Bản án 238/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng trao đổi tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Tranh chấp giữa các đương sự là Tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản và hợp đồng đặt cọc theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 14 – Cần Thơ.

[2] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn Phan Văn T và Trần Thị Mỹ L tiếp được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai vắng mặt không lý do nhưng không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, căn cứ Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự; Hội đồng xét xử tiến hành mở phiên tòa xét xử vắng mặt đối với các đương sự.

[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Hội đồng xét xử xét thấy: Giữa nguyen đơn và bị đơn có giao kết hợp đồng đặt cọc để nguyên đơn mua 01 xe ô tô, nhãn hiệu TOYOTA, màu trắng, biển số đăng ký: 95A-055.64, số loại VIOS G, số máy: 2NRX514305, số khung: 3F39K5079469, chứng nhận đăng ký xe ô tô số: 019423, do công an tỉnh H cấp ngày 15/11/2019 cho Phan Văn T. 3 Bị đơn bán xe nêu trên 350.000.000 đồng, nguyên đơn đồng ý mua và đặt cọc 330.000.000 đồng. Theo hợp đồng đặt cọc thì đến ngày 04/12/2025 các bên ra công chứng ký tên, nguyên đơn sẽ trả hết số tiền còn lại 20.000.000 đồng nhưng bị đơn không thực hiện cam kết nên phát sinh tranh chấp. [3.1] Chứng cứ nguyên đơn cung cấp gồm: 01 Hợp đồng đặt cọc và 01 Biên nhận tiền đề cùng ngày 06/10/2025; 01 Biên bản bàn giao xe (Bản chính); 01 Chứng nhận đăng ký xe ô tô và 01 Giấy chứng nhận kiểm định (Bản sao y) [3.2] Do bị đơn vắng mặt nên không thể đối chất xem bị đơn ký tên vào các chứng cứ do nguyên đơn cung cấp hay không.

Tuy nhiên, bị đơn biết được việc nguyên đơn khởi kiện nhưng vắng mặt trong suốt quá trình giải quyết vụ án nên xem như thừa nhận việc khởi kiện của nguyên đơn nhưng từ chối nghĩa vụ chứng minh nên phải chịu hậu quả của việc không chứng minh hoặc chứng minh không đầy đủ theo quy định tại khoản 4 Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự. Hội đồng xét xử căn cứ vào chứng cứ do nguyên đơn cung cấp và chứng cứ do Tòa án thu thập để giải quyết vụ án. [3.3] Qua chứng cứ nguyên đơn cung cấp, xác định bị đơn có ký hợp đồng đặt cọc và nhận 330.000.000 đồng từ nguyên đơn để bán cho nguyên đơn 01 xe ô tô có thông tin nêu trên là thật. Xét nội dung chính của hợp đồng này là các bên thỏa thuận việc mua bán 01 xe ô tô với nhau, có văn bản bàn giao xe và toàn bộ giấy tờ cho nguyên đơn giữ. Thể hiện ý chí của phía bị đơn là đã bán xe cho nguyên đơn. Mặc dù hợp đồng giữa các bên là vi phạm về hình thức.

Tuy nhiên, xét nội dụng thì hợp đồng mua bán xe đã hoàn thành, giao dịch dân sự giữa các bên đã làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa các bên. Đồng thời, sau khi thỏa thuận mua xe thì nguyên đơn đã thực hiện nghĩa vụ trả tiền cho bị đơn hơn 2/3 nghĩa vụ trong giao dịch, theo quy định tại khoản 1 Điều 129 Bộ luật dân sự thì Tòa án quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Đồng thời, theo quy định tại từ các Điều 430 đến 435 Bộ luật dân sự năm 2015 thì hợp đồng mua bán xe không vi phạm về mặt nội dung. Đối chiếu với quy định tại điểm b khoản 2 Điều 11 của Thông tư số 24/2023/TT-BCA, ngày 01/7/2023 của Bộ Trưởng Bộ C, có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc công nhận hợp đồng mua bán xe ô tô giữa các bên để nguyên đơn được đăng ký thay tên, đổi chủ đối với 01 xe ô tô có thông tin nêu trên.

Tuy nhiên, do xe và giấy tờ xe do nguyên đơn đang quản lý, sử dụng nên nguyên đơn sẽ tự chịu trách nhiệm các phát sinh về rủi ro trong quá trình quản lý, sử dụng (Nếu có). 4 [3.4] Đối với việc nguyên đơn tự nguyện trả cho bị đơn số tiền còn lại 20.000.000 đồng, sự tự nguyện này không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Đồng thời, nhằm giải quyết dứt điểm quyền, nghĩa vụ giữa các bên khi công nhận hợp đồng mua bán xe ô tô nêu trên, cần ghi nhận sự tự nguyện của nguyên đơn trả thêm bị đơn 20.000.000 đồng.

[4] Án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn phải nộp án phí đối với vụ án không có giá ngạch. Nguyên đơn phải nộp án phí đối với vụ án có giá ngạch thuộc trường hợp của người có nghĩa vụ về tài sản. Các đương sự được quyền kháng cáo theo luật định.