Bản án 307/2026/DS-STTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thẩm quyền, quan hệ pháp luật: Nguyên đơn khởi kiện bị đơn yêu cầu trả tiền nợ hụi. Bị đơn cư trú tại khu vực Sơn Phú B, phường Đ, thành phố Cần Thơ (nay là Khu vực S, phường Đ, thành phố Cần Thơ). Căn cứ Điều 26, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, xác định quan hệ tranh chấp thuộc trường hợp "Tranh chấp hụi" và thuộc thầm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 13 - Cần Thơ.

[2] Về nội dung yêu cầu khởi kiện: [2.1] Nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả tiền nợ hụi 520.00.000 đồng, trong đó nợ hụi đã mãn là 330.000.000 đồng và nợ lãi là 30.000.000 đồng trong 06 tháng tính từ ngày ngày 15/08/2025 âm lịch (tương đương ngày 06/10/2025 dương lịch); nợ 16 lần hụi chết đối với dây hụi mở ngày 15/10/2023 âm lịch là 160.000.000 đồng. [2.2] Tại phiên tòa nguyên đơn rút lại 01 phần yêu cầu khởi kiện đối với yêu cầu trả lãi 30.000.000 đồng và rút lại yêu cầu đối với 06 kỳ đóng hụi chết chưa đến hạn của dây hụi mở ngày 15/10/2023 âm lịch. Căn cứ Điều 244 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với các yêu cầu này. 3 [2.3] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ và hợp pháp, phía nguyên đơn đã cung cấp bản chính văn bản có nội dung ghi nhận tiền nợ ngày 15/08/2025 âm lịch giữa nguyên đơn với bị đơn (gọi tắt là biên nhận nợ ngày 15/08/2025 âm lịch). [2.4] Phía bị đơn bà Đồ Thị D thừa nhận có ký tên vào biên nhận nợ ngày 15/08/2025 âm lịch. Trong đó, bà Diệu T đối với dây hụi tháng 10.000.000 đồng, mở hụi ngày 15/10/2023 âm lịch, đến ngày 15/12/2026 âm lịch thì mãn hụi. Dây hụi này do bà H làm chủ hụi và bà tham gia 01 phần hụi, bà đã hốt hụi và còn nợ lại 16 lần hụi chết tương đương với 160.000.000 đồng. Đến thời điểm hiện tại thì bà đã nợ bà H 10 lần hụi chết chưa đóng tương đương với số tiền là 100.000.000 đồng, còn lại 06 lần hụi chết chưa đến kỳ đóng hụi với số tiền là 60.000.000 đồng thì khi nào đến kỳ đóng hụi thì bà sẽ đóng hụi chết cho bà H. Đối với số tiền nợ 330.000.000 đồng thì bà D thừa nhận có ký tên vào biên nhận nhưng là nợ hụi, nợ vay gốc và lãi. Bà D cho rằng đã trả cho bà H được 127.000.000 đồng tiên gốc (trong đó trả 20.000.000 đồng ngày 09/01/2025 dương lịch; trả 107.000.000 đồng ngày 11/10/2025 dương lịch) qua hình thức chuyên khoản cho bà H theo sao kê tài khoản từ Ngân hàng TMCP S.

Tuy nhiên, bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh số tiền 330.000.000 đồng gốc cộng lãi. Mặt khác, biên nhận nợ ngày 15/08/2025 âm lịch (tương đương ngày 06/10/2025 dương lịch) được các bên tự nguyện xác lập và thừa nhận, thể hiện số tiền nợ là 330.000.000 đồng, nợ hụi 15 hàng tháng là 160.000.000 đồng. Đối với sao kê chuyển tiền tại Ngân hàng TMCP S do bị đơn cung cấp thể hiện từ ngày 18/10/2024 đến ngày 11/10/2025 bà Đỗ Thị Diệu C1 tiền cho bà Nguyễn Thị Diệu H tổng cộng 06 lần, trong đó 05 lần đầu là từ ngày 18/10/2024 đến ngày 09/01/2025 ( ngày 18/10/2024 là 8.000.000 đồng; ngày 21/10/2024 là 5.200.000 đồng; ngày 02/11/2024 là 2.000.000 đồng; ngày 14/11/2024 là 10.000.000 đồng; ngày 01/01/2025 là 20.000.000 đồng) là trước thời điểm chốt nợ ngày 06/10/2025, đối với lần chuyển khoản thứ 06 với số tiền là 107.000.000 đồng vào ngày 11/10/2025 là sau thời điểm chốt nợ ngày 06/10/2025 nhưng tất cả các lần chuyển khoản (bao gồm lần chuyển khoản thứ 06) đều không rõ nội dung chuyển khoản, không chứng minh được mục đích của số tiền chuyển khoản có liên quan đến việc trả số tiền nợ theo biên nhận nợ ngày 15/08/2025 âm lịch (ngày 06/10/2025 dương lịch). [2.5] Phía nguyên đơn thừa nhận có nhận chuyển khoản từ bị đơn như trong sao kê của Ngân hàng TMCP S. Trong đó 05 lần chuyển khoản từ ngày 18/10/2024 đến ngày 09/01/2025 là bị đơn trả nợ cho nguyên đơn đối với những khoản nợ trước đó, đến ngày 15/08/2025 âm lịch (ngày 06/10/2025 dương lịch) thì chốt nợ hụi lại với tổng số tiền nợ là 490.000.000 đồng (trong đó 330.000.000 đồng là hụi đã mãn; 160.000.000 là nợ hụi chết đối với dây hụi chưa mãn). Đối với số tiền mà bị đơn chuyển cho nguyên đơn 107.000.000 đồng vào ngày 11/10/2025 là bị đơn trả nợ hụi chết của dây hụi 5.000.000 đồng khui ngày 09/09/2022 do nguyên đơn làm chủ hụi và bị đơn đã tham gia 02 phân hụi, bị đơn đã hốt hụi ngày 09/9/2022 và ngày 09/11/2023.

Do đó, số tiền 107.000.000 đồng mà bị đơn chuyển cho nguyên đơn không liên quan đến việc trả nợ theo biên nhận ngày 15/08/2025 âm lịch. [2.6] Theo quy định tại Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự thì "đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp", đồng thời "đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ đề chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án phải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được trước đó". Bên cạnh đó, hợp đồng dân sự về hụi giữa nguyên đơn và bị đơn là tự nguyện, bị đơn đã tham gia hụi, có đóng hụi (góp hụi) nhưng sau khi hốt hụi thì không thực hiện đóng hụi chết đúng như thỏa thuận. Mặc dù khi thực hiện giao dịch về hụi các bên không lập hợp đồng bằng văn bản, không có giấy tờ biên nhận cụ thể về các lần đóng hụi nhưng trên cơ sở thừa nhận của nguyên đơn và bị đơn theo quy định tại khoán 2 Điều 192 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh. Căn cứ điềm c khoản 1 Điều 16 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP, ngày 19 tháng 02 năm 2019 của Chính phủ hướng dẫn về họ, hụi, biêu, phường quy định nghĩa vụ của hụi viên "Tiếp tục góp các phần họ để các thành viên khác được lĩnh cho đến khi thành viên cuối cùng lĩnh họ trong trường hợp đã lĩnh họ trước thành viên khác". Như vậy, bị đơn trúng hụi và hốt hụi thì bị đơn có nghĩa vụ trả số tiền hụi chết cho nguyên đơn. [2.7] Nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả nợ hụi của các dây hụi đã mãn là 330.000.000 đồng và 10 lần nợ hụi chết của dây hụi mở ngày 15/10/2023 âm lịch là 100.000.000 đồng theo biên nhận ngày 15/08/2025 âm lịch và phía bị đơn cũng thừa nhận có ký tên vào biên nhận này; Phía bị đơn cho răng số tiền nợ là vốn cộng lãi cũng như việc chuyển trả nợ cho nguyên đơn với số tiền 127.000.000 đồng nhưng không chứng minh được là tiền vay, nợ hụi vốn cộng lãi cũng như không chứng minh được số tiền đã chuyển cho nguyên đơn 107.000.000 đồng vào ngày 11/10/2025 là để trả số tiền nợ theo biên nhận ngày 15/08/2025 âm lịch (ngày 06/10/2025 dương lịch).

Do đó, có cơ sở xác định số 5 tiền nợ hụi đã mãn là 330.000.000 đồng và nợ hụi chưa mãn là 100.000.000 đông theo biên nhận ngày 15/08/2025 âm lịch.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn trả số tiền nợ hụi là 430.000.000 đồng.

[3] Đôi với giao dịch chuyến khoản 107.000.000 đồng vào ngày 11/10/2025 giữa bà Đỗ Thị D với bà Nguyễn Thị Diệu H không có cơ sở xác định có liên quan đên việc trả nợ theo theo biên nhận ngày 15/08/2025 âm lịch mà là một giao dịch dân sự khác.

Do đó, trong trường hợp các bên có tranh chấp có quyên khởi kiện băng một vụ kiện khác.

[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thầm có giá ngạch theo quy định đối với phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận. Nguyên đơn được nhận lại tạm ứng án phí đã nộp theo quy định.

[5] Về quyên kháng cáo: Các đương sự được quyền kháng cáo theo quy định.

[6] Xét thấy đề nghị của Kiểm sát viên tại phiên tòa là có căn cứ.