Bản án 23/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Đình chỉ xét xử một phần đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là M1 và V1 về yêu cầu bị đơn bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q phải trả khoản tiền vay tại giấy đề nghị kiêm hợp đồng mở và sử dụng tài khoản thanh toán, dịch vụ ngân hàng điện tử ngày 10/05/2023. Cấp hạn mức: 10.000.000 đồng (Mười triệu đồng). Số tiền vay 9.216.496 đồng (chín triệu hai trăm mười sáu nghìn bốn trăm chín mươi sáu đồng).
Nhận định của Tòa án
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa và trong quá trình giải quyết vụ án Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Ngân hàng TMCP V là pháp nhân hoạt động hoạt động theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Ngân hàng đã ký kết hợp đồng tín dụng với bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q để cho bà T3, ông Q vay tiền, mục đích sử dụng vốn vay là bổ sung vốn kinh doanh tạp hoá và tiêu dùng nhưng bà T3, ông Q không được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Quá trình thực hiện hợp đồng, V1 đồng ý bán và M1 đồng ý mua một phần các khoản nợ của khách hàng vay. Do bà T3, ông Q đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ nên V1 và M1 khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc bà T3, ông Q phải trả số tiền nợ gốc đã vay và tiền lãi, tiền phí phát sinh theo hợp đồng mà hai bên đã ký kết. Bà T3, ông Q có hộ khẩu thường trú tại xã T, tỉnh Thanh Hóa nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 7 - Thanh Hóa theo khoản 3 Điều 26, Điều 35 và điểm a khoản 1 điều 39 của Bộ luật Tố tụng Dân sự. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã thông báo hợp lệ, thực hiện đầy đủ thủ tục tố tụng đối với bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q nhưng bà T3, ông Q vẫn không có mặt để tham gia tố tụng và vắng mặt tại phiên tòa đến lần thứ hai.
Vì vậy, Tòa án tiến hành xét xử vụ án vắng mặt bị đơn là đúng theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự. 6 Bị đơn bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q không nộp văn bản ý kiến của mình đối với yêu cầu của người khởi kiện và các tài liệu chứng cứ kèm theo, mặc dù đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng là vi phạm nghĩa vụ giao nộp chứng cứ nên Tòa án căn cứ vào tài liệu, chứng cứ mà đương sự khác đã giao nộp để giải quyết vụ án theo quy định tại khoản 1 Điều 96 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về quan hệ tranh chấp: Trên cơ sở chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, cũng như lời trình bày của nguyên đơn và căn cứ vào khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 463 Bộ luật dân sự vụ án có quan hệ pháp luật: “Tranh chấp hợp đồng tín dụng”.
[3] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Người đại diện theo uỷ quyền lại của nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với khoản vay ngày 10/05/2023, cấp hạn mức: 10.000.000 đồng (Mười triệu đồng), số tiền vay 9.216.496 đồng. Nên đình chỉ đối với yêu cầu này là phù hợp. Hợp đồng tín dụng giữa Ngân hàng TMCP V và bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q đã được hai bên thống nhất, thỏa thuận, ký kết, hình thức, nội dung hợp đồng không vi phạm các điều cấm, không trái pháp luật, đạo đức xã hội. Do vậy, Hợp đồng tín dụng là hợp pháp, là căn cứ pháp lý để các bên thực hiện. Quá trình thực hiện hợp đồng tín dụng, Ngân hàng đã thực hiện đúng nghĩa vụ của mình là giải ngân cho bà T3, ông Q vay số tiền 399.000.000 đồng (ba trăm chín mươi chín triệu đồng). Do bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q vi phạm nghĩa vụ trả nợ nên V1 và M1 đã khởi kiện ra Tòa án là có căn cứ. [3.1] Xét yêu cầu của nguyên đơn đối với khoản nợ gốc:
Căn cứ vào hợp đồng tín dụng số LN2305109115901 ngày 17/05/2023, khế ước nhận nợ ngày 20/5/2024 cũng như các tài liệu, chứng cứ khác thể hiện: Ngày 20/5/2024 ngân hàng đã giải ngân cho bà T3, ông Q vay số tiền là 200.000.000 đồng (Hai trăm triệu đồng), thời hạn vay 12 tháng kể từ ngày tiếp theo ngày giải ngân; Lãi suất vay tại thời điểm giải ngân là 6,49%/năm. Lãi suất trong hạn được cố định 3 tháng kể từ ngày giải ngân, sau đó lãi suất được điều chỉnh định kỳ 01 tháng/01 lần tính từ ngày điều chỉnh lãi suất đầu tiên. Mức lãi suất điều chỉnh được xác định bằng mức lãi suất cơ sở VNĐ áp dụng đối với khoản vay có tài sản đảm bảo dành cho khách hàng cá nhân kỳ hạn 12 tháng được bên ngân hàng công bố có hiệu lực tại thời điểm điều chỉnh cộng biên độ 3,7%/năm. Lịch trả lãi định kỳ 01 tháng/lần vào ngày 15 hàng tháng, kỳ trả lãi đầu tiên vào ngày 15/06/2024. Tại Giấy đăng ký kiêm hợp đồng cho vay không tài sản bảo đảm, hợp đồng cấp hạn mức tín dụng thẻ, phát hành và sử dụng thẻ tín dụng, mở và sử dụng tài khoản thanh toán, dịch vụ ngân hàng Đ1 ký ngày 10/07/2024 đã giải ngân cho bà T3, ông Q vay 199.000.000 đồng.Thời hạn vay 48 tháng, lãi suất cho vay trong hạn tối đa là 36%/năm được cố định trong suốt thời gian cho vay. Sau khi ký hợp đồng, ngân hàng đã giải ngân đúng quy định mà hai bên đã ký kết, thoả thuận. Bà T3, ông Q đã trả lãi đúng thời hạn được một thời gian, tuy nhiên từ ngày 15/5/2025, bà T3, ông Q đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo các thoả thuận tại hợp đồng tín dụng. V1 và M1 đã thực hiện nhiều biện pháp để đôn đốc thu hồi nợ nhưng bà 7 T3, ông Q vẫn cố tình không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ. Tính đến ngày xét xử (ngày 28/5/2026) bà T3, ông Q mới trả được một phần nợ gốc, cụ thể: Tại khế ước nhận nợ ngày 20/5/2024 vay số tiền là 200.000.000 đồng (Hai trăm triệu đồng), đã trả 985.483.000 đồng, còn lại 199.014.517 đồng. Tại khoản vay ngày 10/07/2024 vay số tiền là 199.000.000 đồng (một trăm chín mươi chín triệu đồng), đã trả 29.136.672 đồng, còn lại 169.863.328 đồng. Như vậy, số tiền nợ gốc bà T3, ông Q còn phải trả cho V1 và M1 là 368.877.845 đồng (ba trăm sáu mươi tám triệu, tám trăm bảy mươi bảy nghìn, tám trăm bốn mươi lăm đồng).
Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của V1 và M1 về việc đề nghị Tòa án buộc bà T3, ông Q phải trả khoản tiền nợ gốc đã vay là 368.877.845 đồng là có cơ sở chấp nhận. Trong đó, nợ V1 là 18.443.892 đồng, nợ M1 là 350.433.953 đồng. [3.2] Đối với khoản tiền lãi: Tại nội dung của Hợp đồng cho vay hạn mức số LN2305109115901 ngày 17/05/2023 và khế ước nhận nợ ngày 20/5/2024, lãi suất vay tại thời điểm giải ngân là 6,49%/năm. Lãi suất trong hạn được cố định 3 tháng kể từ ngày giải ngân. Hết thời gian cố định, lãi suất cho vay sẽ được điều chỉnh, sau đó lãi suất cho vay trong hạn được điều chỉnh định kì 01 tháng/01 lần tính từ ngày điều chỉnh lãi suất đầu tiên. Mức lãi suất điều chỉnh được xác định bằng mức lãi suất cơ sở VNĐ áp dụng đối với khoản vay có tài sản bảo đảm dành cho khách hàng cá nhân kỳ hạn 12 tháng có hiệu lực tại thời điểm điều chỉnh (+) biên độ 3.7%/năm. Lãi suất quá hạn áp dụng đối với dư nợ gốc quá hạn bằng 150% mức lãi suất cho vay trong hạn áp dụng tại thời điểm chuyển nợ quá hạn. Lãi suất chậm trả áp dụng đối với tiền lãi chậm trả bằng 150% lãi suất cho vay trong hạn áp dụng tại thời điểm chậm trả lãi nhưng tối đa không quá 10%/năm tính trên số dư lãi chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả. Vì vi phạm nghĩa vụ trả nợ như cam kết nên V1 và M1 yêu cầu bà T3, ông Q phải thanh toán khoản tiền lãi phát sinh.
Tuy nhiên, ngân hàng chỉ yêu cầu bà T3, ông Q phải trả lãi trong hạn và lãi quá hạn của khoản vay.
Do đó, số tiền lãi phát sinh tạm tính đến ngày xét xử (ngày 28/5/2026) theo mức lãi suất mà hai bên đã ký kết trong hợp đồng, cụ thể: Lãi trong hạn, từ ngày giải ngân 20/5/2024 đến ngày 15/5/2025, phải trả là 21.284.251 đồng – 19.592.415 (tiền lãi đã trả) = 1.691.836 đồng; Lãi quá hạn, từ ngày 16/5/2025 đến ngày xét xử 28/5/2026 là: 28.676.512 đồng. Tổng số tiền lãi bà T3, ông Q phải trả cho V1 và M1 là: 30.368.348 đồng (ba mươi triệu, ba trăm sáu mươi tám nghìn, ba trăm bốn mươi tám đồng) là có căn cứ nên được chấp nhận. Tại Giấy đăng ký kiêm hợp đồng cho vay không tài sản bảo đảm, hợp đồng cấp hạn mức tín dụng thẻ, phát hành và sử dụng thẻ tín dụng, mở và sử dụng tài khoản thanh toán, dịch vụ ngân hàng Đ1 ký ngày 10/07/2024 đã giải ngân cho bà T3, ông Q vay 199.000.000 đồng. Thời hạn vay 48 tháng, lãi suất cho vay trong hạn tối đa là 36%/năm được cố định trong suốt thời gian cho vay. Lãi suất chậm trả áp dụng đối với tiền lãi chậm trả bằng 150% lãi suất cho vay trong hạn. Vì vi phạm nghĩa vụ trả nợ như cam kết nên V1 và M1 yêu cầu bà T3, ông Q phải thanh toán khoản tiền lãi phát sinh.
Tuy nhiên, ngân hàng chỉ yêu cầu bà T3, ông Q phải trả lãi trong hạn và 8 lãi quá hạn của khoản vay. Ngày 15/5/2025, bà T3, ông Q đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ, nên phải chịu lãi suất quá hạn. Quá trình vay nợ bà T3, ông Q đã trả được 59.973.908 đồng tiền lãi (có cả lãi trong hạn và lãi quá hạn).
Do đó, số tiền lãi phát sinh tạm tính đến ngày xét xử (ngày 28/5/2026) theo mức lãi suất mà hai bên đã ký kết trong hợp đồng, bà T3, ông Q còn phải trả số tiền lãi là 93.720.233 đồng là có căn cứ nên được chấp nhận. Tính đến ngày xét xử 28/5/2026, bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q còn phải trả cho V1 và M1 tổng số tiền lãi là 124.088.593 đồng (một trăm hai mươi bốn triệu, không trăm tám mươi tám nghìn, năm trăm chín mươi ba đồng). Trong đó: lãi trong hạn là 12.304.618 đồng, lãi quá hạn là 111.783.963 đồng. Cụ thể: Trả cho V1 là 6.204.429 đồng, trả cho M1 là: 117.884.152 đồng.
[4] Do bà Nguyễn Thị Q1, ông Đinh Văn T4 đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ như hợp đồng mà hai bên đã thỏa thuận, ký kết nên V1 và M1 khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc bà T4, ông Q1 phải trả số tiền gốc còn lại và tiền lãi phát sinh là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật, nên Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Buộc bị đơn bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q phải chịu trách nhiệm trả nợ cho V1 và M1 số tiền gốc còn nợ và tiền lãi phát sinh tạm tính đến ngày 28/5/2026 là 492.966.426 đồng (bốn trăm chín mươi hai triệu, chín trăm sáu mươi sáu nghìn, bốn trăm hai mươi sáu đồng). Trong đó: tiền gốc là 368.877.845 đồng, tiền lãi là 124.088.593 đồng. Trả cho V1 tổng số tiền cả gốc và lãi là 24.648.321 đồng, trả cho M1 số tiền cả gốc và lãi là 468.318.105 đồng. Kể từ ngày 29/5/2026, bà T3 và ông Q còn phải tiếp tục chịu thêm khoản tiền lãi của số tiền nợ chưa thanh toán theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ này.
[5] Về yêu cầu xử lý tài sản đảm bảo:
Căn cứ vào lời trình bày của người đại diện theo ủy quyền lại của nguyên đơn, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án xác định: Để đảm bảo nghĩa vụ thanh toán của bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q đối với khoản vay của ngân hàng các bên đã ký kết hợp đồng thế chấp bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại hợp đồng số LN2305109115901 ngày 17/05/2023 là toàn bộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 471, tờ bản đồ số 31, địa chỉ thửa đất: thôn Đ, xã T, huyện T, tỉnh Thanh Hóa (nay là thôn Đ, xã T, tỉnh Thanh Hóa) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CB 647940. Số vào sổ cấp GCN: CH 00036 do UBND huyện T, tỉnh Thanh Hóa cấp ngày 05/10/2015 cho ông Phạm Đăng D1; Ngày 15/10/2021 đã chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị T3. Tài sản được thế chấp theo Hợp đồng thế chấp số LN2305109115901 tại Văn phòng C, số công chứng 4619, quyển số 02/2023 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 17/05/2023. Việc thế chấp được đăng ký giao dịch bảo đảm theo đúng quy định pháp luật. Mọi công trình, tài sản khác được cải tạo, xây dựng gắn liền với thửa đất nêu trên đều thuộc tài sản bảo đảm cho khoản vay.
Xét thấy, hợp đồng thế chấp được thỏa thuận, ký kết bởi những người có đủ năng lực, thẩm quyền, được chứng nhận bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật. Do vậy, hợp đồng thế chấp tài sản là hợp pháp, là căn cứ pháp lý 9 phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các bên. Bà T3, ông Q đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo hợp đồng tín dụng đã ký kết với ngân hàng.
Vì vậy, yêu cầu về việc được đề nghị Cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền phát mại tài sản thế chấp thuộc quyền sở hữu và sử dụng của bà T3, ông Q, là có căn cứ. Theo kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ của Tòa án ngày 20/3/2026 cho thấy: quyền sử dụng đất, các tài sản là nhà ở, công trình vật kiến trúc và tài sản khác gắn liền với đất trên diện tích đất 101 m2 tại thửa số 471, tờ bản đồ số 31, địa chỉ thửa đất: thôn Đ, xã T, tỉnh Thanh Hóa thuộc quyền sở hữu và sử dụng của bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q. Hiện tại bà T3, ông Q đang quản lý thửa đất nêu trên. Số tiền phát mại các tài sản bảo đảm thu được sau khi trả nợ cho V1 và M1 nếu còn thừa sẽ trả lại cho bên thế chấp là bà T3, ông Q, nếu thiếu bà T3, ông Q tiếp tục phải hoàn thành nghĩa vụ trả nợ đối với V1 và M1.
[6] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Nguyên đơn đã nộp tiền tạm ứng chi phí xem xét tại chỗ, quá trình giải quyết vụ án người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn không yêu cầu tòa án giải quyết, nên HĐXX không xem xét.
[7] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của V1 và M1 được chấp nhận nên bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch tương ứng với số tiền phải trả nợ. Trả lại cho V1 và M1 số tiền tạm ứng án phí đã nộp là phù hợp.
Quyết định
Căn cứ khoản 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, khoản 3 Điều 210, Điều 220; điểm a, b khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 244, Điều 271, khoản 1 Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 116, Điều 117, Điều 275, Điều 280, các Điều 317, 318, 319, 320, khoản 7 Điều 323, khoản 1 Điều 351, Điều 357, Điều 463, Điều 466 và Điều 468, 470 của Bộ luật dân sự; Điều 91, Điều 95, Điều 98 Luật các tổ chức tín dụng; Điểm g khoản 1 Điều 179 Luật đất đai năm 2013; Khoản 1 Điều 6, điểm b khoản 1 Điều 24, khoản 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Đình chỉ xét xử một phần đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là M1 và V1 về yêu cầu bị đơn bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q phải trả khoản tiền vay tại giấy đề nghị kiêm hợp đồng mở và sử dụng tài khoản thanh toán, dịch vụ ngân hàng điện tử ngày 10/05/2023. Cấp hạn mức: 10.000.000 đồng (Mười triệu đồng). Số tiền vay 9.216.496 đồng (chín triệu hai trăm mười sáu nghìn bốn trăm chín mươi sáu đồng).
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của V1 và M1 về việc yêu cầu bị đơn bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q phải trả 02 khoản tiền vay tại hợp đồng vay số LN2305109115901 ngày 17/05/2023, khế ước nhận nợ ngày 20/5/2024 và khoản vay tại giấy đăng ký kiêm hợp đồng cho vay không tài sản bảo đảm, hợp đồng cấp 10 hạn mức tín dụng thẻ, phát hành và sử dụng thẻ tín dụng, mở và sử dụng tài khoản thanh toán, dịch vụ ngân hàng Đ1 ký ngày 10/07/2024. Buộc bị đơn bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q phải chịu trách nhiệm trả nợ cho V1 và M1 số tiền gốc còn nợ và tiền lãi phát sinh tạm tính đến ngày 28/5/2026 là 492.966.426 đồng (bốn trăm chín mươi hai triệu, chín trăm sáu mươi sáu nghìn, bốn trăm hai mươi sáu đồng). Trong đó: tiền gốc là 368.877.845 đồng, tiền lãi trong hạn là 12.304.618 đồng, tiền lãi quá hạn là: 111.783.963 đồng. Cụ thể: - Trả cho V1 tổng số tiền cả gốc và lãi là 24.648.321 đồng (hai mươi bốn triệu, sáu trăm bốn mươi tám nghìn, ba trăm hai mươi mốt đồng). Trong đó: tiền nợ gốc là 18.443.892 đồng, tiền lãi trong hạn là 615.231 đồng, tiền lãi quá hạn là: 5.589.198 đồng. - Trả cho M1 số tiền cả gốc và lãi là 468.318.105 đồng (bốn trăm sáu mươi tám triệu, ba trăm mười tám nghìn, một trăm lẻ năm đồng). Trong đó: tiền nợ gốc là 350.433.953 đồng, tiền lãi trong hạn là 11.689.387 đồng, tiền lãi quá hạn là: 106.194.765 đồng. Kể từ ngày 29/5/2026, bà T3 và ông Q còn phải tiếp tục chịu thêm khoản tiền lãi của số tiền nợ chưa thanh toán theo mức lãi suất mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ này. Kể từ ngày bản án này có hiệu lực pháp luật và người có quyền thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bà Nguyễn Thị T3, ông Đinh Văn Q không trả nợ cho V1 và M1 thì V1 và M1 có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền phát mại toàn bộ tài sản thế chấp để thực hiện nghĩa vụ bảo đảm đã cam kết theo Hợp đồng thế chấp bằng quyền sử dụng đất