Bản án 531/2026/DS-PTTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Xét đơn kháng cáo của chị Ngô Bích V thực hiện trong hạn luật định và hợp lệ nên được xem xét giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.

[2] Về tố tụng: Các đương sự tham gia các dây hụi có lời, có ban hành quy ước được Trưởng Ban nhân dân ấp ký xác nhận, có lập danh sách hụi viên, có cử bà Lê Thị B1 là người gom hụi giao tiền hốt hụi cho hội viên khi hốt hụi. Quá trình tham gia tố tụng và tại phiên toà, các đương sự xác định khi đến kỳ khui hụi thì các hụi viên góp hụi cho bà Lê Thị B1 và bà B1 là người có trách nhiệm gom tiền hụi của các hụi viên khác để giao cho hụi viên hốt hụi, các hụi viên không trực tiếp đưa tiền hụi cho hụi viên hốt hụi. Như vậy, theo quy ước thoả thuận của các hụi viên đã ký kết giao nhiệm vụ cho bà Lê Thị B1 như là chủ hụi, đồng thời khi có hụi viên hốt hụi thì bà Lê Thị B1 được hưởng tiền hoa hồng đối với dây 01 triệu đồng thì bà Lê Thị B1 được hưởng 300.000 đồng, dây 02 triệu đồng bà Lê Thị B1 được hưởng tiền hoa hồng là 600.000 đồng. Đây là tình tiết, sự kiện các đương sự thừa nhận nên không phải chứng minh theo khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Do đó, khi chị Ngô Bích V hốt hụi thì bà Lê Thị B1 với tư cách là chủ hụi phải có trách nhiệm gom tiền hụi từ các hụi viên còn lại của dây hụi để giao tiền hốt hụi cho bà Ngô Bích V; đồng thời, trường hợp bà Ngô Bích V không đóng tiền hụi thì bà Lê Thị B1 có trách nhiệm đôn đốc nhắc nhở bà V đóng tiền hụi hoặc bà Lê Thị B1 là chủ hụi có thể khởi kiện bà Ngô Bích V tại Toà án yêu cầu giải quyết về nợ hụi.

Tuy nhiên, Toà án cấp sơ thẩm thụ lý vụ án xác định 11 hụi viên đơn lẻ là nguyên đơn là không đúng quy ước tập thể và quy định pháp luật, lẽ ra phải thụ lý bà Lê Thị B1 chủ hụi là nguyên đơn, còn 11 hụi viên là người có quyền lợi, 8 nghĩa vụ liên quan. Việc Toà án cấp sơ thẩm xác định tư nguyên đơn; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không đúng là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, Toà án cấp phúc thẩm không thể khắc phục được, nên cần huỷ bản án sơ thẩm giao hồ sơ vụ án cho Toà án cấp sơ thẩm thụ lý, giải quyết lại theo quy định pháp luật.

[3] Về nội dung: Khi thụ lý lại vụ án, Toà án cấp sơ thẩm cần làm rõ chị Ngô Bích V nợ hụi cụ thể của dây hụi nào, số tiền từng dây hụi và lần khui hụi là bao nhiêu và tổng số tiền nợ hụi là bao nhiêu; đồng thời, chị Ngô Bích V hốt hụi của dây hụi 32 và dây hụi 42 cụ thể bao nhiêu tiền để có thể đối trừ nếu có; cần thiết cho các đương sự đối chất để làm rõ từng nội dung tranh chấp.

[4] Xét ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau đề nghị huỷ Bản án dân sự sơ thẩm số: 284/2026/DS-ST ngày 25 tháng 5 năm 2026 của Toà án nhân dân khu vực 3 – Cà Mau là phù hợp nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[5] Do có căn cứ huỷ bản án sơ thẩm nên Hội đồng xét xử không xem xét nội dung kháng cáo của chị Ngô Bích V.

[4] Về án phí: Tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm của chị Trương Kiều T, chị Trương Ngọc Đ, ông Trương Văn S, chị Trương Thị Kiều N, chị Bào Thị B, bà Lê Thị B1, chị Nguyễn Thanh T1, bà Huỳnh Thị T2, chị Nguyễn Thị N1, chị Huỳnh Thị B2 và chị Nguyễn Thị N2 sẽ được xem xét giải quyết khi Toà án cấp sơ thẩm thụ lý, giải quyết lại vụ án theo quy định pháp luật. Án phí dân sự phúc thẩm, chị Ngô Bích V không phải chịu; chị V đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0007166 ngày 02/6/2026 tại Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau được hoàn lại.