Bản án 352/2026/DS-PTCác tranh chấp khác

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa trên cơ sở xem xét đầy đủ các tài liệu, chứng cứ lời trình bày của các đương sự và ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Xét kháng cáo của bị đơn, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy: Năm 2014 ông Hà Văn T và bà Nguyễn Thị H nhận chuyển nhượng của ông Lê Hồng Q và bà Lê Thị H2 diện tích 8.000m² thuộc thửa đất số 31, tờ bản đồ số 75 và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BN600726 ngày 16/9/2014. Quá trình chuyển nhượng, ông Lê Hồng Q và bà Lê Thị H2 đã thống nhất để lại phần đất có 5 chiều rộng khoảng 3,6m, chiều dài khoảng 28,5m nối từ đường vào Nhà văn hóa thôn Đ1 đến thửa đất số 31 làm lối đi chung. Sau khi nhận chuyển nhượng, ông T và bà H đều sử dụng ổn định thửa đất và cùng sử dụng phần diện tích này làm lối đi vào thửa đất, không phát sinh tranh chấp. Đến năm 2016, ông Hà Văn T và bà Nguyễn Thị H tiếp tục nhận chuyển nhượng diện tích 2.204m² thuộc thửa đất số 44, tờ bản đồ số 75 và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CE095693. Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và đo đạc hiện trạng thể hiện thửa đất số 44 có một phần cạnh phía Đông tiếp giáp thửa đất số 31, một phần tiếp giáp phần đất làm lối đi chung đã được xác lập từ thời điểm chuyển nhượng năm 2014. Tại Bản án số 08/2023/HNGĐ-ST ngày 20/02/2023 của Tòa án nhân dân huyện Krông Năng, Tòa án chỉ công nhận sự thỏa thuận của các đương sự về việc giao thửa đất số 31 cho bà Nguyễn Thị H quản lý, sử dụng và giao thửa đất số 44 cho ông Hà Văn T quản lý, sử dụng. Bản án không giải quyết, không xác lập hay chấm dứt quyền sử dụng đối với phần đất làm lối đi chung.

Do đó, việc phân chia tài sản chung của vợ chồng không làm thay đổi hiện trạng cũng như quyền sử dụng đối với lối đi đã được xác lập và sử dụng ổn định trước đó. Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ xác định phần diện tích đang tranh chấp có diện tích 83,9m², có tứ cận: phía Đông giáp thửa đất ông Nguyễn Đình T3; phía Tây giáp thửa đất ông Hà Văn T; phía Bắc giáp thửa đất bà Nguyễn Thị H; phía Nam giáp đường V thôn Đ. Đồng thời xác định trên phần diện tích này ông Hà Văn T đã xây một đoạn tường gạch, chôn trụ bê tông, cọc gỗ và đào nhiều hố làm cản trở việc đi lại. Mặt khác, kết quả đo đạc hiện trạng còn thể hiện thửa đất số 44 của ông Hà Văn T vẫn bảo đảm nguyên trạng theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp, cạnh phía Nam và phía Bắc đều có chiều rộng 40m, không bị giảm diện tích hoặc thay đổi ranh giới do việc xác định phần đất 83,9m² là lối đi chung. Điều này phù hợp với lời khai của các đương sự và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án. Quá trình giải quyết vụ án, các tài liệu, chứng cứ và lời khai của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều thể hiện phần diện tích 83,9m² đã được ông Lê Hồng Q và bà Lê Thị H2 dành làm lối đi chung ngay từ khi chuyển nhượng đất cho ông T, bà H vào năm 2014; các bên đã sử dụng ổn định, liên tục trong thời gian dài, không phát sinh tranh chấp. Chỉ đến cuối năm 2024, ông Hà Văn T mới tiến hành xây tường, chôn trụ, đào hố trên phần đất này làm cản trở việc đi lại của bà Nguyễn Thị H.

Từ những phân tích nêu trên, thấy rằng cấp sơ thẩm đã đánh giá đầy đủ, khách quan các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, xác định đúng bản chất vụ việc, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị H về việc xác định diện tích đất 83,9m² là lối đi chung, buộc ông Hà Văn T trả lại lối đi chung và tháo dỡ các công trình cản trở là có căn cứ.

Tuy nhiên, đối với nội dung bản án sơ thẩm tuyên kiến nghị Ủy ban nhân dân xã Đ, tỉnh Đắk Lắk chỉnh lý biến động trên trích lục bản đồ địa chính để thể hiện lối đi chung theo vị trí, tứ cận như quyết định của Tòa án, thì thấy: 6 Việc chỉnh lý biến động trên hồ sơ địa chính để thể hiện có lối đi chung là nội dung liên quan đến công tác quản lý nhà nước về đất đai, phải được thực hiện trên cơ sở hiện trạng sử dụng đất, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy hoạch giao thông đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm chưa tiến hành xác minh tại Ủy ban nhân dân xã Đ và cơ quan chuyên môn có thẩm quyền về việc tại vị trí đất tranh chấp có được mở lối đi chung hay không, việc thể hiện lối đi trên trích lục bản đồ địa chính có phù hợp với quy hoạch của địa phương hay không.

Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm không tuyên kiến nghị Ủy ban nhân dân xã Đ chỉnh lý biến động trên trích lục bản đồ địa chính, không tuyên các đương sự có quyền và nghĩa vụ liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục chỉnh lý biến động theo quy định của pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm cần nghiêm túc rút kinh nghiệm để bảo đảm việc giải quyết các vụ án tương tự đúng quy định của pháp luật. Đối với yêu cầu phản tố của ông Hà Văn T về việc buộc bà Nguyễn Thị H trả lại căn nhà cấp 4, diện tích đất khoảng 84m² và cây trồng trên đất, cấp sơ thẩm đã xác định phần diện tích đất mà ông T yêu cầu nằm trong phạm vi thửa đất số 31 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đã đăng ký biến động đứng tên bà Nguyễn Thị H. Ông Hà Văn T không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh phần diện tích đất và tài sản này thuộc quyền sử dụng hợp pháp của mình.

Vì vậy, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Hà Văn Thế L có căn cứ. Về án phí: Tòa án không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn, buộc ông T phải chịu án phí 2.375.000 đồng có giá ngạch là không đúng quy định tại điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết 326. Trong trường hợp này ông T chỉ phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch. Do đó cần chấp nhận một phần đơn kháng cáo của bị đơn, sửa một phần án phí dân sự sơ thẩm như đã phân tích trên.

[2] Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Hà Văn T phải chịu 600.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Về chi phí tố tụng: Ông Hà Văn T phải chịu 5.200.000 đồng chi phí cho việc xem xét, thẩm định, định giá tài sản và số tiền 2.500.000 đồng chi phí đo đạc. Bà Nguyễn Thị H phải chịu 5.000.000 đồng chi phí cho việc đo đạc. Ghi nhận việc ông Hà Văn T đã nộp số tiền 3.600.000 đồng và bà Nguyễn Thị H đã nộp 9.100.000 đồng để chi phí tố tụng. Ông Hà Văn T phải trả cho bà Nguyễn Thị H số tiền 4.100.000 đồng mà bà H đã nộp tạm ứng cho việc xem xét, thẩm định và đo đạc. [2.1] Án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên ông Hà Văn T không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.