Bản án 10/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là Ngân hàng Thương mại Cổ phần N: Buộc anh Nguyễn Ngọc Đ có trách nhiệm trả cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần N đến ngày 24/6/2026 với tổng số tiền là 368.415.212 đồng; trong đó số tiền nợ gốc là 260.200.000 đồng, số tiền nợ lãi trong hạn là 75.446.711 đồng, số tiền nợ lãi quá hạn là 32.768.501 đồng. Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm anh Nguyễn Ngọc Đ còn phải…
Nhận định của Tòa án
:
[1] Về tố tụng: Bị đơn là anh Nguyễn Ngọc Đ; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh Lê Văn Đ1, chị Lê Thị Hoa L đã được Tòa án triệu tập hợp 8 lệ lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt, không có lý do. Văn phòng C, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường S, tỉnh Quảng Ngãi có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 227; Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên.
[2] Về nội dung: [2.1] Xét Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/6/2023: [2.1.1] V2 yêu cầu anh Nguyễn Ngọc Đ phải có trách nhiệm trả cho V2 tính đến ngày 24/6/2026 với tổng số tiền là 368.415.212 đồng; trong đó: Số tiền nợ gốc là: 260.200.000 đồng, số tiền nợ lãi trong hạn là 75.446.711 đồng, số tiền nợ lãi quá hạn là 32.768.501 đồng và tiếp tục trả tiền lãi, lãi quá hạn phát sinh trên dư nợ gốc theo mức lãi suất đã thỏa thuận tại Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/06/2023 cho đến khi anh Nguyễn Ngọc Đ thanh toán xong toàn bộ khoản nợ trên. [2.1.2] Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã nhiều lần triệu tập anh Nguyễn Ngọc Đ cũng như có Thông báo yêu cầu anh Đ trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của V2 nhưng anh Đ không đến Tòa án làm việc và không có văn bản trình bày ý kiến gửi đến Tòa án và không giao nộp bất cứ tài liệu, chứng cứ nào mặc dù đã nhận được các văn bản của Tòa án.
Do đó, theo quy định tại Điều 91 của Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn cung cấp cũng như các tài liệu mà Tòa án đã thu thập được để làm căn cứ giải quyết vụ án. [2.1.3] V2 đã cung cấp các tài liệu, chứng cứ như: Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/6/2023 (bút lục số 69-73), Giấy nhận nợ số 2402 ngày 02/6/2023 (bút lục số 78), Phương án sử dụng vốn dành cho KHCN đề nghị cấp tín dụng phục vụ sản xuất kinh doanh (bút lục số 74-77) thể hiện người vay là anh Nguyễn Ngọc Đ. Bà Nguyễn Thị X1 là mẹ đẻ của anh Nguyễn Ngọc Đ cũng thừa nhận năm 2020, bà có thế chấp quyền sử dụng đất để đảm bảo cho khoản vay 280.000.000 đồng của anh Nguyễn Ngọc Đ. Theo V2 anh Đ bắt đầu vay tiền từ năm 2020, quá trình thực hiện hợp đồng vay anh Đ thanh toán lãi đầy đủ. Sau nhiều lần đáo hạn thì đến Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/06/2023 thì anh Đ không trả lãi. Xét Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/06/2023 có đầy đủ chữ ký của các bên giao kết hợp đồng; hình thức và nội dung, mục đích không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, phù hợp với các quy định của pháp luật tại khoản 16 Điều 4, khoản 2 Điều 91, điểm a khoản 3 Điều 98 của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 nên hợp đồng tín dụng có hiệu lực pháp luật và các bên phải có nghĩa vụ thực hiện theo đúng cam kết tại hợp đồng.
Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của V2, buộc anh Đ có trách nhiệm trả nợ cho V2 tính đến ngày 24/6/2026 với tổng số tiền là 368.415.212 đồng; trong đó số tiền nợ gốc là: 260.200.000 đồng, số tiền nợ lãi trong hạn là 75.446.711 đồng, số tiền nợ lãi quá hạn là 32.768.501 đồng và tiếp tục trả tiền lãi, lãi quá hạn phát sinh trên dư nợ 9 gốc theo mức lãi suất đã thỏa thuận tại Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/06/2023 cho đến khi anh Nguyễn Ngọc Đ thanh toán xong toàn bộ khoản nợ trên. [2.2] Xét Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 572/2020/HĐTC.DQ ngày 10/09/2020: [2.2.1] Xét hình thức của hợp đồng thế chấp: Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 572/2020/HĐTC.DQ ngày 10/9/2020 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP N - Chi nhánh D với bà Nguyễn Thị X1 đã được công chứng tại Văn phòng C ngày 10/9/2020. Bà Nguyễn Thị X1 thừa nhận bà đã ký Hợp đồng thế chấp để đảm bảo khoản vay của anh Nguyễn Ngọc Đ từ năm 2020 và đã được Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Q – Chi nhánh Đ2 đăng chứng nhận việc thế chấp quyền sử dụng đất vào ngày 11/9/2020. Do đó đảm bảo theo các quy định tại khoản 3 Điều 167 của Luật Đất đai năm 2013, Điều 298 của Bộ luật Dân sự năm 2015, Điều 22 Nghị định số 21/2021/NĐ-CP ngày 19/3/2021 của Chính phủ quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. [2.2.2] Xét nội dung của hợp đồng thế chấp: [2.2.2.1] Về nguồn gốc nhà, đất tại thửa 1504, Hội đồng xét xử nhận thấy: Tại phiên tòa bà Nguyễn Thị X xác định: Thửa 1504 có nguồn gốc của cụ Lê Thị L1 là chị gái của cụ Lê Thị S .1 Thửa 1504 trước đây là hai thửa đất gồm thửa 1099 và thửa 1172. Ngày 01/3/2000, cụ L1 viết giấy cho cụ S và bà X1 được trọn quyền sử dụng thửa 1504. Đến ngày 20/4/2000, cụ S làm giấy cho bà phần đất mà cụ S đã được cụ L1 cho trước đó, cụ thể: Phần đất có kích thước chiều dài là 7m, chiều ngang là 5m; là thửa 1172 thuộc một phần thửa 1504 hiện nay. Vào năm 2005, Nhà nước hỗ trợ tiền xây dựng cho hộ gia đình cụ S một ngôi nhà Đ3 với diện tích khoảng 25,6m2; vị trí xây dựng tại phần đất mà cụ S đã cho bà. Còn bà X1 thì cũng đã xây dựng một căn nhà cấp IV bên cạnh, có diện tích khoảng 27,3m2, trên phần đất mà cụ L1 đã cho bà X1 (thửa 1099). Năm 2007, cụ S chết; sau đó ông Nguyễn X2 cũng chết. Ba chị, em bà gồm bà X1, ông M1 và bà đã họp gia đình vào ngày 27/3/2018, thống nhất cho bà cùng bà X1 được kê khai, đăng ký xin cấp GCNQSDĐ đối với thửa 1099, thửa 1172.
Tuy nhiên, tại Văn bản trình bày ý kiến đề ngày 14/5/2024 (bút lục số 242), bà X lại trình bày: Nguyên thửa 1504 là do cha mẹ của bà chết để lại; sau khi cha mẹ bà chết thì ba chị em bà có họp gia đình vào ngày 27/3/2018 về việc phân chia thửa 1504 cho bà và bà X1. [2.2.2.2] Bà Nguyễn Thị X cung cấp Giấy cho đất đề ngày 20/4/2000 (bút lục số 245), Giấy cho đất đề ngày 01/3/2000 (bút lục số 244) và Biên bản họp gia đình ngày 27/3/2018; tuy nhiên chỉ là bản photocopy, không có bản gốc hoặc bản sao có công chứng, chứng thực hợp pháp. Mặt khác, Tòa án đã triệu tập ông Nguyễn M1 để làm việc liên quan đến nội dung Biên bản họp gia đình ngày 27/3/2018 nhưng ông M1 không đến Tòa án làm việc, nên Hội đồng xét xử không xem xét các tài liệu, chứng cứ nêu trên. 10 [2.2.2.3] Quá trình giải quyết vụ án, bà Nguyễn Thị X1 xác nhận nguồn gốc đất tranh chấp là của cha, mẹ để lại. Đối với phần nhà hiện do bà X đang sử dụng là của Quỹ vì người nghèo tỉnh Quảng Ngãi xây dựng cho mẹ bà là cụ Lê Thị S vào năm 2005. Sau khi cụ S chết thì bà X sử dụng cho đến nay. Năm 2019 do không thể làm GCNQSDĐ riêng cho hai thửa đất vì không đủ diện tích tối thiểu nên bà cùng ông M1, bà X thống nhất làm GCNQSDĐ chung 01 thửa do bà đứng tên.
Do đó, khi thế chấp quyền sử dụng thửa 1504, bà có trao đổi với bà X; bà X biết thế chấp thửa 1504 để cho anh Đ vay tiền buôn bán làm ăn. Khi thế chấp, V2 có đến kiểm tra hiện trạng nhà đất tại thửa 1504, bà không thông báo cho V2 biết phần nhà phía trước do bà Nguyễn Thị X sử dụng (bút lục 306). Theo Biên bản kiểm tra thực tế tài sản bảo đảm ngày 07/9/2020 (bút lục 443) và ngày 01/12/2022; các Giấy cam kết ngày 20/12/2022 (bút lục số 57-58) và Giấy cam kết ngày 02/6/2023 bà đã xác định toàn bộ tài sản gắn liền với đất là do bà sở hữu do đó bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện độc lập của bà Nguyễn Thị X. [2.2.2.4] Tại Biên bản làm việc ngày 03/12/2025 (bút lục số 340), đại diện UBND phường S cung cấp thông tin: Theo sổ mục kê và bản đồ năm 2006, thể hiện thửa đất số 1099, diện tích 32,7m2 và thửa đất số 1172, diện tích 49,2m2 cùng tờ bản đồ số 36; tên người sử dụng, quản lý là UBND xã P. Theo bản đồ địa chính năm 2006 thể hiện thửa 1504 được chỉnh lý từ thửa đất số 1099 và thửa đất số 1172, cùng tờ bản đồ số 36, xã P. Lý do thửa 1099 và thửa 1172 được chỉnh lý biến động thành thửa 1504 là căn cứ vào xác nhận nguồn gốc sử dụng đất của UBND xã P, cụ thể: Nguyên thửa 1504 có nguồn gốc của cụ Nguyễn M và cụ Lê Thị Sóc T3 tạo lập và xây dựng nhà ở từ trước năm 1975. Đến năm 1988, cụ Nguyễn M và cụ Lê Thị S để lại toàn bộ thửa đất cho bà Nguyễn Thị X1 và bà Nguyễn Thị X1 tiếp tục quản lý, sử dụng ổn định đến nay. UBND huyện Đ cấp GCNQSDĐ cho bà X1 đối với thửa 1504 vào ngày 02/12/2019 là căn cứ vào kết quả xác minh nguồn gốc đất của UBND xã P và ý kiến của Văn phòng Đ – Chi nhánh Đ2 về điều kiện cấp GCNQSDĐ được thể hiện tại Đơn đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của bà Nguyễn Thị X1 vào ngày 06/4/2018. [2.2.2.5] Tại văn bản Giải trình về việc bổ sung hồ sơ cấp GCNQSDĐ lần đầu của bà Nguyễn Thị X1 đề ngày 17/10/2019 (bút lục số 209), UBND xã P cung cấp thông tin: Nguyên thửa đất tranh chấp là đất ở của cụ Nguyễn M và cụ Lê Thị Sóc T3 tạo lập và xây dựng nhà ở từ trước năm 1975. Đến năm 1988, cụ Nguyễn M và cụ Lê Thị S để lại toàn bộ thửa đất trên cho bà Nguyễn Thị X1 và bà Nguyễn Thị X1 tiếp tục quản lý, sử dụng ổn định đến nay; ranh mốc giới rõ ràng không có tranh chấp. Trong sổ mục kê đất đai năm 2006 thể hiện thông tin địa chính tại thửa 1504 (được chỉnh lý từ thửa 1099, 1172), tờ bản đồ số 36, xã P, diện tích 82m2, loại đất ONT, tên người sử dụng, quản lý: UBND xã, loại đối tượng UBS là có sai sót trong quá trình quy chủ, thực tế thửa 1504 là của bà Nguyễn Thị X1 quản lý, sử dụng từ khi nhận tặng cho đến nay. [2.2.2.6]
Căn cứ vào những nhận định trên, Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 572/2020/HĐTC.DQ ngày 10/09/2020 được ký kết giữa V3 với bà 11 Nguyễn Thị X1 có hiệu lực pháp luật; bà X yêu cầu Tòa án tuyên Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 572/2020/HĐTC.DQ ngày 10/09/2020 vô hiệu là không có cơ sở để chấp nhận. sử dụng đất thế chấp quyền [2.2.2.7] Theo Hợp đồng số 572/2020/HĐTC.DQ ngày 10/09/2020 thì tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của người thứ ba, cụ thể là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thuộc thửa đất số 1504, tờ bản đồ số 36 tại xã P, huyện Đ (nay là phường S), tỉnh Quảng Ngãi theo GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, số phát hành CP605934, số vào sổ cấp GCN: CH07350 do UBND huyện Đ, tỉnh Quảng Ngãi cấp ngày 02/12/2019 đứng tên bà Nguyễn Thị X1.
Do đó, trường hợp anh Nguyễn Ngọc Đ không trả hoặc trả không đầy đủ số tiền nợ gốc và lãi tại Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/6/2023 cho V2 thì V2 có quyền yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với thửa 1504 để thu hồi nợ cho V2. [2.3] Đối với yêu cầu hủy GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với thửa đất số 1504, tờ bản đồ số 36, diện tích 82m2, phường P, thị xã Đ, do UBND huyện Đ cấp ngày 02/12/2019 cho bà Nguyễn Thị X1: Từ những nhận định trên và tại Biên bản làm việc ngày 03/12/2025 (bút lục số 340) của UBND phường S thì việc UBND huyện Đ cấp GCNQSDĐ cho bà Nguyễn Thị X1 đối với thửa 1504 vào ngày 02/12/2019 là đúng nguồn gốc, đối tượng và trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Như vậy, việc bà Nguyễn Thị X yêu cầu Tòa án hủy GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với thửa 1504 do UBND huyện Đ cấp ngày 02/12/2019 cho bà Nguyễn Thị X1 là không có căn cứ. Hội đồng xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị X.
[3] Về chi phí tố tụng khác: Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 6.500.000 đồng; chi phí đo đạc là 4.000.000 đồng; tổng cộng là 10.500.000 đồng. Nguyên đơn là V2 đã nộp tạm ứng và chi phí xong. Căn cứ khoản 1 Điều 158 của Bộ luật tố tụng dân sự, buộc bị đơn là anh Nguyễn Ngọc Đ phải hoàn trả lại cho V2 số tiền 10.500.000 đồng.
[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: [4.1] Do toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn là anh Nguyễn Ngọc Đ phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 26 Nghị quyết 326/2016 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án là 18.421.000 đồng. [4.2] Hoàn trả cho V2 số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp là 7.120.592 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000397 ngày 19/10/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi (nay là Phòng thi hành án khu vực 6, Quảng Ngãi). 12 [4.3] Bà Nguyễn Thị X phải chịu án phí dân sự sơ thẩm do có yêu cầu độc lập không được chấp nhận nhưng bà X là người cao tuổi và đã có Đơn đề nghị miễn tạm ứng án phí, án phí. Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 và Điều 15 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Hội đồng xét xử chấp nhận miễn nộp tiền án phí dân sự sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị X.
[5] Đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị X và chị Nguyễn Thị B không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.
[6] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ngãi phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.
Quyết định
Căn cứ các Điều 26, 35, 147, 158, 227, 228, 235, 266, 271 và 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 298, 318, 321 và 323 của Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 3 Điều 167 của Luật Đất đai năm 2013; khoản 2 Điều 91, điểm a khoản 3 Điều 98 của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, được sửa đổi bổ sung năm 2017; Điều 22 của Nghị định 21/2021/NĐ-CP ngày 19/3/2021 của Chính phủ quy định thi hành Bộ luật Dân sự về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ; Điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 và Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là Ngân hàng Thương mại Cổ phần N: Buộc anh Nguyễn Ngọc Đ có trách nhiệm trả cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần N đến ngày 24/6/2026 với tổng số tiền là 368.415.212 đồng; trong đó số tiền nợ gốc là 260.200.000 đồng, số tiền nợ lãi trong hạn là 75.446.711 đồng, số tiền nợ lãi quá hạn là 32.768.501 đồng. Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm anh Nguyễn Ngọc Đ còn phải trả tiền lãi, lãi quá hạn phát sinh trên dư nợ gốc theo mức lãi suất đã thỏa thuận tại Hợp đồng cho vay từng lần ngắn hạn số 547/2023/DQ ngày 02/06/2023 cho đến khi anh Nguyễn Ngọc Đ thanh toán xong toàn bộ khoản nợ. Trường hợp, anh Nguyễn Ngọc Đ không trả hoặc trả không đầy đủ số tiền nêu trên thì Ngân hàng Thương mại Cổ phần N được quyền yêu cầu Cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý tài sản thế chấp là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với thửa đất số 1504, tờ bản đồ số 36, phường P, thị xã Đ (nay là phường S), tỉnh Quảng Ngãi theo Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 572/2020/HĐTC.DQ ngày 10/9/2020 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP N – Chi nhánh D với bà Nguyễn Thị X1. Sau khi xử lý tài sản thế chấp mà không đủ thực hiện nghĩa vụ trả nợ thì anh Nguyễn Ngọc Đ có trách nhiệm tiếp tục thực 13 hiện nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần N đến khi thực hiện xong nghĩa vụ trả nợ.
2. Không chấp nhận yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị X về việc tuyên bố Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 572/2020/HĐTC.CQ ngày 10/9/2020 giữa Ngân hàng Thương mại Cổ phần N – Chi nhánh D với bà Nguyễn Thị X1 vô hiệu và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với thửa đất số 1504, tờ bản đồ số 36, diện tích 82m2, phường P, thị xã Đ, tỉnh Quảng Ngãi do Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp ngày 02/12/2019 cho bà Nguyễn Thị X1.
3. Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 6.500.000 đồng; chi phí đo đạc là 4.000.000 đồng; tổng cộng là 10.500.000 đồng; nguyên đơn Ngân hàng Thương mại Cổ phần N đã nộp tạm ứng và chi phí xong. Bị đơn anh Nguyễn Ngọc Đ phải hoàn trả lại cho nguyên đơn là Ngân hàng Thương mại Cổ phần N số tiền 10.500.000 đồng.
4. Về án phí dân sự sơ thẩm: - Buộc anh Nguyễn Ngọc Đ phải chịu 18.421.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. - Hoàn trả cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần N số tiền tạm ứng án phí