Bản án 615/2026/DS-PTCác tranh chấp khác
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308, 309 Bộ Luật Tố tụng dân sự. Căn cứ Điều 91, 93, 147, 148, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 117, 133, 357 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: 1/Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của bà Nguyễn Thị Yến L. 2/ Không chấp nhận kháng cáo của bà…
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: [1.1] Kháng nghị số: 06/QĐKNPT – VKS- DS ngày 24/02/2026 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Đồng Nai và kháng cáo của Nguyên đơn bà Lê Thị Ngọc U và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Yến L kháng cáo làm trong thời hạn luật định, có hình thức và nội dung phù hợp các tại các Điều 272, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên được xem xét theo trình tự thủ tục phúc thẩm. [1.2]: Văn phòng C3 có đơn xin xét xử vắng mặt. Bị đơn bà Q, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông V, Văn phòng C3, Văn phòng C3 và Văn phòng C3 vắng 9 mặt không lý. Tòa án xét xử vắng mặt theo quy định Điều 296 Bộ Luật Tố tụng dân sự.
[2] Về nội dung: [2.1] Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà L tự nguyện rút toàn bộ kháng cáo. Hội đồng xét xử ghi nhận và đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu rút kháng cáo của bà L. [2.2] Xét kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát khu vực 4, Hội đồng xét xử thấy rằng: Việc đưa ông T2, bà D2 hay ông S, ông C1 vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là không cần thiết. Bởi lẽ, ông T2 bà D2 chỉ là người bà U nhờ chuyển tiền được thể hiện qua các chứng từ chuyển khoản Ngân hàng TMCP S2 từ bà D2, ông T2 cho ông Nguyễn Thanh P (chồng bà Q) đều ghi nhận nội dung chuyển khoản là Lê Thị Ngọc U trả tiền lãi cho Dương Thị Q và hai người này đã có lời khai trong hồ sơ tại cấp sơ thẩm. Đối với ông S đã được triệu tập làm rõ tại phiên tòa phúc thẩm ông S chỉ là người được thuê cạo mủ cao su đến năm 2024 thì không làm thuê nữa còn ông C1 chỉ là người được thuê cưa cây cao su nên ông S, ông C1 chỉ là người làm chứng chứ không phải là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Đối với hành vi của bà Q Viện kiểm sát cho rằng có dấu hiệu phạm tội cần chuyển cơ quan điều tra xem xét giải quyết. Ngày 12/12/2025 cơ quan điều tra Công an tỉnh Đ có văn bản số 463/CV - PC01 - Đ2 với nội dung xác định đây là giao dịch dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án và không khởi tố. Như vậy đã có kết luận của cơ quan điều tra do đó chuyển hồ cho cơ quan điều tra để xem xét dấu hiệu hành vi phạm tội là không cần thiết. Đối với việc tống đạt văn bản tố tụng cho bà Q, ông V cấp sơ thẩm tuy có vi phạm về hình thức trong thủ tục niêm yết, nhưng không làm thay đổi bản chất của vụ án.
Tuy nhiên, cũng cần nêu để Tòa cấp sơ thẩm rút kinh nghiệm. [2.3] Xét nội dung kháng cáo của nguyên đơn bà U yêu cầu tuyên vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/11/2022 giữa ông Thân Thanh V và bà Nguyễn Thị Yến L; đồng thời tuyên vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 06/01/2023 giữa bà Nguyễn Thị Yến L, ông Phạm Quốc D1 và ông Vũ Thế V1 đều liên quan đến việc nhận và chuyển nhượng thửa đất số 353, tờ bản đồ số 22, phường X. Đồng Nai. Thấy rằng: 10 Việc vay tiền giữa bà U và bà Q vào ngày 02/11/2022 là có thật, giao dịch vay tiền được thể hiện qua các chứng từ hóa đơn của Ngân hàng S3 do bà U cung cấp cũng như trả lãi hàng tháng. Ngoài ra, các bên còn xác lập hợp đồng cam kết thế chấp quyền sử dụng đất ngày 02/11/2022 và hợp đồng ủy quyền ngày 02/11/2022 (văn bản ủy quyền được Văn phòng C3 – tỉnh Đồng Nai chứng thực). Tòa cấp sơ thẩm căn cứ nội dung hợp đồng cam kết thế chấp quyền sử dụng đất ngày 02/11/2022 và các lời khai của bà Phạm Thị D2, ông Trương Hoàng T2 cũng như các chứng từ chuyển khoản Ngân hàng TMCP S2 từ bà D2, ông T2 cho ông Nguyễn Thanh P (chồng bà Q) đều ghi nhận nội dung chuyển khoản là Lê Thị Ngọc U trả tiền lãi cho Lê Thị Q1 để xác định giữa bà U với bà Q1 các bên có xác lập giao dịch dân sự vay tài sản nên Hợp đồng ủy quyền ngày 02/11/2022 là hợp đồng giả tạo nhằm che dấu một giao dịch khác, vì vậy Tòa sơ thẩm tuyên Hợp đồng ủy quyền ngày 02/11/2022 và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 14/11/2022 giữa bà U (bà Q1 là đại diện ký) với ông V vô hiệu là có căn cứ, phù hợp với tình tiết khách quan của vụ án. Tại phiên tòa phúc thẩm bà U trình bày, nguồn gốc thửa đất số 353 tờ 22 là tài sản của ông Lê Đình T5 cha đẻ của bà tặng cho, bà là người quản lý sử dụng thửa đất, trồng và khai thác tài sản trên đất là vườn cây cao su. Ngày 20/3/2023 bà cho ông S khai thác mủ cao su, ngày 29/11/2025 bà cho ông C1 cưa cây cao su nên việc chuyển nhượng thửa đất 353 tờ 22 là nằm ngoài ý chí của bà vì giữa bà và bà Q1 lập Hợp đồng ủy quyền ngày 02/11/2022 và Hợp đồng cam kết thế chấp cùng ngày đối với thửa đất số 353 tờ 22 là để đảm bảo cho khoản vay, tòa án sơ thẩm tuyên Hợp đồng ủy quyền ngày 02/11/2022 và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 14/11/2022 giữa bà U (bà Q1 là đại diện ký) với ông V vô hiệu nhưng lại công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông V với bà L; giữa bà L, ông D1 với ông V2 có hiệu lực là không quy định của pháp luật. Căn cứ Điều 133 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu nhưng tài sản đã được đăng ký tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, sau đó được chuyển giao bằng một giao dịch khác cho người thứ ba ngay tình và người này căn cứ vào việc đăng ký đó để xác lập, thực hiện giao dịch thì giao dịch với người thứ ba không bị vô hiệu. Đối chiếu với vụ án thì tại thời điểm xác lập Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 14/11/2022 ông Thân Thanh V đã hoàn tất việc đăng ký chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/11/2022 bà Nguyễn Thị Yến L cũng hoàn tất việc đăng ký chuyển nhượng, được điều chỉnh quyền sử dụng đất trên giấy chứng nhận vào ngày 08/12/2022. Đến hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 11 06/01/2023 với ông Vũ Thế V1 thì ông V1 hoàn tất việc đăng ký chuyển nhượng và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DI 647566 ngày 17/01/2023 đối với thửa đất 353 tờ
22. Như vậy, tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất để thực hiện giao dịch cũng như các Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đều được lập, công chứng đúng theo trình tự của pháp luật. Bà U cho rằng bà vẫn trực tiếp quản lý, sử dụng đất, tiếp tục khai thác cây cao su.
Tuy nhiên, tình tiết này chưa đủ để xác định bà L, ông V1 biết hoặc buộc phải biết ông V không có quyền định đoạt quyền sử dụng đất hoặc nằm ngoài ý chí của bà U hoặc giao dịch trước đó có căn cứ bị vô hiệu. Đặc biệt hơn là không có căn cứ để xác định tại thời điểm giao dịch dân sự ngày 28/11/2022 và ngày 06/01/2023 bà L hay ông V1 đã biết việc ủy quyền giữa bà U với bà Q1 có vấn đề pháp lý hoặc biết ông V có được quyền sử dụng đất từ một giao dịch không hợp pháp.
Vì vậy, có căn cứ xác định bà L, ông V1 là người thứ ba ngay tình trong giao dịch dân sự. Mặc dù Hợp đồng chuyển nhượng ngày 14/11/2022 bị tuyên vô hiệu nhưng không có căn cứ để tuyên Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 28/11/2022 và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 06/01/2023 giữa ông V với bà L và giữa bà L, ông D1 với ông Thế V1 vô hiệu. Việc bà U cung cấp nhân chứng là ông S, ông C1 để chứng minh việc quản lý, khai thác cây cao su trên đất sau thời điểm chuyển nhượng cũng là tình tiết cần xem xét để đánh giá sự ngay tình của bên nhận chuyển nhượng.
Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm ông S xác nhận ông chỉ là người cạo mủ cao su do người nhà bà U thuê; còn ông C1 là người ký Hợp đồng cưa cây cao su ngày 29/11/2025 với bà U (do bà U cung cấp tại cấp phúc thẩm) điều này mâu thuẫn với lời trình bày tại phiên tòa sơ thẩm bà U xác nhận người cưa cây cao su là người nhà nhưng do nhầm lẫn mới thông báo với tòa án là bên mua cưa cây và càng mâu thuẫn hơn với lời khai của bà U tại cấp sơ thẩm việc bà khởi kiện là do người nhà báo cho bà biết có người đến rào đất và cưa cây cao su và qua tìm hiểu bà mới biết đất thửa 353 tờ 22 của bà đã chuyển nhượng cho người khác.
Từ những phân tích nhận định trên, có đủ căn cứ xác định bà Nguyễn Thị Yến L, ông Vũ Thế V1 là người thứ ba ngay tình. Việc giao dịch ngày 06/01/2023 giữa bà Nguyễn Thị Yến L, ông Phạm Quốc D1 với ông Vũ Thế V1 được xác lập Hợp đồng chuyển nhượng trên cơ sở chuỗi đăng ký và giao dịch chuyển nhượng trước đó là căn cứ để bảo vệ giao dịch này. Đồng thời tại thửa đất 353 sau khi nhận chuyển nhượng ông Vũ Thế V1 đã xây dựng hàng rào B40, điều này cũng được nguyên đơn bà U thừa nhận tại phiên tòa phúc thẩm. Các tài liệu, chứng cứ và lời trình bày của bà U tại cấp phúc thẩm không làm thay đổi bản chất vụ án và không đủ căn cứ để 12 chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà U về việc tuyên vô hiệu hai hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trên. Từ nhận định trên, không có căn cứ để chấp nhận Quyết định kháng nghị số: 06/QĐKNPT – VKS - DS ngày 24/02/2026 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Đồng Nai và nội dung kháng cáo của nguyên đơn bà Lê Thị Ngọc U. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 14/2026/DS-ST ngày 11/02/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 4 – Đồng Nai.
[3] Về án phí phúc thẩm: Bà U phải chịu án phí theo quy định của pháp luật do kháng cáo không được chấp nhận. Bà L rút kháng cáo tại phiên tòa nên vẫn phải chịu án phí theo quy định.
[4] Quan điểm trình bày của Luật sư bảo vệ cho nguyên đơn bà U không phù hợp với tình tiết khách quan vụ án nên Hội đồng xét xử không chấp nhận.
[5] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa được chấp nhận một phần về việc cấp sơ thẩm vi phạm về hình thức trong thủ tục niêm yết đã được cấp phúc thẩm yêu cầu rút kinh nghiệm.
Quyết định
Căn cứ khoản 1 Điều 308, 309 Bộ Luật Tố tụng dân sự. Căn cứ Điều 91, 93, 147, 148, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 117, 133, 357 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử: 1/Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của bà Nguyễn Thị Yến L. 2/ Không chấp nhận kháng cáo của bà Lê Thị Ngọc U, không chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, Đồng Nai. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 14/2026/DS-ST ngày 11/02/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 4, Đồng Nai, 3/ Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị Ngọc U về việc yêu cầu huỷ hợp đồng uỷ quyền, tuyên vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. 4/ Không xem xét, giải quyết đối với yêu cầu độc lập của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Yến L về việc yêu cầu giải quyết hậu quả do hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bị vô hiệu. 13 5/ Huỷ hợp đồng uỷ quyền ký ngày 02/11/2022 giữa bà Lê Thị Ngọc U và bà Dương Thị Q đối với đất thửa 353 tờ 22 phường X, hợp đồng được công chứng tại Văn phòng C3, số 7432 quyển số 11/2022/TP/CC-SCC/HĐGD do vô hiệu. 6/ Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký ngày 14/11/2022 giữa bà Lê Thị Ngọc U (do bà Dương Thị Q được ủy quyền ký) và ông Thân Thanh V đối với thửa 353 tờ 22 phường X, hợp đồng được công chứng tại Văn phòng C3 số công chứng 2377, quyển số 01/2022TP/CC/HĐGD ngày 14/11/2022 là vô hiệu. 7/ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký ngày 28/11/2022 giữa ông Thân Thanh V và bà Nguyễn Thị Yến L đối với thửa 353 tờ 22 phường X, hợp đồng được công chứng tại Văn phòng C3, số công chứng 5215 quyển số 04/2022/TP/CC- SCC/HĐGD ngày 28/11/2022 không vô hiệu. 8/ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký ngày 06/01/2023 giữa bà Nguyễn Thị Yến L, ông Phạm Quốc D1 và ông Vũ Thế V1 đối với thửa 353 tờ 22 phường X, hợp đồng được công chứng tại Văn phòng C3 số công chứng 57 quyển số 01/2023/TP/CC-SCC/HĐGD ngày 06/01/2023 không vô hiệu. 9/ Buộc bà Dương Thị Q hoàn trả cho bà Lê Thị Ngọc U 30.275.000 (Ba mươi triệu hai trăm bảy mươi lăm ngàn) đồng tiền chi phí tố tụng. 10/ Kể từ khi có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (sau khi án có hiệu lực pháp luật), hàng tháng người phải thi hành án phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả theo quy định với mức lãi suất quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015. 11/ Về án phí sơ thẩm: Nguyên đơn bà Lê Thị Ngọc U phải chịu 600.000 đồng (sáu trăm ngàn đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm, chuyển 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí do bà U nộp (bà Trần Thị Ninh K nộp thay) tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Long Khánh, tỉnh Đồng Nai (nay là Phòng Thi hành án khu vực 4 – Đồng Nai) theo biên lai thu số 0006532 ngày 28/02/2023 thành tiền án phí, bà U còn phải nộp thêm 300.000 (Ba trăm ngàn đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm. Bị đơn bà Dương Thị Q phải chịu 600.000 (Sáu trăm ng