Bản án 85/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm, Hội đồng xét xử nhận định:

[1]. Về tố tụng: Bị đơn kháng cáo hợp lệ nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Về sự vắng mặt của bị đơn ông K, bà L1 và Luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông K, thấy rằng: Đây là phiên toà lần thứ hai, ông K kháng cáo đã có người đại diện theo uỷ quyền tham gia tố tụng, Luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho ông K có đơn xin hoãn phiên toà nhưng không có lý do chính đáng; bà L1 đã được triệu tập hợp lệ và là người không kháng cáo nên Hội đồng xét xử căn cứ Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự xét xử vắng mặt những người này.

[2]. Về nội dung: Nguyên đơn Ngân hàng TMCP V và người kế thừa một phần quyền, nghĩa vụ của V1 là Công ty M1 khởi kiện yêu cầu bị đơn ông Bùi Chí K và bà Bùi Thị Thúy L1 trả nợ theo hợp đồng tín dụng số LN2112024816143 ngày 31/12/2021 và Khế ước nhận nợ ngày 20/01/2022 của ông K và bà L1 với V1 với tổng số tiền tính đến ngày xét xử sơ thẩm là: 7,748,458,188đ, gồm: Nợ gốc 5,844,214,350 (trong đó, nợ V1 584,421,435đ, nợ Công ty M1 5,259,792,915 do Công ty M1 mua lại 90% khoản nợ của hợp đồng theo Hợp đồng mua bán nợ số 17/2024/VPB-JUPITER ngày 27/12/2024 và phụ lục đính kèm giữa V1 với Công ty M1); nợ lãi trong hạn 309,356,894đ (gồm nợ V1 30,935,689đ, nợ Công ty M1 278,421,205đ); nợ lãi quá hạn 1,543,016,692 (gồm nợ V1 154,301,669đ, nợ 7 Công ty M1 1,388,715,023); nợ lãi chậm trả 51,870,252đ (gồm nợ V1 5,187,025đ, nợ Công ty M1 46,683,227đ). Đồng thời, nguyên đơn đề nghị Tòa án tiếp tục tính lãi theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ và văn bản tín dụng của khoản vay cho đến ngày ông Bùi Chí K và bà Bùi Thị Thúy L1 thanh toán xong cho Công ty M1 và V1. Lãi phát sinh phải trả cho J và V1 tương ứng với tỷ lệ sở hữu của mỗi bên đối với từng khoản nợ. Trường hợp ông K và bà L1 không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ thì Jupiter và/hoặc V1 có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án kê biên, phát mại tài sản bảo đảm để thu hồi nợ. Số tiền thu được từ việc phát mại không đủ trả nợ thì Jupiter và/hoặc V1 có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án xác minh, kê biên, phát mại các tài sản khác của ông K và bà L1 để thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho đến khi trả xong. Bị đơn nhất trí yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và số tiền gốc, các khoản tiền lãi mà nguyên đơn yêu cầu.

Tuy nhiên, sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn ông K kháng cáo và đề nghị nguyên đơn miễn, giảm lãi cho bị đơn do có khó khăn về kinh tế, bị đơn chưa có khả năng thanh toán ngay.

[3]. Xét kháng cáo của bị đơn ông Bùi Chí K việc đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận tiền lãi đối với bị đơn, Hội đồng xét xử thấy: Về hợp đồng tín dụng: Hợp đồng tín dụng được các bên ký kết đáp ứng đủ điều kiện của chủ thể, nội dung, hình thức Hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội; phù hợp với quy định tại Điều 463 Bộ luật dân sự 2015 và Luật các tổ chức tín dụng. Số tiền cho vay nằm trong hạn mức cấp tín dụng mà các bên đã thỏa thuận. Nội dung hợp đồng về khoản tiền lãi cũng đảm bảo quy định

Do đó, xác định đây là hợp đồng hợp pháp có hiệu lực thi hành đối với các bên. Ông K và bà L1 đã được giải ngân số tiền 5.844.214.350 đồng và đã thanh toán tiền mua nhà với Công ty Đ1. Trong quá trình thực hiện hợp đồng, phía người vay tiền là ông K bà L1 vi phạm nghĩa vụ trả nợ từ tháng 6 năm 2024. Ngày 27/12/2024, V1 và Công ty M1 ký Hợp đồng mua bán nợ số 17/2024/VPB-JUPITER, theo đó V1 chuyển nhượng 90% khoản nợ phát sinh từ hợp đồng tín dụng nêu trên cho Công ty M1. Việc mua bán nợ được thực hiện bằng văn bản, phù hợp quy định của pháp luật. Ông K và bà L1 cũng không có thắc mắc gì. Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, bị đơn ông K và bà L1 cũng thừa nhận các khoản nợ gồm gốc và lãi đối với V1 và Công ty M1 theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là đúng. Xem xét các khoản lãi mà nguyên đơn khởi kiện được Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận, thấy rằng: Theo hợp đồng được ký kết ngày 31/12/2021 và theo Khế ước nhận nợ ngày 20/01/2022 giữa các bên, thoả thuận về lãi suất cho vay trong hạn tại thời điểm giải ngân là 8.8%/năm; lãi suất quá hạn bằng 150% mức lãi 8 suất cho vay trong hạn áp dụng tại thời điểm chuyển nợ quá hạn; lãi suất chậm trả bằng 150% lãi suất cho vay trong hạn áp dụng tại thời điểm chậm trả lãi nhưng tối đa không quá 10%/năm tính trên số dư lãi chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả. Theo công thức tính lãi của phía nguyên đơn đưa ra, khoản lãi chậm trả áp dụng đối với tiền lãi chậm trả của lãi trong hạn là phù hợp với quy định tại điểm b khoản 4 Điều 13 Thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng N về phạt vi phạm “Trường hợp khách hàng không trả đúng hạn tiền lãi theo quy định tại điểm a khoản này, thì phải trả lãi chậm trả theo mức lãi suất do tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận nhưng không vượt quá 10%/năm tính trên số dư lãi chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả”. Mặt khác, theo Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm, tại Điều 8 của Nghị quyết quy định: “1. Đối với hợp đồng tín dụng xác lập trước ngày 1/1/2017 thì lãi trong hợp đồng được xác định bao gồm: Một là, lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả được xác định theo lãi suất các bên thỏa thuận nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm xác lập hợp đồng, thời điểm tính lãi suất tương ứng với thời hạn vay chưa trả. Hai là, lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả được xác định theo thỏa thuận của các bên nhưng phải phù hợp với quy định pháp luật về lãi suất áp dụng cho hợp đồng tín dụng tại thời điểm xác lập hợp đồng;

2. Đối với hợp đồng tín dụng xác lập kể từ ngày 1/1/2017 thì lãi trong hợp đồng được xác định bao gồm: Một là, lãi trên nợ gốc, lãi trên nợ gốc quá hạn được xác định theo như hợp đồng tín dụng xác lập trước ngày 1/1/2017 như trình bày trên. Hai là, trường hợp khách hàng không trả đúng hạn tiền lãi trên nợ gốc theo thỏa thuận tại hợp đồng tín dụng, thì phải trả lãi chậm trả theo mức lãi suất do tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận nhưng không vượt quá mức lãi suất giới hạn mà pháp luật quy định tương ứng với thời gian chậm trả lãi trên nợ gốc trong hạn”. Như vậy, khoản tiền lãi chậm trả và mức lãi các bên thảo thuận trong trường hợp này là hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật.

Do đó, Toà án cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về các khoản tiền gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn và lãi chậm trả là có căn cứ. Mặt khác, tại phiên toà phúc thẩm, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn không nhất trí đề nghị của bị đơn về việc miễn, giảm lãi cho bị đơn nên kháng cáo của ông K về việc không đồng ý trả lãi cho nguyên đơn là không có căn cứ chấp nhận.

[4]. Xét kháng cáo của bị đơn ông Bùi Chí K việc đề nghị làm rõ nghĩa vụ giữa ông và bà L1 phải trả cho nguyên đơn theo phần của mỗi người là bao nhiêu, Hội đồng xét xử thấy: Theo khoản 1 Điều 37 quy định về nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng như sau: “ Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây: 9

1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm; …” Trong trường hợp này, mặc dù ông K và bà L1 đã ly hôn nhưng theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thoả thuận của các đương sự số 136/2021/QĐST-HNGĐ ngày 13/12/2021 của TAND thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, về tài sản chung ông K và bà L1 không yêu cầu giải quyết. Ngày 31/12/2021, bà L1 vẫn tự nguyện ký hợp đồng vay tài sản cùng với ông K và ngày 20/01/2022 vẫn ký Khế ước nhận nợ đối với khoản tiền giải ngân của V1. Do vậy, bản án sơ thẩm xác định nghĩa vụ trả nợ thuộc về cả ông K và bà L1 là có căn cứ. Nghĩa vụ này cũng được xác định là nghĩa vụ liên đới theo Điều 288 và theo Điều 37 Luật Hôn nhân gia đình đã được viện dẫn trên đây.

Do đó, kháng cáo của ông K về việc đề nghị xem xét phân định nghĩa vụ riêng của từng người là không có cơ sở chấp nhận. Với những phân tích trên đây, Hội đồng xét xử không chấp nhận các nội dung kháng cáo của bị đơn ông Bùi Chí K, cần giữ nguyên bản án sơ thẩm. [5.] Án phí dân sự phúc thẩm: Ông K phải chịu án phí dân sự phúc thẩm do kháng cáo không được chấp nhận. [6.] Xét quan điểm và đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát tại phiên toà về việc giữ nguyên bản án là có cơ sở.