Bản án 62/2026/DS-STCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả trang tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền và quan hệ tranh chấp: Ông Q khởi kiện yêu cầu hủy hợp đồng ủy quyền giữa ông Q và ông H1 tại Phòng C2; Hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông H1 và ông L tại Phòng C3; Huỷ đăng ký biến động giữa ông L thế chấp cho Ngân hàng N đối với thửa đất 1356, tờ bản đồ số 4, diện tích theo giấy 13.033m2 (diện tích thực tế là 13.358m2) tọa lạc xã B, huyện M, tỉnh Long An cũ (nay là xã M, tỉnh Tây Ninh). Đồng ý trả số tiền vay theo hợp đồng vay ký giữa ông Q và ông H1 số tiền gốc 300.000.000 đồng và lãi suất 1,66%/tháng. Người có quyền lợi nghĩa vụ và liên quan ông L có đơn yêu cầu yêu cầu độc lập yêu cầu ông Q và ông H1 có nghĩa vụ giao trả quyền sử dụng đất đối với thửa đất 1356. Trường hợp nếu Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vô hiệu hợp đồng giữa ông và ông Q thì yêu cầu về giải quyết hậu quả của hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu nên được xác định quan hệ pháp luật dân sự là “Yêu cầu vô hiệu hợp đồng ủy quyền, vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, hủy yêu cầu chỉnh lý biến động quyền sử dụng đất, giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu, hợp đồng vay tài sản” theo quy định tại theo quy định tại Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.2] Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án đã thực hiện các thủ tục mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ, hòa giải. Các đương sự đều thống nhất các chứng cứ của vụ án đã được giao nộp đầy đủ và được công khai đúng thủ tục. Qua hòa giải các đương sự không thống nhất được nội dung vụ án nên cuộc hòa giải không thành, vụ án được đưa ra xét xử là đúng quy định của pháp luật nên Tòa án đưa vụ án ra xét xử là đúng quy định. [1.3] Các đương sự có mặt tại phiên tòa không xuất trình, giao nộp bổ sung thêm chứng cứ mới nên Hội đồng xét xử căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được công khai tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và lời khai nhận của các đương sự tại phiên tòa để xét xử vụ án. 1.2] Về việc giải quyết vắng mặt: Bị đơn ông H1, bà H3, bà T vắng mặt không có lý do và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ngân hàng N – chi nhánh huyện T, Văn phòng C1, Phòng công chứng Lê Thị T4, Ủy ban nhân dân xã M, tỉnh Tây Ninh có đơn xin vắng mặt nhưng đã được Tòa án đã tống đạt hợp lệ các thủ tục tố tụng nên Tòa án đưa vụ án ra xét xử vắng mặt theo đúng quy định tại Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.3] Về phạm vi giải quyết vụ án: Ông Q có đơn khởi kiện, ông L có đơn yêu cầu độc lập còn các đương sự như bị đơn không có yêu cầu phản tố, những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập khác nên căn cứ vào Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự giải quyết trong phạm vi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Q và đơn yêu cầu độc lập của ông L. 8 [1.4] Đối với thay đổi yêu cầu độc lập của ông L: Trước đây ông khởi kiện yêu cầu công nhận hợp đồng chuyển nhượng ông L và ông Q (do ông H1 đại diện), yêu cầu giao đất. Sau đó ông L có các đơn thay đổi bổ sung yêu cầu trả số tiền thanh toán 700.000.000 đồng và tính lãi suất theo quy định pháp luật; thay đổi yêu cầu giao đất và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu. Toà án đã ra các thông báo thay đổi bổ sung tống đạt hợp lệ cho các đương sự được biết. Xét thấy việc thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện của ông L không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu của đương sự quy định tại Điều 5, Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.5] Về tư cách tham gia tố tụng: Ông L có cung cấp giấy uỷ quyền ngày 30/10/2024 giữa ông L, bà H1 và ông Nguyễn Quang T3 đối với thửa đất 1356. Xét thấy hợp đồng trên có thời hạn 03 tháng kể từ ngày 30/10/2024 đến ngày 30/01/2025 đã hết hạn và theo xác minh tại Công văn số 938/CVVPĐKĐĐ ngày 21/11/2025 thì thửa đất trên hiện không có đăng ký biến động và tại phiên toà ông L xác định hiện thửa đất trên ông không còn uỷ quyền cho ông T3. Do đó xác định ông T3 không có bị ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp gì trong vụ án nên Toà án không đưa ông T3 tham gia tố tụng là phù hợp.

[2] Về nội dung: [2.1] Về việc áp dụng pháp luật về nội dung: Các bên thực hiện giao dịch xác lập năm 2023. Do đó cần áp dụng pháp luật Luật Đất đai và Luật Dân sự đang có hiệu lực trong quá trình xác lập và thực hiện để giải quyết. Cụ thể là Luật Đất đai năm 2013, Luật Đất đai năm 2024 và Bộ luật Dân sự 2015 và các văn bản hướng dẫn thi hành có liên quan để giải quyết. [2.2] Hồ sơ vụ án thể hiện: Tại hợp đồng vay tài sản ngày 12/5/2023 ông Lương Trí H1 cho ông Lê Thanh Q vay số tiền 300.000.000 đồng, thời hạn vay 06 tháng kể từ ngày 12/5/2023, theo hợp đồng ủy quyền thửa đất số 1356, thỏa thuận ông Q không được trả trước hạn; Ngày 12/5/2023, ông Q ký hợp đồng ủy quyền toàn bộ thửa đất 1356 cho ông H1 tại Phòng C2; Ngày 23/5/2023; ông H1 người đại diện theo ủy quyền của ông Q ký hợp đồng chuyển nhượng thửa đất 1356 cho ông Nguyễn Văn L tại Phòng công chứng Bùi Thị Đ2, được chỉnh lý biến động sang tên ngày 12/7/2023 cho ông Nguyễn Văn L. [2.3] Xét hiệu lực của hợp đồng ủy quyền công chứng ngày 12/5/2023 của Phòng công chứng Lê Thị Thanh giữa ông Lê Thanh Q và ông Lương Trí H1: Theo nội dung của hợp đồng thì ông Q ủy quyền cho ông H1 được toàn quyền đối với thửa đất 1356. Người đại diện theo ủy quyền của ông Q trình bày việc ký hợp đồng ủy quyền này để đảm bảo cho khoản vay của hợp đồng vay 300.000.000 đồng ký ngày 12/5/2023 ông Lương Trí H1 cho ông Lê Thanh Q, thời hạn vay 06 tháng kể từ ngày 12/5/2023, theo hợp đồng ủy quyền thửa đất số 1356, thỏa thuận ông Q không được trả trước hạn. Lời trình bày của phía nguyên đơn phù hợp với nội dung của hợp đồng vay tài sản. Tại bản chính “Giấy vay tiền” ngày 12/5/2023 của ông Q với ông H1 cũng thể hiện nội dung “Theo hợp đồng ủy quyền thửa đất 1356, tờ bản đồ số 4, diện tích theo giấy 13.033m2 … Ông Lê Thanh Q cam kết không được trả tiền trước hạn” trong ngày 12/5/2023 các bên ký hợp đồng ủy quyền đối với thửa đất 1356 trong đó thể hiện thời hạn ủy quyền là “10 năm”. Như vậy việc các bên lập hợp đồng ủy quyền định đoạt quyền sử dụng đất không 9 nhằm mục đích ủy quyền thực sự mà mục đích chính là che giấu giao dịch vay tiền nên xác định đây là giao dịch giả tạo nhằm mục đích che giấu một giao dịch dân sự khác cụ thể là hợp đồng vay tài sản 300.000.000 đồng ngày 12/5/2023 giữa ông Q và ông H1. Do đó căn cứ vào khoản 1 Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2015 xác định hợp đồng ủy quyền trên là vô hiệu do giả tạo là phù hợp. [2.4] Theo mảnh trích đo bản đồ địa chính số 06/2025 của Công ty Đ3 được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại huyện M (Khu vực M) phê duyệt ngày 03/3/2025 và biên bản thẩm định tại chỗ ngày 20/12/2024 thể hiện trên thửa đất số 1356 tồn tại 04 ngôi mộ là mộ ông bà và người thân của ông Q xây cất những năm trước đó. Phía ông L trình bày khi nhận chuyển nhượng từ ông H1 ông bà có biết sự việc trên nhưng khi đến đất ông H1 là người hứa bằng miệng sẽ di dời nhưng cho đến nay chưa di dời và chưa giao đất cho ông. Như vậy khi chuyển nhượng thửa đất 1356 của ông Q do ông H1 đại diện nhưng không có ý kiến của ông Q về 04 ngôi mộ trên đất. Do đó căn cứ theo Điều 408 hợp đồng chuyển nhượng trên vô hiệu vì có đối tượng không thể thi hành được. [2.5] Tại thời điểm ông H1 và ông L ký hợp đồng chuyển nhượng vào ngày 23/5/2023 đối với thửa đất 1356, tờ bản đồ số 4, diện tích 13.033m2 tọa lạc xã B, huyện M, tỉnh Long An (nay là xã M, tỉnh Tây Ninh) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số DA 854690 do Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh L cấp ngày 24/6/2021 cho ông Lê Thanh Q theo hợp đồng ủy quyền ngày 12/5/2023 của ông Lê Thanh Q ủy quyền cho ông Lương Trí H1 tại Phòng C2 thì thửa đất số 1356 đang xảy ra tranh chấp giữa bà Đỗ Thị T với ông Lê Thanh Q thể hiện tại hồ sơ vụ án thụ lý số 71/2022/TLST-DS ngày 20/7/2022 về việc “tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” đối với thửa đất 1356, tờ bản đồ số 4, diện tích 13.033m2 tọa lạc xã B, huyện M, tỉnh Long An (nay là xã M, tỉnh Tây Ninh) của Tòa án nhân dân huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An cũ (nay là Tòa án nhân dân khu vực 8 – Tây Ninh). Như vậy trong thời gian Tòa án đang thụ lý và giải quyết quyết vụ án (vụ án có Quyết đình chỉ số 37/2023/QĐST-DS ngày 23/8/2023) thì ông H1 lại chuyển nhượng cho ông L thửa đất 1356 là vi phạm điều cấm của Luật quy định tại điểm Điều 188 Luật đất đai năm 2013, Điều 45 Luật đất đai 2024. Do đó việc ông H1 chuyển nhượng cho ông L trên là vô hiệu về mặt nội dung ngay từ khi ký hợp đồng chuyển nhượng. [2.6] Trong suốt quá trình giải quyết vụ án phía bị đơn ông H1 vắng mặt không có lý do, không có lời trình bày trong hồ sơ cũng như không cung cấp tài liệu chứng cứ nhưng đã được Tòa án đã tống đạt hợp lệ các thủ tục tố tụng thể hiện ông H1 đã biết được nội dung yêu cầu khởi kiện của ông Q và yêu cầu độc lập của ông L nên được xác định ông H1 đã từ bỏ quyền chứng minh của mình nên Toà án căn cứ vào tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ để xem xét. [2.7] Đối với hợp đồng vay tài sản giữa ông Q và ông H1 ngày 12/5/2023 số tiền là 300.000.000 đồng. [2.7.1] Tại bản chính biên nhận ngày 12/5/2023 biên nhận do ông Q và ông H1 ký ghi họ tên. Hội đồng xét xử xác định khi giao kết hợp đồng vay tài sản giữa ông Q và ông H1 là những người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, giao kết hợp đồng trên cơ sở tự nguyện, mục đích và nội dung không trái quy định của pháp luật nên đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại 10 Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên đủ cơ sở xác định hợp đồng trên là hợp pháp từ đó làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên khi giao kết được quy định tại các Điều 117 và Điều 463 của Bộ luật Dân sự. [2.7.2] Mặc dù ông H1 không có đơn khởi kiện yêu cầu ông Q trả số tiền vay trên nhưng ông Q có đơn yêu cầu tự nguyện thanh toán nghĩa vụ trả nợ. Xét thấy ông H1 đã cố tình trốn tránh không hợp tác để có ý kiến yêu cầu về quyền và nghĩa vụ của mình trong vụ án đồng thời việc ông Q có yêu cầu tự nguyện thanh toán số tiền vay trên là tự nguyện không trái đạo đức xã hội không vi phạm điều cấm của luật cũng như trốn tránh trách nhiệm nghĩa vụ của mình nên được Tòa án cho đóng tạm ứng án phí và giải quyết. Do đó Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện của ông Q về nghĩa vụ thanh toán cho ông H1 về số tiền vay gốc 300.000.000 đồng tiền gốc và lãi suất theo quy định là phù hợp. [2.7.3] Về mức lãi suất: Tại phiên tòa các đương sự đều xác định trong biên nhận không ghi lãi suất nhưng thoả thuận bên ngoài là 3%/tháng tại phiên toà đại diện ông Q đồng ý tính mức lãi suất theo pháp luật tức là 1,66% tháng tương ứng với thời hạn vay từ ngày 12/5/2023 đến ngày 04/6/2026 là phù hợp theo quy định tại Điều 466, Điều 468 Bộ luật Dân sự. Tiền lãi được tính là 300.000.000 đồng từ ngày 12/5/2023 đến ngày 04/6/2026 là 03 năm 0 tháng 23 ngày x 300.000.000 đồng x 1,66% = 183.098.000 đồng, tổng cộng gốc và lãi 483.098.000 đồng. [2.8] Đối với yêu cầu khởi kiện huỷ đăng ký biến động hợp đồng thế chấp giữa ông L và phía Ngân hàng: Tại Công văn số 767/VB -NHNoTT ngày 10/12/2024 của Ngân hàng xác nhận thửa đất số 1356 không còn thế chấp tại Ngân hàng và Tại Công văn số 938/CNVPĐKĐĐ ngày 21/11/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực M xác nhận thửa đất trên hiện không có đăng ký biến động và tại phiên tòa hôm nay, ông L xác định thửa đất trên ông đã xóa thế chấp từ năm 2023. Hiện nay không có thế chấp nữa và phía nguyên đơn xác định xin rút toàn bộ yêu cầu về phần này nên xác định Ngân hàng N không có bị ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp gì liên quan trong vụ án nên cần đình chỉ yêu cầu này là đúng quy định pháp luật. Hậu quả của việc đình chỉ đương sự không còn quyền khởi kiện lại theo quy định của pháp luật. [2.8] Đối với yêu cầu độc lập của ông L: Yêu cầu ông Q và ông H1 có nghĩa vụ giao trả quyền sử dụng đất đối với thửa đất 1356. Trường hợp nếu Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Q về vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng ông L yêu cầu ông Q và ông H1 liên đới thanh toán nghĩa vụ của hậu quả hợp đồng vô hiệu là số tiền 700.000.000 đồng đã nhận và giá trị chênh lệnh do lỗi của các bên gây ra theo quy định của pháp luật. [2.8.1] Đối với yêu cầu độc lập của ông L: Như đã phân tích tại đoạn [2.3], [2.4], [2.5] Hội đồng xét xử nhận thấy hợp đồng ủy quyền của ông Q và ông H1 là hợp đồng giả cách mục đích nhằm che giấu hợp đồng vay tài sản giữa các bên, hợp đồng chuyển nhượng giữa ông H1 và ông L có đối tượng là 04 ngôi mộ của gia đình ông H1 không thể thi hành án được và tại thời điểm chuyển nhượng thửa đất 1356 đã xảy ra tranh chấp giữa ông Q và bà T đang được Tòa án nhân dân huyện Mộc Hóa cũ thụ lý và giải quyết do đó hợp đồng trên vô hiệu ngay từ khi ký kết giữa các bên nên việc ông L yêu cầu ông Q và ông H1 có 11 nghĩa vụ tiếp tục hợp đồng giao lại thửa đất trên cho ông là không có cơ sở xem xét. [2.8.2] Về hậu quả của hợp đồng vô hiệu: Hậu quả của hợp đồng vô hiệu nên ngoài giải quyết hậu quả của hợp đồng là các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận còn xem xét đến lỗi của các bên dẫn đến hợp đồng vô hiệu. [2.9] Về thiệt hại của Hợp đồng như sau: Hiện trạng đất hiện nay là đất lúa và 04 ngôi mộ của gia đình ông Q không có cây trồng lâu năm không có kiến trúc gì. Ông L cũng không có yêu cầu gì nên xác định thiệt hại thực tế của 02 bên không xảy ra nên không xem xét là phù hợp nhưng xét về lỗi của các bên dẫn đến hợp đồng vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng giữa ông Q (ông H1 đại diện) ký với ông L bị vô hiệu ngay từ khi ký hợp đồng nên xác định mỗi bên có lỗi 50%.

Do đó, chấp nhận phần yêu cầu về giải quyết hậu quả hợp đồng vô hiệu ngoài 700.000.000đồng số tiền nhận chuyển nhượng ra thì căn cứ Chứng thư thẩm định giá của Công ty Cổ phần T6 thửa đất 1356 có giá là 1.509.454.000 đồng thì giá trị chênh lệch là 809.454.000 đồng lỗi mỗi bên phải chịu ½ là 404.727.000 đồng. Do đó bên chuyển nhượng có nghĩa vụ thanh toán cho bên nhận chuyển nhượng tổng cộng là 1.104.727.000 đồng là phù hợp. [2.10] Về nghĩa vụ thanh toán: Tuy ông H1 thực hiện việc chuyển nhượng thửa đất 1356 cho ông L với tư cách là người đại diện theo ủy quyền của ông Q nhưng bản chất việc ủy quyền là đảm bảo khoản vay, đồng thời khi chuyển nhượng ông H1 không thông báo cho ông Q biết và ông H1 không giao lại số tiền chuyển nhượng cho ông Q. Ông L trình bày mọi giao dịch đến hợp đồng trên và giao nhận tiền với ông H1 không giao dịch với ông Q cũng không biết mặt ông Q. Đối với ông H1 vắng mặt suốt trong quá trình giải quyết vụ án nên cũng không có chứng cứ nào chứng minh ông H1 đã thông báo về tình trạng biến động hay giao tiền chuyển nhượng thửa 1356 lại cho ông Q. Do đó không có căn cứ chấp nhận đối với yêu cầu liên đới ông Q cùng thực hiện nghĩa vụ với ông H1 thanh toán cho ông L mà chỉ có căn cứ buộc mình ông H1 có trách nhiệm trả lại cho ông L toàn bộ số tiền tổng cộng là 1.104.727.000 đồng là có căn cứ. [2.11]

Từ những phân tích trên: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vô hiệu hợp đồng uỷ quyền, vô hiệu hợp đồng chuyển nhượng; ghi nhận ông Q có nghĩa vụ thanh toán số tiền vay gốc và lãi cho ông H1; đình chỉ đối với yêu cầu thế chấp giữa ông L với Ngân hàng Nông nghiệp. Chấp nhận 1 phần yêu cầu độc lập của ông L về việc giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu, không chấp nhận về nghĩa vụ liên đới như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên toà. [2.9] Đối với chi phí lệ phí tố tụng tổng số tiền là 35.300.000 đồng do yêu cầu khởi kiện của ông Q, ông L được chấp nhận nên buộc buộc ông H1 phải chịu 35.300.000 đồng. Do phía ông Q và ông L đã tạm ứng ra trước nên buộc phía ông H1 phải thanh toán trả lại cho phía ông Q là 30.000.000 đồng và 5.300.000 đồng cho ông L [2.10] Về án phí: Ông H1 phải chịu toàn bộ án phí đối với yêu cầu khởi kiện của ông Q, và ông L được chấp nhận. Ông L phải chịu án phí về phần không được chấp nhận, ông Q phải chịu án phí về nghĩa vụ trả của hợp đồng vay tài sản 12 theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.