Bản án 1376/2026/DS-PTCác tranh chấp khác

[1] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vợ chồng ông Phạm Thanh T2 và bà Nguyễn Thị M1 kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì cho rằng hợp đồng đặt cọc có hiệu lực, ông H vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền cọc, không tiếp tục chuyển nhượng nên phải mất tiền cọc 7.000.000.000 đồng. Tất cả các đương sự đều thống nhất xác định: ông H giao số tiền cọc 5.000.000.000 đồng cho ông T2 và bà M1 ngay khi các bên ký kết hợp đồng đặt cọc ngày 06/7/2018 và ngày 03/8/2018, ông H đặt cọc thêm số tiền 2.000.000.000 đồng cho ông T2 và bà M1. Bà T3 và bà M đứng tên GCNQSD Đất, ký bên nhận cọc nhưng thực tế không nhận tiền. Đây là những tình tiết, sự kiện nguyên đơn, bị đơn đưa ra, nguyên đơn, bị đơn, người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan thừa nhận nên đây là những tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Xét tại thời điểm ký hợp đồng đặt cọc: Bà Lê Thị M đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông Nguyễn Minh T5 theo hợp đồng công chứng số 9972, quyển số 02TP/CC-SCC/HĐGD ngày 19-6-2018 tại Văn phòng C2, tỉnh Bình Dương, chuyển nhượng toàn bộ phần đất 48.488,6m theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ CS10569 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 19-7-2017 cho bà Lê Thị M. Còn bà Thái Thị T3 đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với ông Nguyễn Minh T5 theo hợp đồng công chứng số 9974, quyển số 02TP/CC- SCC/HĐGD ngày 19-6-2018 tại Văn phòng C2, tỉnh Bình Dương, chuyển nhượng 34.686,1m² đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ CS10570 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 29-5-2017 cấp cho bà Thái Thị T3. 16 Đại diện ông T2, bà cho rằng nguyên đơn ông H biết sự việc đất chuyển nhượng cho người khác nhưng ông vẫn chấp nhận nhưng bị đơn không cung cấp được chứng cứ chứng minh, không được ông H thừa nhận. Theo hồ sơ do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện B cung cấp (Bút lục 215): Tòa án huyện B có Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 01/2019/QĐ-ADBPKCTT ngày 04/01/2019 để cấm chuyển dịch quyền về tài sản đối với phần đất 48.488,6m2 đối với bà Lê Thị M. Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bàu Bàng có Quyết định số 220/QĐ-CCTHADS ngày 05/01/2019 thi hành biện pháp khẩn cấp tạm thời trên. Đến ngày 23-01-2019, bà M với ông T5 mới ký Hợp đồng hủy bỏ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 19-6-2018. Ngày 20-7-2020, bà T3 và ông Thư ký Hợp đồng hủy bỏ hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 19-6-2018.

Vì vậy, việc bà M, bà T3 ký kết hợp đồng đặt cọc ngày 06/7/2018 và ngày 03/8/2018 cho ông H trong giai đoạn đã chuyển nhượng phần đất trên cho ông T5 là vi phạm điều cấm của pháp luật nên vô hiệu tại thời điểm ký kết. Tòa án cấp sơ thẩm tuyên hợp đồng đặt cọc vô hiệu và buộc vợ chồng ông T2 và bà M1 (là người trực tiếp nhận tiền) phải hoàn trả ông H số tiền cọc 7.000.000.000 đồng là có căn cứ nhưng nhận định lý do vô hiệu do vi phạm chủ thể giao dịch là chưa phù hợp. Ông T2 và bà M1 kháng cáo cho rằng hợp đồng đặt cọc ngày 06/7/2018 và ngày 03/8/2018 có hiệu lực, yêu cầu ông H phải mất tiền cọc là không có căn cứ chấp nhận.

[2] Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 19 – Thành phố Hồ Chí Minh xác định hợp đồng đặt cọc vô hiệu nhưng kháng nghị yêu cầu sửa bản án sơ thẩm buộc vợ chồng ông T2 và bà M1 phải bồi thường thêm cho ông H số tiền lãi của tiền cọc 7.000.000.000 đồng tương ứng với lãi suất ngân hàng đến ngày xét xử. Xét ông H có năng lực hành vi dân sự. Ông H không kháng cáo, không yêu cầu thêm quyền và lợi ích, vụ án không liên quan đến lợi ích công cộng. Vì vậy tại phiên tòa Viện kiểm sát thay đổi không tiếp tục kháng nghị phần này phù hợp với ý chí tự định đoạt của ông H, không làm ảnh hưởng đến lợi ích của các bị đơn.

[3] Đối với kháng nghị về thủ tục tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm đã thụ lý yêu cầu khởi kiện bổ sung của ông H về việc buộc ông Phạm Thanh T2 và bà Nguyễn Thị M1 phải liên đới với bà M, bà T3 hoàn trả lại cho ông Lê Công H số tiền đặt cọc đã nhận là 7.000.000.000 đồng và bồi thường một khoản tiền bằng với số tiền đặt cọc là 7.000.000.000 đồng, tổng cộng là 14.000.000.000 đồng.

Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm không xác định lại tư cách tố tụng bà M1, ông T2 là bị đơn mà vẫn xác định là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là không đúng quy định tại Điều 68, 70, 72, 73 Bộ luật tố tụng dân sự nên tại phiên toà đại diện Viện kiểm sát thay đổi kháng nghị yêu cầu sửa bản án sơ thẩm xác định lại tư cách tố tụng đối với bị đơn bà M1, ông T2 là có 17 căn cứ chấp nhận. Ông T2, bà M1 kháng cáo về phần tố tụng này là có căn cứ chấp nhận. Quá trình tố tụng các đương sự đều thống nhất bà M, bà T3 đứng tên hộ cho ông T2, bà M1. Ông T2, bà M1 là người thực tế nhận số tiền đặt cọc 7.000.000.000 đồng của ông H nên Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông T2, bà M1 phải hoàn trả lại tiền cho ông H khi giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu là có cơ sở, phù hợp với quy định pháp luật. Đối với các sai sót khác trong thủ tục tố tụng của cấp sơ thẩm, đại diện Viện kiểm sát thay đổi nội dung kháng nghị tại phiên toà phúc thẩm và yêu cầu khắc phục để đảm bảo bản án được tuyên rõ từng yêu cầu của đương sự phải giải quyết trong vụ án là phù hợp với quy định tại Điều 266 của Bộ luật tố tụng dân sự nên có căn cứ chấp nhận.

[4] Từ những cơ sở nhận định nêu trên, xét kháng cáo của ông T2, bà M1 là có căn cứ chấp nhận một phần, ý kiến thay đổi nội dung kháng nghị của đại diện Viện kiểm sát phù hợp với nhận định của Hội đồng.

[5] Về án phí: Ông T2, bà M1 là người cao tuổi nên được miễn án phí phúc thẩm.