Bản án 915/2026/DS-PTTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường
Tóm tắt nhanh
Trích nguyên văn đoạn đầu phần Quyết định
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trần Cẩm V đối với bà Phạm Thị R về việc "Tranh chấp về hợp đồng góp hụi". Buộc bà Phạm Thị R, ông Đinh Văn M có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Trần Cẩm V số tiền nợ gốc là 406.000.000 đồng. Ghi nhận sự tự nguyện của bà Trần Cẩm V không yêu cầu bà Phạm Thị R và ông Đinh Văn M liên đới trả tiền lãi chậm trả tiền. Kế từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành…
Nhận định của Tòa án
Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:
[1] Về thủ tục kháng cáo: Đơn kháng cáo của bà Trần Cẩm V nộp trong thời hạn luật định, hợp lệ về mặt hình thức và đã nộp tạm ứng án phí nên vụ án được xét xử theo thủ tục phúc thấm.
[2] Về việc vắng mặt của đương sự: Người đại diện của bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt nhưng đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai và có đơn đề nghị xét xử vắng mặt hợp lệ nên Hội đồng xét xử phúc thẩm vẫn tiến hành xét xử vụ án.
[3] Xét nội dung kháng cáo của bà V yêu cầu bà R và ông M liên đới thanh toán số tiền nợ gốc 406.000.000 đồng theo "Giấy cam kết trả nợ" ngày 30/11/2025 (BL 48) thấy rằng: Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành bóc tách 10 dây hụi để xác định số tiền thực góp là 328.770.000 đồng, từ đó không chấp nhận số tiền chênh lệch tính theo hụi chết là 77.230.000 đồng.
Tuy nhiên, nhận định này của cấp sơ thẩm chưa đánh giá toàn diện, triệt để và chính xác quyền tự định đoạt và tự do cam kết thỏa thuận của các đương sự.
[4]
Căn cứ vào "Giấy cam kết trả nợ" ngày 30/11/2025, thể hiện: Sau khi các dây hụi bị ngưng vào ngày 15/9/2025, các bên đã tự nguyện tiến hành chốt nợ. Tại văn bản này, bà Phạm Thị R tự nguyện xác nhận: "Tôi có nợ bà Trần Cẩm V với số tiền 416.000.000đ" và tự tay ký tên ghi rõ họ tên. Đồng thời, ngay trong ngày 30/11/2025, bà R đã tự nguyện thanh toán trước số tiền 10.000.000 đồng và ký xác nhận: "số tiền còn thiếu lại là 416.000.000 - 10.000.000 = 406.000.000 (bốn trăm linh sáu triệu đồng)" 4
[5]
Xét thấy, các đương sự tham gia giao dịch có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, nội dung cam kết hoàn toàn tự nguyện, không bị lừa dối hay ép buộc, không vi phạm điều cấm của pháp luật và không trái đạo đức xã hội. Giấy cam kết trả nợ ngày 30/11/2025 đã làm phát sinh một nghĩa vụ dân sự mới, thay thế cho việc tính toán bù trừ phức tạp của các dây hụi trước đó. Việc bị đơn chấp nhận gánh vác số nợ tính theo giá trị hụi chết thế hiện thiện chí với hụi viên là hoàn toàn phù hợp với quyền tự định đoạt được quy định tại Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015.
Do đó, việc câp sơ thâm phủ nhận giá trị pháp lý của Giây cam kết trả nọ đê giảm bớt nghĩa vụ nợ gốc của bị đơn xuống còn 328.770.000 đồng là không có căn cứ. Cho nên yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn đòi số tiền gốc 406.000.000 đồng là có cơ sở chấp nhận.
[6] Về nghĩa vụ trả lãi chậm thanh toán: Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn không tiếp tục yêu cầu bị đơn trả tiền lãi chậm trả là hoàn toàn tự nguyện và có lợi cho bị đơn nên Hội đồng xét xử phúc thẩm ghi nhận.
[7] Về nghĩa vụ liên đới của ông Đinh Văn M: Bà Phạm Thị R và ông Đinh Văn M là vợ chồng hợp pháp trong thời kỳ hôn nhân. Việc mở hụi mang lại thu nhập hoa hông cho gia đình và diên ra tại nhà chung của hai vợ chông. Trong quá trình giải quyêt vụ án, ông M cũng đông ý liên đới chịu trách nhiệm trả nợ cùng bà R.
Do đó, cấp sơ thẩm buộc ông M liên đới cùng bà R trả nợ là có căn cứ và đúng quy định tại Điều 27, Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014.
[8] Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Trần Cẩm V không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm nên được hoàn trả tiền tạm ứng án phí sơ thẩm đã nộp. Bà Phạm Thị R và ông Đinh Văn M phải chịu toàn bộ án phí dân sự sơ thấm có ngạch tương ứng với nghĩa vụ tài sản phải trả cho bà V.
[9] Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Trần Cẩm V không phải chịu án phí dân sự phúc thấm nên được hoàn trả tiền tạm ứng án phí phúc thấm đã nộp.
[10]
Từ những phân tích và nhận định nêu trên, xét thấy đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp tại phiên tòa là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đông xét xử nên được châp nhận; cân sửa một phân bản án sơ thâm về phần xác định nợ gốc, tiền lãi và án phí.
Quyết định
Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn bà Trân Cẩm V. Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 124/2026/DS-ST ngày 21/4/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Tây Ninh về nợ gốc, tiền lãi và án phí.
Căn cứ vào các Điều 288, 351, 357, 468, 471 của Bộ luật Dân sự; các Điều 18, 22 của Nghị định 19/2019/NĐ-CP ngày 19-02-2019 của Chính phủ về họ, hụi, biêu, phường; các Điều 27, 30 và 37 của Luật Hôn nhân và gia đình; khoản 4 5 Điều 26 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Trần Cẩm V đối với bà Phạm Thị R về việc "Tranh chấp về hợp đồng góp hụi". Buộc bà Phạm Thị R, ông Đinh Văn M có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Trần Cẩm V số tiền nợ gốc là 406.000.000 đồng. Ghi nhận sự tự nguyện của bà Trần Cẩm V không yêu cầu bà Phạm Thị R và ông Đinh Văn M liên đới trả tiền lãi chậm trả tiền. Kế từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiên lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự 2015.
2. Vê án phí dân sự sơ thấm: Buộc bà Phạm Thị R và ông Đinh Văn M phải liên đới nộp 20.240.000 đồng. Bà Trần Cẩm V được hoàn trả lại tiền tạm ứng án phí đã nộp là 10.320.000 đồng theo Biên lai thu số: 0012637 ngày 19 tháng 11 năm 2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh.
3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Trần Cẩm V không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả cho bà V số tiền 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu số: 0008477 ngày 21/4/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh.
4. Về hướng dẫn thi hành án: Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 35, Điều 36, Điều 71 và Điều 72 Luật Thi hành án dân sự năm 2025; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật Thi hành án dân sự năm 2025.
5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.