Bản án 207/2026/DS-PTTranh chấp hợp đồng tín dụng

[1] Về quan hệ pháp luật có tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Các đương sự tranh chấp hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp tài sản với mục đích vay phục vụ nhu cầu tiêu dùng của cá nhân không có đăng ký kinh doanh là tranh chấp hợp đồng dân sự theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự. Do vụ án có kháng cáo nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng theo điểm b khoản 1 Điều 38 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về hợp đồng tín dụng.

Căn cứ vào lời khai của nguyên đơn, tài liệu chứng cứ do nguyên đơn giao nộp, các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, có đủ căn cứ xác định giữa Ngân hàng V3 và chị Trần Thị H đã giao kết 04 hợp đồng tín dụng với nội dung cụ thể như nguyên đơn đã trình bày. Các hợp đồng tín dụng được xác lập bằng văn bản, có đầy đủ nội dung chủ yếu của giao dịch, được các bên tự nguyện giao kết, không 6 vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội nên có hiệu lực theo Điều 117 Bộ luật dân sự, Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng và Thông tư số 39/2016/TT- NHNN. Tài liệu chứng cứ đã đủ căn cứ xác định V3 thực tế đã cấp tín dụng cho chị H đối với cả 04 khoản nêu trên.

[3] Về lãi suất trong hạn, chuyển nợ quá hạn và lãi chậm trả: Bảng kê tính lãi do nguyên đơn nộp thể hiện cơ chế lãi suất điều chỉnh theo kỳ, có bảng lãi suất cơ sở/ tham chiếu của V3 qua các thời điểm; đối với nợ quá hạn, bảng tính áp dụng mức 150% lãi suất trong hạn; đối với lãi chậm trả, bảng tính áp dụng mức 10%/năm trên số dư lãi chậm trả. Cách tính này phù hợp với khoản 4 Điều 13 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN. Tài liệu công khai của V3 cũng cho thấy đối với các khoản vay điều chỉnh lãi suất, V3 áp dụng cơ chế điều chỉnh định kỳ 03 tháng vào các ngày 01/01, 01/04, 01/07 và 01/10 hằng năm. Bị đơn không có tài liệu nào chứng minh nguyên đơn áp dụng lãi suất vượt quá thỏa thuận hoặc vượt giới hạn pháp luật cho phép; vì vậy yêu cầu tính nợ gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn và lãi chậm trả là có cơ sở chấp nhận. Xem xét tài liệu, chứng cứ về việc cấp tín dụng và tài liệu về thanh toán nợ do nguyên đơn nộp, Hội đồng xét xử thấy có căn cứ chấp nhận toàn bộ yêu cầu thanh toán nợ gốc, lãi tính đến hết ngày 02/4/2026 (ngày xét xử sơ thẩm) như nguyên đơn là đã yêu cầu.

[4] Về thỏa thuận mua bán nợ giữa Ngân hàng V3 và Công ty cổ phần M1: Tài liệu trong hồ sơ thể hiện V3 đã chuyển nhượng cho M một phần khoản nợ đối với ba hợp đồng tín dụng đầu tiên và toàn bộ khoản nợ thẻ tín dụng. Việc chuyển giao quyền yêu cầu này phù hợp với quy định của Bộ luật dân sự; vì vậy Công ty M1 trở thành đồng nguyên đơn hợp pháp đối với phần quyền đòi nợ đã nhận, còn V3 tiếp tục là chủ nợ đối với phần quyền chưa chuyển giao.

[5] Về nghĩa vụ trả nợ cụ thể: Tính đến hết ngày 02/4/2026, chị H còn nợ tổng cộng 2.799.658.157 đồng. Việc phân chia quyền đòi nợ giữa M và V3 theo tỷ lệ 95% - 5% đối với ba khoản vay đầu tiên (được nêu theo thứ tự các khoản vay mà nguyên đơn trình bày trong yêu cầu khởi kiện) và 100% cho M đối với khoản vay thứ 4 (khoản vay thẻ tín dụng). Do đó: Công ty M1 có quyền yêu cầu thanh toán 2.664.221.244 đồng; Ngân hàng V3 có quyền yêu cầu thanh toán 135.436.914 đồng. Do vậy, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện, buộc bị đơn phải thanh toán cho mỗi nguyên đơn số nợ nêu trên.

[5] Về hợp đồng thế chấp: Quyền sử dụng đất thửa số 91, tờ bản đồ số 20 hiện đứng tên chị Trần Thị H theo Giấy chứng nhận số CH 232411 nên chị H có quyền dùng quyền sử dụng đất đó để thế chấp bảo đảm nghĩa vụ trả nợ. Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất được V3 và chị H giao kết tự nguyện và đăng ký thế chấp tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định. 7

[6] Ngoài xác lập hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất, chị H và Ngân hàng còn tự lập với nhau văn bản thỏa thuận bổ sung, độc lập với hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất, xác nhận ngôi nhà trên đất là tài sản thuộc sở hữu riêng của chị H và đồng ý đưa tài sản này vào phạm vi xử lý bảo đảm, nhưng văn bản này chỉ do chị H và Ngân hàng ký kết, anh B, chị L1 không tham gia;

Tuy nhiên, đối với nhà ở, công trình trên đất: hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ nào chứng minh anh Ngô Văn B, chị Trần Thị Yến L1 đã chuyển quyền sở hữu nhà cho chị Trần Thị H. Ngược lại, Giấy chứng nhận số CH 232411 thể hiện mục “Nhà ở” và “Công trình xây dựng khác” đều ghi “-/-”, tức là không ghi nhận quyền sở hữu nhà, công trình của chị H; Phiếu yêu cầu đăng ký biện pháp bảo đảm chỉ kê khai quyền sử dụng đất, không kê khai tài sản gắn liền với đất; Hợp đồng thế chấp số 4407/2023/HĐTC cũng chỉ mô tả quyền sử dụng đất là tài sản thế chấp. Đồng thời, lời trình bày nhất quán của anh B, chị L1, kết quả xem xét thẩm định tại chỗ ngày 31/12/2025 và các biên bản lấy lời khai người làm chứng đều thể hiện ngôi nhà trên đất do anh B, chị L1 trực tiếp quản lý, sử dụng; người làm chứng xác nhận việc xây dựng nhà do anh B, chị L1 thuê và quản lý thi công, không phải do chị H trực tiếp tạo lập. Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn không cung cấp được chứng cứ nào thể hiện anh B, chị L1 đã bán, tặng cho hoặc chuyển quyền sở hữu ngôi nhà cho chị H, nên chị H không có quyền định đoạt đối với tài sản là ngôi nhà.

[7] Xét hiệu lực của Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất: Mặc dù trên thửa đất thế chấp có tài sản là ngôi nhà của vợ chồng anh B - chị L1, không được anh B, chị L1 thỏa thuận với ngân hàng sử dụng ngôi nhà làm tài sản bảo đảm cho khoản vay của chị H, tuy nhiên theo Án lệ số 11/2017/AL thì Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất vẫn có hiệu lực.

[8] Về yêu cầu xử lý tài sản bảo đảm: Về yêu cầu xử lý quyền sử dụng đất thế chấp: Quyền sử dụng đất thế chấp đảm bảo cho toàn bộ khoản vay của chị H. Trường hợp chị H vi phạm nghĩa vụ trả nợ thì nguyên đơn có quyền yêu cầu xử lý quyền sử dụng đất thế chấp để đảm bảo trả nợ. Về yêu cầu xử lý ngôi nhà, công trình nhà xưởng trên đất: Nguyên đơn yêu cầu, trường hợp chị Trần Thị H không thực hiện nghĩa vụ trả nợ thì nguyên đơn được quyền đề nghị cơ quan thi hành án dân sự xử lý phát mại cả ngôi nhà, công trình trên đất tại thửa đất số 91, tờ bản đồ số 20, theo Giấy chứng nhận số CH 232411. Hội đồng xét xử thấy rằng, ngôi nhà và công trình trên đất là tài sản của anh B, chị L1 không phải là tài sản của chủ sử dụng đất là chị H. Ngôi nhà và tài sản trên đất không được anh B và chị L1 sử dụng làm tài sản bảo lãnh cho khoản vay của chị H, nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu xử lý ngôi nhà và công trình trên đất của nguyên đơn. Theo quy định tại khoản 2 Điều 325 Bộ luật dân sự, 8 Án lệ số 11/2017/AL, anh B và chị L1 được tiếp tục sử dụng đất trong phạm vi quyền, nghĩa vụ của mình; quyền và nghĩa vụ của bên thế chấp trong mối quan hệ với chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất được chuyển giao cho người nhận chuyển quyền sử dụng đất, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Khi xử lý quyền sử dụng đất, anh B, chị H được ưu tiên nhận chuyển nhượng nếu có nhu cầu.

[9] Sau khi xét xử sơ thẩm, nguyên đơn Ngân hàng Thương mại cổ phần V2 (V1) và Công ty cổ phần M1 có đơn kháng cáo đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 17/2026/DS-ST ngày 02 tháng 4 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hải Phòng. Tại giai đoạn phúc thẩm, nguyên đơn Ngân hàng Thương mại cổ phần V2 (V1) và Công ty cổ phần M1 không cung cấp thêm được tài liệu, chứng cứ gì mới làm căn cứ cho HĐXX xem xét kháng cáo của mình. [9.1]

Xét thấy, hiện quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 91, tờ bản đồ số 20, địa chỉ tại Khu N, phường P, thành phố B, tỉnh Bắc Ninh (nay là phường V, tỉnh Bắc Ninh) thế chấp đảm bảo cho toàn bộ khoản vay của chị Trần Thị H. Trường hợp chị H vi phạm nghĩa vụ trả nợ thì nguyên đơn có quyền yêu cầu xử lý quyền sử dụng đất thế chấp để đảm bảo trả nợ. Việc nguyên đơn Ngân hàng Thương mại cổ phần V2 (V1) và Công ty cổ phần M1 yêu cầu trường hợp chị H không thực hiện nghĩa vụ trả nợ thì nguyên đơn được quyền đề nghị cơ quan thi hành án dân sự xử lý phát mại cả ngôi nhà, công trình trên đất tại thửa đất số 91, tờ bản đồ số 20 là có căn cứ (nhà xây trên đất được xác định là vật đặc định không thể tách rời). Bản án dân sự sơ thẩm số 17/2026/DS-ST ngày 02 tháng 4 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hải Phòng không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về quyền được yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền xử lý, phát mại nhà ở, công trình xầy dựng trên đất được xác định của vợ chồng anh Ngô Văn B và chị Trần Thị Yến L1 là không có căn cứ. [9.2]

Tuy nhiên, nhà và công trình trên đất là tài sản của anh Ngô Văn B và chị Trần Thị Yến L1 nên trường hợp phát mại tài sản là ngôi nhà trên đất thì nguyên đơn phải có trách nhiệm thanh toán giá trị nhà và tài sản trên đất theo kết quả định giá tại thời điểm phát mại cho người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là vợ chồng anh Ngô Văn B và chị Trần Thị Yến L1. [9.3]

Từ những phân tích trên, HĐXX chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Ngân hàng Thương mại cổ phần V2 (V1) và Công ty cổ phần M1; sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 17/2026/DS-ST ngày 02 tháng 4 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hải Phòng theo quy định tại khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[10] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Chấp nhận sự tự nguyện của nguyên đơn về việc chịu toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ. 9

[11] Về án phí:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 147, khoản 2 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự; căn cứ vào khoản 4 Điều 26, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, [11.1] Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn Ngân hàng Thương mại cổ phần V (V3) và Công ty cổ phần M1 không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Trả lại cho Công ty cổ phần M1 tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp là 41.000.000 đồng theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Toà án số 0004598 ngày 21 tháng 10 năm 2025 tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 12 - Hải Phòng. Bị đơn chị Trần Thị H phải nộp án phí dân sự sơ thẩm số tiền là: 72.000.000 đồng + 2% × (2.799.658.157 đồng - 2.000.000.000 đồng) = 87.993.000 đồng (đã làm tròn). [11.2] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn Ngân hàng Thương mại cổ phần V2 (V1) và Công ty cổ phần M1 được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo quy định của pháp luật. Trả lại tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm mà Ngân hàng Thương mại cổ phần V2 (V1) và Công ty cổ phần M1 đã nộp số tiền 600.000 đồng theo Biên lai thu tiền số 0004167 ngày 13 tháng 04 năm 2026 tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 12 - Hải Phòng.