Bản án 978/2026/DS-PTTranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm

6

Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được kiểm tra, xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, các quy định của pháp luật, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Đơn kháng cáo của bà Hoàng Thị Minh L trong hạn luật định, hợp lệ nên được chấp nhận.

[2]. Về thẩm quyền giải quyết vụ án, quan hệ tranh chấp Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng.

[3]. Về thủ tục: Người đại diện hợp pháp của của nguyên đơn có đơn đề nghị vắng mặt tại phiên tòa phúc thẩm; Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Cao Văn T, bà Hoàng Thị Anh Đ, bà Hoàng Anh Ngọc L1, bà Cao Thị Ngọc M, bà Nguyễn Thị T1, ông Phạm Tấn T3; Người đại diện theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân phường H2, Thành phố Hồ Chí Minh được triệu tập hợp lệ lần thứ hai vắng mặt tại phiên tòa. Căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên.

[4]. Xét đơn kháng cáo của bà Hoàng Thị Minh L: [4.1]. Về nguồn gốc căn nhà số F đường B, Phường I, Quận H (nay là phường C), Thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là căn nhà số F) do ông Hoàng Duy A (chết năm 1996) và bà Nguyễn Thị Á (chết năm 2021) tạo lập và sở hữu theo Giấy phép số 1072/GP-CS ngày 13/9/1993. Năm 1996, ông Hoàng Duy A chết, không để lại di chúc. [4.2]. Tại 02 Giấy ưng thuận lập ngày 05/6/2006 và ngày 06/6/2006 thể hiện: “Chúng tôi ký tên dưới đây gồm: Hoàng Anh H1, sinh năm 1956; Hoàng Anh T4, sinh năm 1967; Hoàng Anh Ngọc L1, sinh năm 1965; Hoàng Anh Đ, sinh năm 1961; Hoàng Anh T5, Hoàng Anh T4, Hoàng Thị Minh L, sinh năm 1970. Chúng tôi là đồng thừa kế căn nhà số F đường B, Phường I, Quận H, Thành phố Hồ Chí Minh do ông Hoàng Duy A chết năm 1996 và bà / (chết năm /) để lại. Nay chúng tôi làm ưng thuận này đồng ý cho bà Nguyễn Thị Á, sinh năm 1929 là đồng thừa kế căn nhà số F đường B, Phường I, Quận H, Thành phố Hồ Chí Minh mà chúng tôi là đồng thừa kế nêu trên được bán, tặng cho cả căn (một phần) căn nhà nêu trên trong đó có phần thừa kế của chúng tôi mà không có tranh chấp, khiếu nại gì. Chúng tôi cam kết việc ưng thuận này do chúng tôi tự nguyện lập và không nhằm trốn tránh nhiệm thực hiện bất cứ nghĩa vụ tài sản nào.” Các Giấy ưng thuận trên đã thể hiện các đồng thừa kế của ông Hoàng Duy A đồng ý để lại phần thừa kế của mình cho bà Nguyễn Thị Á được quyền bán, tặng cho cả căn hoặc một phần căn nhà số F. Giấy ưng thuận đã được Ủy ban nhân dân Phường H2, Quận H xác nhận chữ ký của những người lập giấy. [4.3]. Bị đơn kháng cáo cho rằng Giấy ưng thuận lập ngày 05/6/2006 và ngày 06/6/2006 bị làm giả, tuy nhiên tại Tòa án cấp sơ thẩm đã rút yêu cầu giám định chữ ký, chữ viết tại các Giấy ưng thuận nêu trên; tại phiên tòa phúc thẩm cũng không cung cấp tài liệu, chứng cứ nào khác chứng minh.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm nhận định Giấy ưng thuận lập ngày 05/6/2006 và ngày 06/6/2006 đảm 7 bảo về mặt nội dung và hình thức theo quy định, từ đó, bà Nguyễn Thị Á được toàn quyền định đoạt đối với nhà đất tại địa chỉ số F là có căn cứ. [4.4]. Đối với Hợp đồng tặng cho nhà đất ngày 06/6/2006, bà Nguyễn Thị Á và bà Hoàng Thị H ký kết Hợp đồng tặng cho một phần nhà ở số 617/1, trên cơ sở được sự ưng thuận của 8 đồng thừa kế theo Giấy ưng thuận đính kèm đã đồng ý tặng cho bà Hoàng Thị H phần thuộc sở hữu của bà Á trong nhà đất trên. Hợp đồng tặng cho được lập thành văn bản có công chứng, tại thời điểm lập thì nhà đất thuộc quyền sở hữu, sử dụng của bà Nguyễn Thị Á, không bị tranh chấp, không bị thế chấp, bảo lãnh. Các bên trong giao dịch có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, nội dung thỏa thuận trong hợp đồng phù hợp quy định pháp luật và không trái đạo đức xã hội, đảm bảo về mặt hình thức.

Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm nhận định Hợp đồng tặng cho nhà đất ngày 06/6/2006 phát sinh hiệu lực theo quy định tại Điều 465, Điều 467 của Bộ luật Dân sự năm 2005, Điều 106, Điều 129 của Luật Đất đai năm 2003 là có căn cứ. [4.5]. Sau khi được tặng cho phần nhà, đất nêu trên, nguyên đơn đã tiến hành thủ tục cấp giấy chứng nhận nhà, đất. Ngày 18/12/2008 Ủy ban nhân dân Quận H2, Thành phố Hồ Chí Minh cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở số 9727/2008/GCN cho bà Hoàng Thị H với diện tích đất ở: 30,6m2, diện tích sàn: 29,6m2, kết cấu nhà vách gạch, mái tôn. [4.6]. Như vậy, bà Hoàng Thị H là chủ sở hữu hợp pháp đối với nhà đất tại số F được Nhà nước bảo hộ các quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất, quyền sở hữu nhà nên căn cứ vào Điều 164, Điều 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Do đó, việc Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về buộc bị đơn phải trả lại nhà, đất được cho ở nhờ và phải di dời ra khỏi căn nhà số F là có căn cứ, nhưng cần phải xác định rõ là di chuyển người và tài sản ra khỏi nhà, đất tại số F.

[5]. Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn không đồng ý hỗ trợ tiền di dời cũng như cho thời gian lưu cư đối với ông Q, bà L và những người đang thực tế cư trú tại đây và vắng mặt tại phiên tòa phúc thẩm nên Hội đồng xét xử không có cơ sở xem xét.

[6]. Về xem xét công sức đóng góp, sửa chữa, xây dựng nhà, đất tại số F, tại phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, các đương sự không có yêu cầu, do đó, các đương sự có liên quan đến tài sản nêu trên được quyền khởi kiện bằng 1 vụ án khác nếu sau này có yêu cầu.

[7]. Đối với kháng cáo về việc xem xét yêu cầu phản tố:

Xét thấy, Tòa án cấp sơ thẩm đã triệu tập hợp lệ các đương sự trong vụ án tham gia phiên tòa theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 312/2025/QĐXXST-DS ngày 13/8/2025, tại phiên tòa có đương sự vắng mặt, do đó, Hội đồng xét xử sơ thẩm đã ban hành Quyết định hoãn phiên tòa số 294/2025/QĐST-DS ngày 04/9/2025, đồng thời tống đạt hợp lệ cho các đương sự trong vụ án Quyết định hoãn phiên tòa có thông báo thời gian, địa điểm mở lại phiên tòa là vào ngày 29/9/2025. 8 Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bị đơn xác nhận sự việc nêu trên nhưng cho rằng sau ngày 04/9/2025 có gửi đơn (qua bưu điện) đề nghị hoãn phiên tòa với lý do chờ bị đơn tham gia phiên tòa nên không tham gia phiên tòa ngày 29/9/2025. Ngày 29/9/2025, Hội đồng xét xử sơ thẩm mở phiên tòa và nhận định: bị đơn và người đại diện theo ủy quyền của bị đơn vắng mặt không vì sự kiện bất khả kháng nên đình chỉ xét xử yêu cầu phản tố của bị đơn theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự là phù hợp với Án lệ số 12/2017/AL được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 14/12/2017.

[8]. Từ nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bà Hoàng Thị Minh L, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

[9] Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị nên phát sinh hiệu lực pháp luật.

[10]. Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về nội dung vụ án là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.

[11]. Về án phí dân sự phúc thẩm: Do giữ nguyên bản án sơ thẩm nên người kháng cáo bà Hoàng Thị Minh L phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.