Bản án 694/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của Ngân hàng TMCP K, ngày 11/7/2025 nộp trong thời hạn luật định, về hình thức và nội dung kháng cáo phù hợp với quy định tại Điều 272, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều có đơn đề nghị Toà án xét xử vắng mặt, căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Toà án tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự này.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của Ngân hàng TMCP K về việc yêu cầu công nhận hợp đồng thế chấp QSDĐ, Hội đồng xét xử xét thấy: Bà Nguyễn Thị T tự nguyện ký kết Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 606/21/HĐTC-BĐS/1502-12284 ngày 29-12-2021 cho Ngân hàng TMCP K nhằm bảo đảm cho các hợp đồng tín dụng. Thỏa thuận được lập thành văn bản, có công chứng và đăng ký giao dịch bảo đảm đúng quy định. Hình thức hợp đồng phù hợp với các Điều 500, 501, 502 của Bộ luật Dân sự.

[3] Theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 606/21/HĐTC-BĐS/1502- 12284 ngày 29/12/2021 giữa bà Nguyễn Thị T và Ngân hàng TMCP K thể hiện tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất diện tích 728 m2, thửa đất số 668, tờ bản đồ số 32, tọa lạc tại khu phố G, phường G, thị xã T, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H940504, số vào sổ 02507/QSDĐ/450904 do UBND huyện T cấp ngày 03/01/1997 cho ông Võ Văn N đứng tên, cập nhật thừa kế cho bà T ngày 24/8/2020. 10 Phần đất diện tích 397m2, thửa đất số 582, tờ bản đồ số 32 có nguồn gốc của ông N được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ ngày 03/01/1997 với tổng diện tích đất 7.855m2. Anh Võ Minh L (con bà T) được ông N, bà T tặng cho theo Hợp đồng tặng cho năm 2010, anh L đã được UBND huyện T cấp giấy chứng nhận QSDĐ ngày 30- 8-2010, xây dựng nhà ở, chuồng bò, quản lý sử dụng ổn định, liên tục từ đó đến nay và đang thế chấp hợp pháp tại Ngân hàng A.

Tuy nhiên, đến năm 2021, bà T lại dùng giấy chứng nhận QSDĐ thửa số 668 (diện tích 728 m2) để thế chấp cho Ngân hàng K, diện tích đất bà T được cấp giấy CNQSDĐ chồng lấn lên diện tích 397 m2 đã tặng cho anh L trước đó.

[4] Theo Công văn số 195/CNTrB ngày 26-4-2025 của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh T - Chi nhánh T3 xác định việc cập nhật chỉnh lý biến động thừa kế toàn bộ diện tích 728 m2 cho bà T vào ngày 24-8-2020 là có sai sót. Nguyên nhân, do năm 2010 khi ông N và bà T tặng cho đất anh L, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất trước đây đã không cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính. Do thực hiện không đúng pháp luật trong việc theo dõi biến động đất đai của cơ quan quản lý mà cụ thể là Văn phòng đăng ký đất đai – chi nhánh T3 (nay là Văn phòng đăng ký đất đai khu vực G) đã trực tiếp dẫn đến việc cấp trùng quyền sử dụng đất cho hai mẹ con bà T và anh L. Ngoài ra, căn cứ vào hồ sơ cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho ông N, bà T do Văn phòng đăng ký đất đai huyện C1 cung cấp, còn có cơ sở xác định việc cập nhật biến động thừa kế QSDĐ từ ông N cho bà T cũng thực hiện không đúng quy định, không đo đạc, trích lục thửa đất.

[5] Mặc dù tại tòa, bà T cho rằng không biết diện tích đất nhận thừa kế cụ thể và chỉ có ý định thế chấp phần đất còn lại bà đang ở.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử nhận thấy: Bà T là người trực tiếp ký hợp đồng tặng cho đất cho anh L vào năm 2010, biết rõ anh L đã được cấp giấy chứng nhận QSDĐ và đã xây nhà ở kiên cố trên đất. Năm 2020, bà T cũng là người trực tiếp làm thủ tục nhận di sản thừa kế từ chồng.

Do đó, bà T biết việc mình đứng tên toàn bộ diện tích 728 m2 bao gồm cả phần đất của anh L là không hợp pháp nhưng không thực hiện việc chỉnh lý cũng như báo cho phía Ngân hàng biết khi làm thủ tục thế chấp QSDĐ thửa 668 cho Ngân hàng K vào năm 2021. Trong trường hợp này Ngân hàng K không thể biết được giấy CNQSD đất của bà T thế chấp cho Ngân hàng cấp trùng lên đất của anh L do đất đã được cơ quan nhà nước cấp giấy CNQSDĐ và trên thực tế căn nhà của anh L và nhà bà T qua thẩm định tại chỗ, khó có thể xác định là 02 khối nhà nếu chủ sử dụng không thông báo.

Do đó, có căn cứ xác định hợp đồng thế chấp QSDĐ giữa bà T và Ngân hàng K vô hiệu một phần do có đối tượng không thực hiện được, tuy nhiên, Toà án cấp sơ thẩm tuyên huỷ một phần hợp đồng thế chấp là không chính xác, cấp phúc thẩm điều chỉnh cách tuyên án, Toà án cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm. 11 Từ các phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy, Ngân hàng TMCP K kháng cáo nhưng không chứng minh được yêu cầu kháng cáo là có căn cứ nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.

[6] Ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa đề nghị Hội đồng xét xử huỷ bản án sơ thẩm là không có cơ sở chấp nhận.

[7] Về án phí dân sự phúc thẩm: do kháng cáo của Ngân hàng TMCP K không được chấp nhận nên Ngân hàng TMCP K phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[8] Chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm là 3.500.000 đồng, Ngân hàng TMCP K phải chịu, ghi nhận đã nộp và chi phí xong.

[9] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.