Bản án 508/2026/DS-PTTranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm

Sau khi nghiên cứ u các tà i liê ̣u, chứ ng cứ có trong hồ sơ, đã đươ ̣c kiểm tra ta ̣i phiên tò a, căn cứ vào kết quả tranh tụng ta ̣i phiên tò a, lờ i phát biểu củ a vị đại diện Viện kiể m sát, Hô ̣i đồ ng xét xử nhâ ̣n đi ̣nh như sau:

[1] Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáo của bà Bùi Thị Ngọc S là nguyên đơn và ông Võ Công T là bị đơn của vụ án trong hạn luật định, hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[2] Xét về nội dung kháng cáo: [2.1] Xét kháng cáo của bà Bùi Thị Ngọc S Bà S trình bày: Bà biết việc ông T xây dựng hàng rào kiên cố để xác định ranh giới quyền sử dụng đất với bà nhưng bà S không ký tên giáp ranh với ông T, không chỉ ranh để ông T xây dựng rào vì bà nghĩ ông T sử dụng đúng vị trí ranh giới. Sau khi bà S khởi kiện vụ án hành chính với Ủy ban nhân dân huyện G, tỉnh Tiền Giang (trước sáp nhập) thì bà S mới phát hiện ông T sử dụng diện tích đất nhiều hơn diện tích đất mà bà chuyển nhượng cho ông T. Từ đó, bà S khởi kiện ông T và yêu cầu trả lại đất. Ông T thừa nhận hiện nay ông T sử dụng diện tích đất nhiều hơn diện tích 1.118,8m2 mà ông chuyển nhượng từ bà S là 79.3m2.

Tuy nhiên, năm 2016 ông T xây dựng hàng rào kiên cố này (giáp ranh nhà bà S đang ở) tại vị trí rào cũ của bà S, bà S biết và có chỉ ranh để ông T xây dựng rào.

Vì vậy, ông T thống nhất trả giá trị đất cho bà S đối với diện tích đất 79.3m2 có trừ vào diện tích đất bà S đã sử dụng của ông T là 19.6m2. Xét thấy: Các bên đều thống nhất đã sử dụng diện tích đất nhiều hơn mà họ được cấp. Bà S khởi kiện yêu cầu ông T trả lại diện tích 79.3m2 và đồng ý trả 19.6m2 đất cho ông T. Riêng ông T thống nhất các bên trả cho nhau bằng giá trị đất vì đã sử dụng ổn định, có hàng rào kiên cố. Tuy ông T không có tài liệu, chứng cứ về việc bà S chỉ ranh cho ông xây dựng hàng rào kiên cố nhưng thực tế thì việc xây dựng rào của ông T là công khai, bà S có biết việc này nhưng không đề nghị ông T xác định ranh cụ thể, cũng như đo đạc lại diện tích đất của hai bên trước khi ông T xây rào. Đồng thời, ông T đã xây dựng hàng rào có kết cấu: móng cột bê tông, tường gạch có đóng cừ có diện tích 25,7m x 1,8m = 46.26m2 và hàng rào này tồn tại từ năm 2016 đã ổn định nên 5 việc Tòa án cấp sơ thẩm buộc các bên trả giá trị đất cho nhau là có căn cứ và phù hợp. Từ nhận xét trên cho thấy: Bà S kháng cáo nhưng không có tài liệu, chứng cứ chứng minh nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà. [2.2] Xét kháng cáo của ông Võ Công T Ông T trình bày: Khi ông nhận chuyển nhượng thửa đất số 569 từ bà S thì phía hậu đất của thửa đất số 556 của bà S chạy ngang mặt tiền nên bà S thỏa thuận tặng cho ông T diện tích 23.6m2 được toàn quyền sử dụng. Việc tặng cho này thể hiện tại Giấy bán đất ngày 07/11/2016 có chữ ký của bà S. Quá trình sử dụng đất thì có phần đất của bà S bị thu hồi nên còn lại diện tích đất 23.6m2. Bà S không đồng ý. Trong vụ án này bà S không yêu cầu Tòa án giải quyết. Bà S sẽ tranh chấp diện tích đất 23.6m2 bằng vụ án khác nếu cần thiết. Xét thấy: Trong quá trình giải quyết vụ án, tại Biên bản hòa giải ngày 09/10/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 0 – Đồng Tháp bà S có ý kiến như sau “Phần đất giáp với đường nhựa 16B do ông T quản lý từ trước cho đến nay. Trước đây khi bán đất cho ông T thì phần đất này tôi đã cho ông T luôn. Ông T quản lý, sử dụng từ trước đến nay, tôi không có tranh chấp gì”. Ngoài ra, nội dung của việc tặng cho diện tích đất 23.6m2 thể hiện tại Giấy bán đất ngày 07/11/2016 có chữ ký của bà S giữa bà S và ông T “Riêng phần ranh giáp với mặt lộ có diện tích quá nhỏ tiếp giáp mương nước. Tôi xác định cho ông Võ Công T toàn quyền sử dụng (diện tích nầy khoảng 88,28m2) nằm trong hành lang nới rộng lộ giới. (Tờ Bản đồ số: Thửa 556 – tờ bản đồ số 6). Nếu có ai tranh chấp tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm.”. Điều này thể hiện tuy diện tích 23.6m2 nằm trong thửa đất số 556 thuộc quyền sử dụng của bà S nhưng bà S đã tự nguyện tặng cho ông T; Bà S thừa nhận ông T đã sử dụng ổn định diện tích đất này từ ngày 07/11/2016. Như vậy, tuy bà S được cấp quyền sử dụng diện tích 23.6m2 thuộc thửa 556 nhưng ông T là người sử dụng vì đã được tặng cho. Bà không khởi kiện đối với diện tích 23.6m2 thuộc thửa 556 mà hiện nay ông T đang sử dụng. Nhưng ông T có yêu cầu Tòa án ghi nhận sự nguyện của bà S về việc cho ông toàn quyền sử dụng và đứng tên diện tích giáp với thửa đất 776, 777 với diện tích 23.6m2. Bà S không đồng ý và có ý kiến trong vụ án này bà S không yêu cầu Tòa án giải quyết. Bà S sẽ tranh chấp diện tích đất 23.6m2 bằng vụ án khác nếu cần thiết.

Do đó, yêu cầu nêu trên của ông T không phải là yêu cầu phản tố. Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý yêu cầu phản tố này của ông T và xác định quan hệ là tranh chấp quyền sử dụng đất mà chưa có hòa giải cơ sở, chưa xác định lại yêu cầu cụ thể của ông T là tranh chấp quyền sử dụng đất hay hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất mà thụ lý là không phù hợp với quy định của pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông T có chị P đại diện theo ủy quyền xuất trình nhiều tài liệu, chứng cứ có liên quan đến việc bà S cho ông T diện tích 23.6m2. Ở đây, bà S không tự nguyện thực hiện việc tặng cho ông T diện tích 23.6m2 nên ông T yêu cầu Tòa án ghi nhận là không thể xem xét, giải quyết được. 6

Vì vậy, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm tách yêu cầu của ông T đối với diện tích 23.6m2 thuộc thửa 556 để xem xét, giải quyết thành một vụ án khác. Ông T có quyền khởi kiện bà S thành một vụ án dân sự khác theo quy định của pháp luật. Việc Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận một phần yêu cầu phản tố đối với diện tích 23.6m2 thuộc thửa đất số 556 là chưa phù hợp. Từ nhận xét trên: Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Võ Công T yêu cầu Tòa án ghi nhận sự nguyện của bà S về việc cho ông toàn quyền sử dụng và đứng tên diện tích giáp với thửa đất 776, 777 với diện tích 23.6m2.

[3] Xét ý kiến đề nghị của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ một phần, phù hợp một phần với nhận định nêu trên của Hội đồng xét xử nên chấp nhận một phần đề nghị. Sửa bản án sơ thẩm. Từ những nhận xét trên, Hội đồng xét xử xét thấy kháng cáo của bà Bùi Thị Ngọc S và ông Võ Công T là không có căn cứ, không phù hợp nên không chấp nhận kháng cáo của bà S và ông T.

[4] Đối với chi phí tố tụng: Tại bản án sơ thẩm, Hội đồng xét xử nhận định bà S không yêu cầu nên không xem xét, giải quyết.

Tuy nhiên, biên bản phiên tòa ngày 09/12/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 0 – Đồng Tháp không thể hiện ý kiến và trình bày nội dung nêu trên của bà S. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà S có đề nghị Hội đồng xét xử xem xét đối với chi phí tố tụng. Theo đơn yêu cầu ngày 09/6/2026 của chị Trần Thị Kim P là người đại diện theo ủy quyền của ông Võ Công T đề nghị xem xét, xử lý chi phí tố tụng theo quy định.

Xét thấy, đề nghị của bà S được ông T thống nhất giải quyết chi phí theo quy định là phù hợp. Thể hiện tại hồ sơ chi phí tố tụng gồm xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tổng cộng là 3.000.000 đồng (Ba triệu đồng). Do yêu cầu của bà S và ông T đều được chấp nhận một phần nên mỗi bên phải chịu ½ là 1.500.000 đồng (Một triệu năm trăm nghìn đồng) chi phí tố tụng. Tổng chi phí nêu trên do bà S tạm ứng và chi xong nên ông T có nghĩa vụ trả lại cho bà S số tiền 1.500.000 đồng (Một triệu năm trăm nghìn đồng). Đây là sai sót của Tòa án cấp sơ thẩm, cần nghiêm túc khắc phục.

[5] Trong quá trình Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết vụ án, bà Bùi Thị Ngọc S và ông Võ Công T đều có yêu cầu định giá lại đối với các diện tích đất có tranh chấp. Tuy nhiên vào ngày 18/5/2026, bà S có đơn xin rút lại yêu cầu thẩm định giá tài sản tranh chấp. Ngày 27/5/2026, ông T có chị P đại diện theo ủy quyền có đơn không yêu cầu định giá.

Vì vậy, Hội đồng xét xử không tiếp tục xem xét và giải quyết đối với yêu cầu về giá trị đất của bà S và ông T.

[6] Các phầ n khác củ a bả n án sơ thẩ m không có khá ng cáo, khá ng nghi ̣ có hiê ̣u lực pháp luâ ̣t kể từ ngà y hết thờ i ha ̣n khá ng cáo, khá ng nghi ̣. 7

[7] Do sửa bản án dân sự sơ thẩm nên bà Bùi Thị Ngọc S và ông Võ Công T không phả i chi ̣u á n phí dân sự phú c thẩ m theo quy đi ̣nh ta ̣i Khoả n 2 Điều 148 của Bô ̣ luâ ̣t Tố tu ̣ng dân sự.