Bản án 37/2026/DS-STCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án: Sau khi xem xét yêu cầu của nguyên đơn, xác định đây là vụ án “Tranh chấp về yêu cầu di dời tài sản trên đất, hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và công nhận quyền sử dụng đất” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 9 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. Thửa đất đang tranh chấp toạ lạc tại xã N, tỉnh Quảng Trị nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Quảng Trị theo quy định tại Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.2] Về việc vắng mặt của bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt các văn bản tố tụng theo đúng trình tự thủ tục tố tụng cho các đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự. Chủ tịch UBND xã N, những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà Phan Thị T1, ông Phan Văn S vắng mặt đã có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Bị đơn ông Phan C đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai đến phiên tòa nhưng vắng mặt không có lý do. Theo quy định tại khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

[2] Về nội dung vụ án: Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Q yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông Phan C di D 04 trụ bê tông ra khỏi thửa đất số 515; hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L 391811 ngày 14/11/1997 được UBND huyện T cấp cho hộ bà Phan Thị T1 tại thửa đất số 515, tờ bản đồ số 14 thuộc xã T, huyện T, tỉnh Quảng Trị (nay là xã N, tỉnh Quảng Trị); công nhận quyền sử dụng đất theo sơ đồ xem xét thẩm định chỗ cho bà Nguyễn Thị Q, những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Phan Văn S.

[3] Xét về nguồn gốc, ranh giới, hiện trạng và cơ sở pháp lý của thửa đất số 515, tờ bản đồ số 14 thuộc xã T, huyện T, tỉnh Quảng Trị (nay là xã N, tỉnh 7 Quảng Trị) mà bà Nguyễn Thị Q và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Phan Văn S đang sử dụng: Theo xác nhận của UBND xã N và Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực XIII - Quảng Trị, hiện nay không có lưu trữ sổ mục kê ruộng đất, sổ đăng ký ruộng đất, trích lục bản đồ được lập theo chỉ thị 299/TTg ngày 10/11/1980 đối với thửa đất số 515.

Tuy nhiên, xét lời trình bày, lời khai của tất cả những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà Phan Thị T1, thấy rằng thửa đất số 515 được ông Phan Văn S, bà Nguyễn Thị Q khai hoang, canh tác sản xuất, làm giếng nước, xây dựng nhà ở, sinh sống từ năm 1975 đến nay. Các lời khai này cũng phù hợp với lời trình bày của ông Nguyễn Công P, nguyên trước đây là Bí thư Chi bộ thôn A khẳng định, sau năm 1975, vợ chồng ông S, bà Q được hợp tác xã T8 cấp đất làm nhà ở tại thửa đất số 515, tờ bản đồ số 14 thuộc thôn A, xã T cũ. Ông S, bà Q đã làm nhà, xây giếng nước, cải tạo vườn tược, ngôi nhà và giếng nước hiện nay vẫn còn. Đến năm 1989, gia đình ông S lên Lao Bảo sinh sống nhưng thỉnh thoảng vẫn quay về chăm sóc nhà cửa, vườn tược. Đến khoảng năm 2002 - 2007, bà Q, ông S tu sửa nhà cửa như hiện nay. Qua xem xét, thẩm định tại chỗ, thấy rằng, tại thửa đất số 515, vẫn còn giếng nước xây dựng từ năm 1975, ngôi nhà cấp 4 được gia đình bà Q xây dựng, tu sửa và vẫn đang sử dụng để ở, thờ cúng. Từ đó, khẳng định rằng, tại thửa đất số 515, tờ bản đồ số 14 gia đình ông Phan Văn S, bà Nguyễn Thị Q vẫn sinh sống, làm nhà ở, canh tác sản xuất từ năm 1975 cho đến nay. Bà Phan Thị T1 không hề đến sinh sống, canh tác trên thửa đất này.

[4] Xét hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L 391811 ngày 14/11/1997 được UBND huyện T cấp mang tên hộ bà Phan Thị T1 tại thửa đất số 515, tờ bản đồ số 14 thuộc xã T, huyện T, tỉnh Quảng Trị (nay là xã N, tỉnh Quảng Trị) thấy rằng: Theo lời trình bày của ông Phan C, là người trực tiếp đi làm hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà T1 thì hộ bà T1 chỉ có một mình bà T1. Tại thời điểm làm hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, do ông S và bà Q đã chuyển hộ khẩu lên Lao Bảo nên ông C đã làm hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên bà Phan Thị T1. Đơn xin đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là do ông Phan C ký chứ không phải bà T1 ký vì lúc đó bà T1 đã già yếu. Trước và sau khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bà T1 không hề đến sinh sống, canh tác, sản xuất trên thửa đất này.

Vì vậy, việc cấp đất cho hộ bà Phan Thị T1 theo Nghị định 64-CP ngày 27/9/1993 tại thửa đất số 515 là cấp không đúng đối tượng sử dụng đất. Bà T1 không ký vào đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên trình tự, thủ tục, thẩm định để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 515 cho bà T1 là không đúng quy định.

Do đó, cần hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L 391811 ngày 14/11/1997 được UBND huyện T cấp mang tên hộ bà Phan Thị T1 tại thửa đất số 515, tờ bản đồ số 14 thuộc xã T, huyện T, tỉnh Quảng Trị (nay là xã N, tỉnh Quảng Trị).

[5] Việc ông Phan C cho rằng thửa đất số 515 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên bà Phan Thị T1 và ông là người thuộc hàng thừa kế 8 thứ ba của bà T1 nên đã tự ý đem các trụ bê tông đóng trên thửa đất số 515 trong khi thửa đất đang được bà Nguyễn Thị Q quản lý sử dụng từ năm 1975 đến nay là vi phạm quyền sử dụng đất của gia đình bà Q. Ông Phan C chưa có quyền sử dụng đất tại thửa số 515 nên không được trồng trọt, xây dựng trên đất.

Vì vậy, cần buộc ông Phan C di D 04 trụ bê tông đã đóng ra khỏi thửa đất số 515.

[6] Theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ, bản đồ hiện trạng sử dụng đất, tại thửa đất số 515, vẫn tồn tại giếng nước, ngôi nhà của ông S, bà Q xây dựng từ năm 1975 đến nay. Gia đình bà Q vẫn canh tác sản xuất và sinh sống ổn định, không tranh chấp ranh giới với hộ liền kề, vì vậy theo quy định tại khoản 1 Điều 138 Luật Đất đai năm 2024, bà Q, ông S được xem xét để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do ông S đã chết nên bà Q và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Phan Văn S được quyền liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thực hiện các thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

[7] Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng: Về án phí: Vì yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.

Tuy nhiên, nguyên đơn bà Q đã tự nguyện chịu thay cho bị đơn nên cần ghi nhận. Về chi phí tố tụng: Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, thẩm định giá tài sản là 14.500.800 đồng. Nguyên đơn đã nộp đủ số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, thẩm định giá tài sản và tự nguyện chịu nên cần ghi nhận.