Bản án 57/2026/DS-STCác tranh chấp khác

[1]. Về thẩm quyền và quan hệ tranh chấp: - Nguyên đơn là ông Lê Xuân P khởi kiện yêu cầu bị đơn là anh Lê Xuân S phải có nghĩa vụ trả số tiền đã thỏa thuận chia thừa kế cho Ông Lê Xuân P, Ông Lê Xuân V, Ông Lê Xuân T, Bà Lê Thị T1, Bà Lê Thị P1 và những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Lê Xuân S1 (đã chết) là: Bà Phạm Thị M, Anh Lê Xuân H1, Anh Lê Xuân H3, Chị Lê Thị H2. Bị đơn có địa chỉ cư trú tại 3 K, tổ G, phường T (trước đây là phường Y), tỉnh Gia Lai và địa chỉ liên lạc tại: A H, phường D, tỉnh Gia Lai. Đây là tranh trấp về “Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả tiền” theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 – Gia Lai.

[2]. Về tư cách tham gia tố tụng: - Bà Phạm Thị Thu H được nguyên đơn là ông Lê Xuân P và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía nguyên đơn có văn ủy quyền hợp lệ, đồng thời bà H cũng trực tiếp tham gia vào quá trình giao nhận các loại giấy tờ, ký các biên bản thỏa thuận với bị đơn S nên bà H tham gia tố tụng với tư cách là đại diện theo ủy 6 quyền của nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn, đồng thời cũng là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án. - Đối với bà Trần Thị Hồng L, xét thấy bà L là người đi cùng bị đơn S, trực tiếp tham gia, chứng kiến và ký vào các văn bản thỏa thuận số tiền phân chia thừa kế giữa nguyên đơn và bị đơn, nên bà L tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn.

[3]. Về sự vắng mặt của bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn. - Bị đơn là anh Lê Xuân S mặc dù đã được tống đạt các văn bản tố tụng hợp lệ nhưng vẫn vắng mặt tại phiên tòa đến lần thứ hai. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn là bà Trần Thị Hồng L có đơn xin vắng mặt tại phiên tòa. Do vậy, Hội đồng xét xử căn cứ quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227; khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bị đơn và có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn.

[4]. Về xét nội dung vụ án: [4.1]. Vợ chồng ông Lê Xuân H4 bà Chu Thị L1 có quan hệ là anh ruột và chị dâu của nguyên đơn là ông Lê Xuân P. Ông H4 và bà L1 hiếm muộn không có con nên có nhận nuôi anh Lê Xuân S (bị đơn) làm con nuôi theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật quy định. Ông Lê Xuân H4 mất tháng 6/2009, sau đó bố ông H4 (ông Lê Xuân T2) mất tháng 9/2009, chị dâu là bà Chu Thị L1 mất tháng 8/2018 và mẹ ruột ông P (bà Nguyễn Thị T3) mất tháng 5/2019. Vợ chồng ông H4, bà L1 có để lại di sản nhà và đất tại địa chỉ: 3 hẻm K, tổ G, phường Y, Thành phố P, tỉnh Gia Lai (nay là phường T, tỉnh Gia Lai), thửa đất số 14, tờ bản đồ số 19, diện tích 972m2 ( 400m2 đất ở đô thị và 572m2 đất trồng cây lâu năm). Theo Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số AH 954439 do UBND thành phố P, tỉnh Gia Lai cấp ngày 07/5/2007 cho ông Lê Xuân H4 và bà Chu Thị L1. Trên đất có 01 căn nhà cấp 4C, 01 tầng, diện tích 51,7m2. Sau khi ông H4 và bà L1 mất thì ông Lê Xuân P được cử là người giám hộ của anh Lê Xuân S. Khi anh S thành niên, giữa ông Lê Xuân P, bà Phạm Thị Thu H và anh Lê Xuân S có xác lập với nhau các văn bản thỏa thuận về việc chia thừa kế giữa anh S và những người được quyền thừa kế trên mảnh đất của ông Lê Xuân H4, bà Chu Thị L1 (gồm 6 người con của ông Lê Xuân T2 và bà Nguyễn Thị T3 và là các anh chị em ruột của ông Lê Xuân H4), cụ thể: - Văn bản thỏa thuận lập ngày 18/8/2023, nội dung chính: Ông Lê Xuân S sẽ thanh toán cho bà Phạm Thị Thu H (vợ ông P) số tiền 510.000.000 đồng sau khi bán 01 phần đất tại địa chỉ tổ G, phường T (trước đây là phường Y), tỉnh Gia Lai (số tiền này là số tiền thỏa thuận để bà Phạm Thị Thu H cung cấp đầy đủ giấy tờ cho ông Lê Xuân S để ông S hoàn thành thủ tục là người thừa kế duy nhất trên mảnh đất của bà Chu Thị L1 địa chỉ 3 K, tổ G, phường Y, tỉnh Gia Lai. Bà Phạm Thị Thu H cam kết cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng tử của ông Lê Xuân T2 và bà Nguyễn Thị T3 là ông bà 7 nội của Lê Xuân S và giấy tờ từ bỏ quyền thừa kế của các con bà Nguyễn Thị T3 trên thửa đất tại chỉ 3 K, tổ G, phường Y, tỉnh Gia Lai (gồm 6 người con của ông Lê Xuân T2 và bà Nguyễn Thị T3 và là các anh chị em ruột của ông Lê Xuân H4), ngày thực hiện trả tiền là 15/3/2024 (sau khi bà H cung cấp đầy đủ giấy tờ trước ngày 24/8/2023 để S dễ dàng hoàn thành thủ tục là người thừa kế duy nhất của Chu Thị L1). - Văn bản thỏa thuận lập ngày 03/10/2023, nội dung chính: Ông Lê Xuân S sẽ thanh toán số tiền 510.000.000 đồng cho bà Phạm Thị Thu H sau khi bán 01 được phần hoặc đủ điều kiện vay Ngân hàng của mảnh đất thuộc tổ G, phường Y, thành phố P, tỉnh Gia Lai, ngày hẹn thanh toán tiền là 15/3/2024, “số tiền nêu trên là số tiền thỏa thuận quyền thừa kế trên mảnh đất của ông Lê Xuân H4 địa chỉ 3 K, tổ G, phường Y, thành phố P, tỉnh Gia Lai. (gồm 6 người con của ông Lê Xuân T2, bà Nguyễn Thị T3 và là các anh chị em ruột của ông Lê Xuân H4)”. Bà Phạm Thị Thu H có nghĩa vụ hổ trợ ông S hoàn thành các thủ tục pháp lý của mảnh đất nêu trên, có nghĩa vụ giải thích số tiền nêu trên cho các bên có quyền thừa kế để tránh xảy ra tranh chấp không đáng có. Ông Lê Xuân S cam kết hoàn tất số tiền nêu trên cho bà H đúng thời hạn nêu trên. Sau thời hạn hẹn thanh toán tiền vào ngày 15/3/2024 thì bị đơn Lê Xuân S vẫn không thực hiện đúng cam kết nên đến ngày 23/9/2024 hai bên tiếp tục ký văn bản thỏa thuận có nội dung chính như sau: Bên A: Ông Lê Xuân P, bà Phạm Thị Thu H; Bên B: Ông Lê Xuân S, thỏa thuận nội dung: ngày 03/10/2023 bên A bàn giao cho bên B giấy chứng nhận quyền sử dụng đất AH 954439 tại văn phòng T4. Vào cùng ngày hai bên có ký bảng thỏa thuận ông Lê Xuân S sẽ bàn giao cho bên A ông Lê Xuân P số tiền 510.000.000 đồng vào ngày 15/3/2024, nhưng trong quá trình nhận lại tài sản thừa kế ông S phát hiện đất thuộc khu quy hoạch nên 2 bên đã thỏa thuận và thống nhất ý kiến bên B: Lê Xuân S sẽ bàn giao số tiền 410.000.000đồng cho bên A: vợ chồng ông Lê Xuân P. Nội dung thỏa thuận: số tiền trên là số tiền ông S thực hiện quyền thừa kế theo thỏa thuận cho phía bên N (bao gồm anh chị em ruột của ông Lê Xuân H4, nếu như có ai mất trước lúc bàn giao tiền thì số tiền được chia theo hàng thừa kế theo đúng pháp luật là vợ, chồng và con hợp pháp của họ). Số tiền 410.000.000đồng sẽ được giao cho vợ chồng ông Lê Xuân P là người được phía bên N ủy quyền đại diện nhận số tiền trên để bàn giao lại cho phía bên N. Để nhận được số tiền trên thì bên A cần cung cấp cho bên B thông tin cá nhân (Căn cước công dân, nơi cư trú có công chứng) giấy ủy quyền của mọi người phía Nội của ông S cho vợ chồng ông Lê Xuân P về việc nhận số tiền từ ông Lê Xuân S. Bên B có nghĩa vụ bàn giao số tiền trên vào ngày 23/10/2024 nếu như bên A cung cấp đủ giấy tờ. Ngày 23/9/2024 bên B bàn giao trước cho bên A là: 50.000.000đồng vào tài khoản của ông Lê Xuân P. Số tiền còn lại 360.000.000đồng (Ba trăm sáu mươi triệu). Nếu tới ngày 23/10/2024 bên A chưa cung cấp đầy đủ giấy tờ thì chưa nhận được tiền. Ngoài 8 ra trong quá trình nhận lại giấy tờ làm hồ sơ thừa kế, bên B có ký các giấy tờ thỏa thuận với bên A. Hai bên thỏa thuận lại kể từ ngày ông S bàn giao đủ số tiền 410.000.000đồng thì mọi giấy tờ trước đó trở nên vô hiệu. Và theo nguyện vọng của ông S thì khi tu sửa mộ của ông Lê Xuân H4 thì cháu sẽ gửi lại 70.000.000đồng để tu sửa mộ giúp cháu. (Bản thỏa thuận có sửa 03 chổ (ngày, giờ, số tiền và nội dung 3). Mặc dù ông P và bà H đã cung cấp đầy đủ giấy tờ, thực hiện đúng thỏa thuận nhưng bị đơn S vẫn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán nên nguyên đơn đã khởi kiện bị đơn yêu cầu thựuc hiện nghĩa vụ trả tiền như đã cam kết tại văn bản lập ngày 10/3/2023 và tiền nợ lãi chậm trả theo quy định pháp luật. Tại phiên tòa, nguyên đơn thay đổi 01 phần yêu cầu khởi kiện. Cụ thể: nguyên đơn thống nhất với ý kiến của bị đơn về việc xác định văn bản thỏa thuận lập ngày 23/9/2024 là văn bản cuối cùng có hiệu lực để hai bên thực hiện. Đề nghị Hội đồng xét xử buộc bị đơn Lê Xuân S phải có nghĩa vụ tiếp tục trả số tiền là 360.000.000đồng cho Ông Lê Xuân P, Ông Lê Xuân V, Ông Lê Xuân T, Bà Lê Thị T1, Bà Lê Thị P1 và những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Lê Xuân S1 (đã chết) là: Bà Phạm Thị M, Anh Lê Xuân H1, Anh Lê Xuân H3, Chị Lê Thị H2. Buộc bị đơn phải trả số tiền lãi chậm trả với mức lãi suất 10%/năm tính từ ngày 24/10/2024 đến ngày xét xử sơ thẩm (18 tháng 18 ngày) với số tiền là: 55.576.800đồng. Tổng cộng: 415.576.800 đồng (Bốn trăm mười lăm triệu năm trăm bảy mươi sáu ngàn tám trăm đồng). Việc thay đổi 01 phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn không vượt qua phạm vi khởi kiện ban đầu nên được chấp nhận. [4.2]. Đối với bị đơn là anh Lê Xuân S và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Trần Thị Hồng L: Sau khi nhận thông báo thụ lý vụ án, anh S ủy quyền cho chị Trần Thị Hồng L đến Tòa án nộp văn bản trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn với nội dung chính là đề nghị Tòa án xem xét công nhận văn bản thỏa thuận ngày 23/9/2024 giữa anh S với ông P, bà H với số tiền thỏa thuận lại sau đó là 410.000.000đồng, đã là 360.000.000đồng là văn bản thỏa thuận hợp nhất cuối cùng giữa hai bên.

Tuy nhiên, bị đơn cố tình không đến phiên tòa đến lần thứ hai nên Hội đồng xét xử không có căn cứ để ghi nhận sự thỏa thuận của các đương sự tại phiên tòa được. tiền 50.000.000đồng, còn trả cùng ngày số lại Đối với việc bị đơn có ý kiến: văn bản thỏa thuận ngày 03/10/2023 lập tại văn phòng T4 (có camera giám sát) nhưng ông P không có mặt và không ký tên, nên không thể coi là thỏa thuận giữa hai bên, bản lưu bị đơn giữ cũng không có chữ ký của ông P. Tại phiên tòa: đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày: sở dĩ có việc như vậy vì văn bản thỏa thuận này được bị đơn lập trước khi hai bên lập vi bằng, sau đó tự photocoppy ra 01 bản trước khi ông P đến và sau khi 02 bên lập vi bằng theo trình tự thủ tục quy định mới ra 01 phòng riêng của văn phòng T4 ký văn bản này. Lời khai 9 của bà H phù hợp với tài liệu, chứng cứ, hình ảnh và các nội dung có trong vi bằng được lập ngày 03/10/2023 mà bà H cung cấp tại phiên tòa. Ngoài ra bị đơn S còn yêu cầu cấn trừ số tiền làm chế độ cho ông H4 theo biên bản thỏa thuận ngày 17/01/2024 với ông P là 20.478.900 đồng.

Tuy nhiên, bị đơn không cung cấp được tài liệu, chứng cứ về việc này. Đồng thời bị đơn không đến Tòa án để làm việc theo các thông báo và giấy triệu tập của Tòa để được hướng dẫn và cũng không có đơn yêu cầu phản tố để đề nghị cấn trừ nghĩa vụ với nguyên đơn. Chứng cứ là bản photocoppy tin nhắn giữa bà H và bà L do bà L cử người gửi đến Hội đồng xét xử khi phiên tòa đang diễn ra không phải là bản sao từ bản gốc hoặc bản chính nên không có căn cứ để Hội đồng xét xử xem xét. Mặt khác, tại phiên tòa phía nguyên đơn cho rằng nội dung bị đơn yêu cầu không liên quan đến yêu cầu khởi kiện trong vụ án, đây là giao dịch dân sự riêng giữa ông P và anh S nên không đồng ý với việc cấn trừ trong vụ án này.

Do đó, không có căn cứ để Hội đồng xét xử xem xét. Bị đơn S có quyền khởi kiện đối với số tiền này bằng 01 vụ án dân sự khác. [4.3]. Xét thỏa thuận giữa nguyên đơn với bị đơn được giao kết dựa trên sự tự nguyện, không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội nên phát sinh hiệu lực. Do bị đơn vi phạm thỏa thuận, không tiếp tục thực hiện nghĩa vụ trả tiền cho nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo cam kết nên yêu cầu của nguyên đơn là có căn cứ, được chấp nhận. Buộc bị đơn là anh Lê Xuân S phải tiếp tục thanh toán cho ông Lê Xuân P, Ông Lê Xuân V, Ông Lê Xuân T, Bà Lê Thị T1, Bà Lê Thị P1, và những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Lê Xuân S1 (đã chết) là: Bà Phạm Thị M, Anh Lê Xuân H1, Anh Lê Xuân H3, Chị Lê Thị H2 tổng số tiền là 360.000.000đồng (Ba trăm sáu mươi triệu đồng). - Về nợ lãi chậm trả: nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả tiền nợ lãi chậm trả trên số nợ gốc còn lại, tính từ ngày 24/10/2024 đến ngày xét xử sơ thẩm (12/5/2026) với mức 10%/năm. Yêu cầu này là có căn cứ nên được chấp nhận. Cụ thể: 360.000.000đồng x 10%/năm x 18 tháng 18 ngày = 55.576.800 đồng. Như vậy, buộc bị đơn là anh Lê Xuân S phải tiếp tục thanh toán cho nguyên đơn là ông Lê Xuân P và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đứng về phía bị đơn là Ông Lê Xuân V, Ông Lê Xuân T, Bà Lê Thị T1, Bà Lê Thị P1 và những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Lê Xuân S1 (đã chết) là: Bà Phạm Thị M, Anh Lê Xuân H1, Anh Lê Xuân H3, Chị Lê Thị H2, tổng số tiền là: 415.576.800 đồng. Theo đề nghị của nguyên đơn tại phiên tòa, số tiền này được chia 6 phần cụ thể như sau: - Buộc bị đơn Lê Xuân S phải tiếp tục thanh toán cho ông Lê Xuân P, Ông Lê Xuân V, Ông Lê Xuân T, Bà Lê Thị T1, Bà Lê Thị P1 mỗi người tương đương với số tiền là: 69.262.800 đồng (Sáu mươi chín triệu hai trăm sáu mươi hai ngàn tám trăm đồng). 10 - Buộc bị đơn Lê Xuân S phải tiếp tục thanh toán cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Lê Xuân S1 (đã chết) là: Bà Phạm Thị M, Anh Lê Xuân H1, Anh Lê Xuân H3, Chị Lê Thị H2 số tiền là: 69.262.800 đồng (Sáu mươi chín triệu hai trăm sáu mươi hai ngàn tám trăm đồng).

[5]. Về án phí: - Buộc bị đơn là anh Lê Xuân S phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định pháp luật. - Nguyên đơn là ông Lê Xuân P được hoàn trả lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp.