sơ thẩm do các đương sự chưa có yêu cầu.

Tuy nhiên, tại cấp phúc thẩm, các đương sự đã có đơn đề nghị miễn án phí và cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh thuộc đối tượng người cao tuổi nên cần chấp nhận phần kháng cáo này, sửa bản án sơ thẩm về phần án phí.

[3] Đối với các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm: Qua xem xét hồ sơ vụ án, Toà án cấp sơ thẩm đã xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp, đánh giá đầy đủ, khách quan các tài liệu, chứng cứ, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Trần Thanh S, buộc ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N liên đới thanh toán số tiền nợ gốc còn thiếu là 770.000.000 đồng là có căn cứ, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và đúng quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[4]

Từ những phân tích trên, có căn cứ chấp nhận một phần kháng cáo của ông Lê Hoàng T1 và bà Nguyễn Thị Hồng N, sửa bản án dân sự sơ thẩm số 90/2026/DS-ST ngày 17/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 11 - Tây Ninh về phần án phí dân sự sơ thẩm. 6

[5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận một phần và ông T1, bà N thuộc trường hợp người cao tuổi có đơn xin miễn án phí nên ông T1, bà N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo Điều 48 Bộ luật Tố tụng Dân sự, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.

[6] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.