Bản án 311/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP K đối với bà Nguyễn Thị R về “Tranh chấp về yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại”. 1.1. Về nghĩa vụ thanh toán nợ: Buộc bà Nguyễn Thị R có nghĩa vụ thanh toán nợ cho Ngân hàng TMCP K trong phạm vi di sản của ông Nguyễn Văn N (đã chết) để lại, tính đến ngày 18/6/2026 với tổng số tiền là 1.890.872.986 đồng (Một tỷ, tám trăm chín mươi triệu, tám trăm…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, xét thấy:
[1] Về tố tụng: Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Ngân hàng TMCP K khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị R là người thừa kế theo pháp luật của ông Nguyễn Văn N (đã chết năm 2023) có nghĩa vụ thanh toán nợ theo các Hợp đồng tín dụng ông N đã ký kết giữa Ngân hàng TMCP K, nên xác định quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại” theo quy định tại Điều 615 của Bộ luật tố tụng dân sự. Do bị đơn bà R cư trú tại phường T, tỉnh Tây Ninh nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về việc vắng mặt của các đương sự: Tại phiên toà, bị đơn bà Nguyễn Thị R và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Phạm Võ Công B vắng mặt, có đơn xin giải quyết vắng mặt; riêng anh Phạm Võ Công D đã được Toà án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai để tham gia phiên toà nhưng vắng mặt không có lý do.
Căn cứ vào Điều 227, 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định.
[2] Về nội dung: [2.1] Xem xét tính hợp pháp của các Hợp đồng tín dụng: Nhận thấy khi còn sống, ông Nguyễn Văn N đã ký kết Hợp đồng tín dụng số 137/23/HĐTD/2702-13865 ngày 03/06/2023; Giấy đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 132CV01231540001/KUNN ngày 03/06/2023 và Giấy đăng ký phát hành kiêm hợp đồng sử dụng thẻ tín dụng quốc tế K1 số 0005/22/TC/2702-883662 ngày 20/06/2022 với Ngân hàng TMCP K – chi nhánh T1, phòng G để vay tiền trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện. Các hợp đồng tín dụng nêu trên được xác lập bằng văn bản thể hiện thỏa thuận của các bên về số tiền vay, thời hạn vay, mục đích vay, phương thức giải ngân, phương thức trả nợ và các vấn đề khác có liên quan đúng như nội dung phía Ngân hàng TMCP K trình bày. Nội dung thoả thuận không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội phù hợp với Luật tổ chức các hợp đồng tín dụng năm 2010 và các quy định pháp luật có liên quan nên các Hợp đồng tín dụng trên có đủ điều kiện phát sinh hiệu lực theo quy định, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên theo hợp đồng đã ký kết. 6 [2.2] Đối với Hợp đồng tín dụng số 137/23/HĐTD/2702-13865 ngày 03/06/2023: Ngày 03/6/2023, Ngân hàng TMCP K – Chi nhánh T1 đã giải ngân cho ông Nguyễn Văn N số tiền 1.200.000.000 đồng; thời hạn vay là 60 tháng; lãi suất cho vay 15.5%/năm được điều chỉnh theo từng thời kỳ của Ngân hàng, lãi suất quá hạn 150% lãi suất vay tại thời điểm chuyển nợ quá hạn, lãi chậm trả là 10%/năm; trả lãi vay hàng tháng ngày đầu tiên trả là ngày 03/7/2023; trả nợ gốc cuối kỳ vào ngày 03/6/2024. Quá trình thực hiện hợp đồng, ông N đã trả: nợ gốc 168 đồng, tiền lãi trong hạn: 47.901.451 đồng; lãi chậm trả: 95.489 đồng. Ông N đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ vay từ ngày 09/3/2023 cho đến nay. Tại Bảng kê tính lãi tiền vay ngày 18/6/2026 thể hiện ông N còn nợ gốc 1.199.999.832 đồng; lãi trong hạn 124.776.905 đồng; lãi chậm trả lãi trong hạn: 30.056.305 đồng; lãi quá hạn: 492.312.260 đồng. Tổng cộng số tiền: 1.847.145.302 đồng. [2.3] Đối với Giấy đăng ký phát hành kiêm hợp đồng sử dụng thẻ tín dụng quốc tế K1 số 0005/22/TC/2702-883662 ngày 20/06/2022 thì ông N vay hạn mức thẻ tín dụng với số tiền: 20.000.000 đồng để tiêu dùng, thời hạn vay: 36 tháng. Ông N đã được phát hành 02 thẻ tín dụng gồm thẻ JCB và thẻ VISA. Lãi suất cho vay đối với thẻ tín dụng theo quy định của Ngân hàng TMCP K đã được nêu trong hợp đồng tín dụng. Lãi suất cho vay đối với thẻ tín dụng theo quy định của Ngân hàng TMCP K. Lãi suất lãi chậm trả: 3,5%/năm. Phí vượt hạn mức: 0,075%/ngày. Kỳ hạn trả lãi vay: Hàng tháng. Các ngày trả lãi vay là ngày 05 hàng tháng. Quá trình thực hiện hợp đồng, ông N đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ thẻ tín dụng, tại bảng kê tính lãi thẻ tín dụng tính đến ngày 18/6/2026, ông N còn nợ: - Thẻ JCB: Nợ gốc còn lại 2.798.234 đồng, lãi trong hạn: 2.911.675 đồng, lãi quá hạn: 4.061.625 đồng. Tổng cộng số tiền 9.771.534 đồng. - Thẻ VISA: Nợ gốc còn lại 8.306.872 đồng; lãi trong hạn: 9.580.953 đồng; lãi quá hạn: 16.068.325 đồng. Tổng cộng số tiền 33.956.150 đồng. [2.4] Tại các Hợp đồng tín dụng nêu trên, các bên có thỏa thuận cụ thể về việc trả lãi, mức lãi suất.
Do đó, căn cứ Điều 10 và điểm a khoản 1 Điều 13 của ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm quy định lãi, lãi suất thì kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, ông N còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng đã ký kết. Trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng TMCP K thì lãi suất phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng TMCP K. 7 [2.5] Quá trình thực hiện các hợp đồng tín dụng, đến ngày 24/9/2023 ông N chết, không để lại di chúc. Theo biên bản xác minh ngày 10/02/2026, lời khai và các giấy chứng tử, trích lục khai tử do bà R cung cấp thể hiện ông N không có vợ, con, cha mẹ nuôi, con nuôi. Cha mẹ của ông N là cụ Nguyễn Văn Đ, chết năm 2019 và cụ Trần Thị L1, chết năm 2003; các chị em ruột của ông N gồm bà Nguyễn Thị C, đã chết năm 2016; bà Nguyễn Thị S, chết năm 2023; bà Nguyễn Thị T đã chết năm 2024. Hiện nay chỉ còn lại duy nhất bà Nguyễn Thị R (em ruột của ông N) là còn sống, thuộc hàng thừa kế thứ hai theo quy định pháp luật tại Điều 651 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Bà R chính là người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng hiện nay của ông N nên phải chịu trách nhiệm trả nợ cho Ngân hàng TMCP K trong phạm vi di sản ông N để lại theo quy định tại khoản 1 Điều 615 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Tại bản tự khai ngày 20/5/2026 bà R thay đổi lời khai chỉ đồng ý trả nợ gốc cho Ngân hàng TMCP K, xin không trả tiền lãi phát sinh cho Ngân hàng nhưng không được Ngân hàng TMCP K chấp thuận. [2.6]
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử có căn cứ buộc bà R có nghĩa vụ thanh toán số tiền nợ gốc và tiền lãi theo yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP K trong phạm vi di sản ông N để lại. Tính đến ngày 18/6/2026 với tổng số tiền là 1.890.872.986 đồng, trong đó: nợ gốc 1.211.104.938 đồng; nợ lãi trong hạn, quá hạn, lãi chậm trả tính đến ngày 18/6/2026 là 679.768.048 đồng và tiền lãi phát sinh cho đến khi tất toán nợ. [2.7] Về xử lý tài sản thế chấp Để đảm bảo các khoản vay ông N đã ký kết với Ngân hàng TMCP K - Chi nhánh T1, phòng G1 Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số 184/22/HĐTC- BĐS/2702-883662 ngày 09/06/2022, đã được công chứng tại Văn phòng C1 tỉnh Tây Ninh kèm theo các phụ lục bổ sung hợp đồng. Tài sản thế chấp gồm: + Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất với tổng diện tích 18110.5m2 thuộc các thửa đất số 573, 575, 590, 591, 601, 602, 605, 606, 607, 608, 620, 626, 627, 628, 629, 10, 11, 12, tờ bản đồ số 11,15 tại ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố T, phường T, tỉnh Tây Ninh) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số phát hành: BN829881; số vào sổ cấp GCN: CH02276/002825.TA.VP do Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Tây Ninh cấp ngày 03/9/2013 cho ông Nguyễn Văn N đứng tên chủ sử dụng đất. + Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên diện tích đất 6487.9m2 thuộc thửa đất số 364, tờ bản đồ số 15 tại ấp T, xã T, huyện C, tỉnh Tây Ninh (nay là khu phố T, phường T, tỉnh Tây Ninh) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số phát hành: BN829851; số vào sổ cấp GCN: CH02275/002825.TA.VP do Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Tây Ninh cấp ngày 03/09/2013 cho ông Nguyễn Văn N đứng tên chủ sử dụng đất. 8 Hợp đồng thế chấp tài sản trên có nội dung và hình thức phù hợp với quy định pháp luật. Tài sản thế chấp đã được đăng ký biện pháp bảo đảm đúng quy định; trước khi nhận thế chấp tài sản Ngân hàng TMCP K đã tiến hành xem xét hiện trạng tài sản thế chấp nên thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp nêu trên có hiệu lực làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên đã ký kết hợp đồng. Trường hợp bà Nguyễn Thị R không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ khoản nợ của ông N thì Ngân hàng Thương mại cổ phần K có quyền đề nghị cơ quan thi hành án kê biên, phát mại toàn bộ tài sản thế chấp của ông Nguyễn Văn N nêu trên để thu hồi nợ. Vì vậy có căn cứ chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về xử lý tài sản bảo đảm.
[3] Tại đơn trình bày ý kiến ngày 16/6/2026 và tại phiên toà, Ngân hàng TMCP K đã thay đổi yêu cầu khởi kiện, nay chỉ yêu cầu bà Nguyễn Thị R thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ cho Ngân hàng trong phạm vi di sản của ông Nguyễn Văn N đã chết để lại, không yêu cầu anh Phạm Võ Công B và anh Phạm Võ Công D có nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng nên được Hội đồng xét xử ghi nhận.
[4] Về chi phí tố tụng: Bà Nguyễn Thị R phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ với số tiền là 1.900.000 đồng trong phạm vi di sản ông Nguyễn Văn N để lại. Do Ngân hàng TMCP K đã nộp tiền tạm ứng chi phí tố tụng nên buộc bà R có nghĩa vụ hoàn trả lại cho Ngân hàng TMCP K số tiền 1.900.000 đồng trong phạm vi di sản ông Nguyễn Văn N để lại.
[5] Về án phí dân sự sơ thẩm: + Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên Ngân hàng TMCP K không phải chịu án phí dân sự nên được hoàn trả lại tiền tạm ứng án phí khởi kiện đã nộp tại Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh. + Tuy bị đơn bà Nguyễn Thị R là người cao tuổi nhưng bà R phải thực hiện nghĩa vụ của ông Nguyễn Văn N đã chết để lại (ông N, sinh năm 1969 tính đến thời điểm xét xử không thuộc trường hợp được miễn án phí) nên bà R phải chịu án phí dân sự sơ thẩm trong phạm vi di sản của ông N để lại, được tính cụ thể như sau: 36.000.000 đồng + 3% x (1.890.872.986 đồng – 800.000.000 đồng) = 68.726.189 đồng, làm tròn số thành 68.726.000 đồng.
[6] Xét ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 10 - Tây Ninh tại phiên tòa là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.
Quyết định
Căn cứ các Điều 317, 318, 319, 323, 324, 463 và Điều 612, 615, 617, 651 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 91, 95, 98 của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017; Điều 167 của ; ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm quy định lãi, lãi suất; Điều 9 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng TMCP K đối với bà Nguyễn Thị R về “Tranh chấp về yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại”. 1.1. Về nghĩa vụ thanh toán nợ: Buộc bà Nguyễn Thị R có nghĩa vụ thanh toán nợ cho Ngân hàng TMCP K trong phạm vi di sản của ông Nguyễn Văn N (đã chết) để lại, tính đến ngày 18/6/2026 với tổng số tiền là 1.890.872.986 đồng (Một tỷ, tám trăm chín mươi triệu, tám trăm bảy mươi hai nghìn, chín trăm tám mươi sáu) đồng. Trong đó bao gồm: - Đối với Hợp đồng tín dụng số 137/23/HĐTD/2702-13865 ngày 03/06/2023: Nợ gốc còn lại: 1.199.999.832 đồng; lãi trong hạn 124.776.905 đồng; lãi chậm trả lãi trong hạn: 30.056.305 đồng; lãi quá hạn: 492.312.260 đồng tính đến ngày 18/6/2026. Tổng số tiền: 1.847.145.302 đồng (Một tỷ, tám trăm bốn mươi bảy triệu, một trăm bốn mươi lăm nghìn, ba trăm lẻ hai) đồng. - Đối với Giấy đăng ký phát hành kiêm hợp đồng sử dụng thẻ tín dụng quốc tế K1 số 0005/22/TC/2702-883662 ngày 20/06/2022 gồm: + Khoản nợ thẻ tín dụng JCB: Nợ gốc: 2.798.234 đồng, lãi trong hạn: 2.911.675 đồng, lãi quá hạn: 4.061.625 đồng tính đến ngày 18/6/2026. Tổng số tiền 9.771.534 đồng (Chín triệu, bảy trăm bảy mươi mốt nghìn, năm trăm ba mươi bốn) đồng. + Khoản nợ thẻ tín dụng VISA: Tính đến ngày 18/6/2026 thì ông N còn nợ gốc 8.306.872 đồng; lãi trong hạn: 9.580.953 đồng; lãi quá hạn: 16.068.325 đồng. Tổng số tiền 33.956.150 đồng (Ba mươi ba triệu, chín trăm năm mươi sáu nghìn, một trăm năm mươi) đồng. Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm (là ngày 19/6/2026) cho đến khi thi hành án xong, bà Nguyễn Thị R còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên thỏa thuận trong các hợp đồng tín dụng ông N đã ký kết với Ngân hàng TMCP K trong phạm vi di sản ông N để lại. Trường hợp trong hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng TMCP K thì lãi suất mà bà R phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng TMCP K theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với sự điều chỉnh lãi suất của Ngân hàng TMCP K. 1.2. Về xử lý tài sản thế chấp: Trường hợp bà Nguyễn Thị R không thanh toán hoặc thanh toán không đầy đủ khoản nợ nêu trên thì Ngân hàng TMCP K có quyền đề nghị cơ quan thi hành án kê biên, phát mại toàn bộ tài sản thế chấp gồm: + Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất với tổng diện tích 18110.5m2 thuộc các thửa đất số 573, 575, 590, 591, 601,