Bản án 108/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng trao đổi tài sản

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hô sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo của anh Mai Nam H1 và anh Vũ Văn D làm trong hạn luật định nên được xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật. Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt một số người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan theo khoản 3 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung: [2.1] Chị Phùng Thị Thanh N tố cáo anh Ngô Thanh B1 chiếm đoạt tài sản của chị là 01 xe ô tô Mazda CX5 BKS 19A-181.39 đứng tên chị N đã bị anh B1 bán cho anh anh D, anh H1.

Căn cứ vào các lời trình bày của các đương sự có trong hồ sơ, tài liệu do cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh P cung cấp thấy rằng: Việc chị N tố cáo anh B1 chiếm đoạt tài sản của chị là không có căn cứ (không có dấu hiệu của hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản). Việc Cơ quan điều tra xác minh và kết luận "không có dấu hiệu của hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" đối với hành vi của anh B1 là cơ sở vững chắc để giải quyết vụ án dân sự. Nếu chiếc xe thực sự là tài sản riêng của chị N bị anh B1 chiếm đoạt, cơ quan chức năng đã phải khởi tố vụ án. Kết luận này gián tiếp thừa nhận việc giao dịch bán xe của anh B1 không phải là hành vi vi phạm pháp luật hình sự cũng là gián tiếp đã xác định chủ sở hữu thực sự đối với xe ô tô Mazda CX5 BKS 19A-181.39. [2.2] Trong vụ án này các sự kiện pháp lý không tồn tại riêng lẻ mà liên kết với nhau thành một chuỗi có quan hệ nhân quả, phản ánh toàn bộ quá trình phát sinh, thực hiện và tranh chấp quyền, nghĩa vụ của các bên.

Vì vậy, việc đánh giá chứng cứ và xác định bản chất vụ án không thể tách rời từng sự kiện để xem xét độc lập, bởi cách tiếp cận này dẫn đến nhận định phiến diện, bỏ qua mối liên hệ bản chất giữa các tình tiết. Nếu chỉ xem xét giao dịch chuyển nhượng sau cùng mà không đặt trong bối cảnh trước đó thì dẫn đến việc không công nhận giao dịch sẽ không phù hợp với thực tế và pháp luật.

Do đó, Tòa án phải xem xét toàn diện, đặt từng sự kiện trong tổng thể chuỗi diễn biến của vụ án để bảo đảm việc giải quyết khách quan, chính xác và đúng quy định pháp luật. Như vậy phải đánh giá hợp đồng chuyển nhượng xe giữa vợ chồng anh B1 và chị N, nếu xác định anh B1 nhờ chị Phùng Thị Thanh N đứng tên trên đăng ký xe và hợp đồng chuyển nhượng. Chị N chỉ là người đứng tên trên giấy tờ, nhưng anh B1 vẫn là người sử dụng thực tế và là tài sản của anh B1 thì phải xác định: Anh B1 đã bán xe cho anh D, anh HI sau đó anh D, anh H1 bán xe cho anh T, anh H. Để giải quyết triệt để vụ án và đảm bảo quyền lợi của các bên, trách nhiệm 10 dân sự cần được xác định theo nguyên tắc hoàn trả tương ứng với chuỗi giao dịch. Như vậy trách nhiệm dân sự nếu các bên giao trả tài sản là xe ô tô phải xác định: Chị N trả xe cho anh B1. Anh B1 trả xe cho anh D, anh H1. Anh D1, anh H1 trả xe cho anh T, anh H Nếu các bên giao trả bằng tiền thì phải xác định: Chị N trả tiền cho anh B1. Anh B1 trả tiền cho anh D1, anh H1. Anh D, anh H1 trả tiền cho anh T, anh H. [2.3] Trong trường hợp xác định chiếc xe ô tô là của chị N thì phải xác định có dấu hiệu hình sự thì chuyển cơ quan điều tra giải quyết theo thẩm quyền kèm theo các tài liệu chứng cứ chứng minh dấu hiệu tội phạm. [2.4] Tòa án cấp sơ thâm tuyên: Xác nhận Cơ quan CSĐT Công an tỉnh phú T8 đã trả lại cho chị N 01 xe ô tô Mazda CX5, biển kiểm soát biển kiểm soát 25A-049.66 và cùng giấy tờ xe là hợp pháp. Chị N có quyền đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên hệ làm thủ tục cấp lại đăng ký xe và biển số xe đối với xe ô tô Mazda CX5 là đánh giá chứng cứ có trong hồ sơ không đầy đủ, không bảo đảm tính logic. [2.5] Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ toàn bộ chuỗi giao dịch chuyển giao tài sản này mà đã xác định ngay quan hệ tranh chấp chỉ giữa anh T và anh H1, từ đó giải quyết theo hướng buộc anh H1 hoàn trả tiền cho anh T là chưa bảo đảm việc xác định đúng bản chất quan hệ pháp luật tranh chấp, chưa phù hợp với trách nhiệm của Tòa án theo khoản 2 Điều 3 Bộ luật Tố tụng Dân sự. Tòa án phải xem xét vụ án một cách toàn diện, khách quan và đầy đủ, đánh giá chính xác chứng cứ để bảo đảm sự thật của vụ án. [2.6] Việc đưa anh Ngô Thanh B1 tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi liên quan, anh D1 có đơn đề nghị giải quyết yêu cầu độc lập (sau khi Tòa án đã có quyết định đưa vụ án ra xét xử), đề nghị Tòa án buộc anh B1 phải trả lại số tiền mua xe của anh D1, anh H1 là 606.000.000đ nhưng cấp sơ thấm không xác định quyền lợi liên quan mà đánh giá không lấy được lời khai của anh B1, nêu đương sự có yêu câu thì giải quyêt bằng vụ án khác là giải quyết vụ án không triệt để, chưa giải quyết hết yêu cầu cần giải quyết trong vụ án. Trong trường hợp này cấp sơ thẩm cần xác định trách nhiệm dân sự của các bên để giải quyết mà không cần thiết phải có đơn yêu cầu độc lập của anh D1. [2.7] Đối với yêu cầu độc lập của chị N: Chị N đề nghị Tòa án giải quyết các nội dung: - Tuyên vô hiệu Hợp đồng chuyển nhượng đối với xe ô tô Mazda CX5, biển kiểm soát 19A-181.39 giữa bên chuyển nhượng là bà Phùng Thị Thanh N và bên nhận chuyển nhượng là ông Nguyễn Văn T. - Tuyên huỷ hoặc đề nghị Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền huỷ/thu hồi giấy chứng nhận đăng ký ô tô số 25001249 và biển số xe mang số 25A-049.66 mang tên chủ xe Nguyễn Văn T. - Buộc/ đề nghị Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền khôi phục đăng ký lại chủ sở hữu xe mang tên Phùng Thị Thanh N có chứng nhận đăng ký xe ô tô số 11 19007403 và biển số đăng ký 19A-181.39 như ban đầu. Yêu cầu trên của chị N liên quan đến quyền lợi của anh B1, chị L liên quan đến kết luận của Cơ quan điều tra, Tòa án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào chứng nhận đăng ký xe ô tô Mazda CX5, biên kiêm soát 19A-181.39 để tuyên hợp đồng vô hiệu và tuyên quyền sử dụng cho chị N là chưa đủ căn cứ. Mặt khác cấp sơ thẩm không đưa chị L vào tham gia tố tụng là vi phạm quy định tại Điều 68 Bộ luật Tố tụng Dân sự. [2.8] Ngày 30 tháng 3 năm 2026 cấp phúc thẩm đã lấy được lời khai của anh Ngô Thanh B1, quan điểm của anh B1 đề nghị Tòa án khi giải quyết vụ án thì đồng thời xem xét hợp đồng giữa vợ chồng anh và chị N, đề nghị tuyên hợp đồng này vô hiệu do giả tạo mặt khác cần lấy lời khai của chị Lê Phục L (vợ anh B1) và đưa chị L tham gia tổ tụng với tư cách là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan (liên quan đến quyền sở hữu chung) để làm rõ việc vợ chồng anh B1 có nhận tiền bán xe cho chị N hay không và đánh giá bản chất của hợp đồng chuyển nhượng chiếc xe ô tô biển số đăng ký 19A-181.39 giữa anh B1, chị L với chị N. Đây là những yêu cầu mới, có tính logic với toàn bộ nội dung cần giải quyết của vụ án, là tình tiết mới để xem xét lại toàn bộ vụ án theo trình tự sơ thẩm nên cần hủy bản án dân sự sơ thẩm số 07/2025/DS-ST ngày 09 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 2 - Phú Thọ để xét xử lại. Do vậy yêu cầu kháng cáo của bị đơn anh Mai Nam H1 và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Vũ Văn D được chấp nhận.

[3] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ là có cơ sở, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[4] Về án phí: Do vụ án bị Tòa án cấp phúc thẩm hủy để giải quyết lại nên đương sự có kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thấm.