Bản án 823/2026/DS-STTranh chấp hợp đồng tín dụng

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: [1.1] Về thẩm quyền và thời hiệu: Ngân hàng TMCP P2 (OCB) được Sở kế hoạch và đầu tư thành phố H cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp công ty cổ phần, mã số doanh nghiệp: 0300852005, đăng ký lần đầu ngày 10/05/1996, đăng ký thay đổi lần thứ 30 ngày 08/12/2023, ngành nghề kinh doanh của O là kinh doanh tiền tệ, tín dụng và các hoạt động khác ghi trong Giấy phép thành lập và hoạt động cũng như Điều lệ của Ngân hàng. Ngày 29/03/2024, anh Nguyễn Văn M và Ngân hàng TMCP P2 đã ký Hợp đồng tín dụng số Hợp đồng tín dụng số: 0177/2024/HĐTD-OCB-CN ngày 29/03/2024 và Khế ước nhận nợ số: 0177/2024/HAN/KUNN-OCB-CN ngày 29/03/2024. Theo đó, O đồng ý cho anh M vay tổng số tiền là: 950.000.000 đồng; mục đích vay: Mua sắm nội thất, trang thiết bị; thời hạn vay: 180 tháng, kể từ ngày tiếp theo ngày giải ngân đầu tiên; lãi suất cho vay trong hạn và Cơ chế điều chỉnh lãi suất: Trong 12 tháng đầu tiên, lãi suất tại thời điểm giải ngân 8,19%/năm và được điều chỉnh từ tháng 13 trở đi theo Khế ước nhận nợ số: 0177/2024/HAN/KUNN-OCB-CN ngày 29/03/2024; lãi suất nợ quá hạn: Bằng 150% lãi suất vay trong hạn. Sau khi ký hợp đồng, OCB đã giải ngân toàn bộ số tiền trên cho anh M theo Khế ước nhận nợ - KHCN số 0033/2023/KUNN-OCB- CN ngày 04/04/2023. Quá trình thực hiện hợp đồng, anh M đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ nên OCB khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực 7 - Hà Nội. Căn cứ khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 184 8 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân khu vực 7 - Hà Nội thụ lý, giải quyết vụ án là đúng thẩm quyền và còn thời hiệu khởi kiện. [1.2] Về quan hệ pháp luật: Anh Nguyễn Văn M là cá nhân không có đăng ký kinh doanh, mục đích vay tiêu dùng nên đây là tranh chấp dân sự về hợp đồng tín dụng quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. [1.3] Về tư cách tham gia tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án, ông Nguyễn Văn B có lời khai về việc anh M có biểu hiện tâm thần, không làm gì, đi suốt ngày, vẫn nhận thức được, đi suốt nhưng vẫn biết đường về, tự vệ sinh cá nhân, hiện gia đình ông vẫn đến nhận thuốc cho anh M tại Trung tâm y tế xã Y.

Tuy nhiên, ngày 07/05/2026, Tòa án nhân dân Khu vực 7 - Hà Nội đã ra Quyết định yêu cầu cung cấp chứng cứ đối với ông Nguyễn Văn B và Ngân hàng TMCP P2 liên quan đến việc Trưng cầu giám định tâm thân đối với anh Nguyễn Văn M nhưng ông B và người đại diện theo ủy quyền của O đều từ chối giám định. Đồng thời ngoài 01 sổ khám, chữa bệnh mang tên Nguyễn Văn M thì ông B không xuất trình được bất kỳ văn bản nào của Cơ quan có thẩm quyền kết luận về tình trạng tâm thần của anh M. Hơn nữa, quá trình điều tra, khi Tòa án giải thích quyền và nghĩa vụ tố tụng cho anh M cũng như tiến hành các hoạt động tố tụng với anh M, bản thân anh M nghe hiểu và tự mình viết Giấy ủy quyền, Đơn xin vắng mặt. Vì vậy Tòa án nhân dân Khu vực 7 - Hà Nội vẫn xác định và đưa anh M tham gia tố tụng. [1.4] Về sự vắng mặt của bà Nguyễn Thị K1, anh Nguyễn Văn Q và chị Đỗ Thị D: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhiều lần triệu tập và phối hợp với Chính quyền địa phương đến nơi cư trú của anh Q, chị D để tiến hành các hoạt động tố tụng nhưng anh Q, chị D đều vắng nhà nên Tòa án không lấy được lời khai của anh Q, chị D. Tòa án đã tống đạt hợp lệ Quyết định đưa vụ án ra xét xử, Quyết định hoãn phiên tòa cho bà K1, anh Q, chị D nhưng bà K1 có đơn xin vắng mặt; anh Q, chị D vắng mặt không có lý do. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt bà K1, anh Q và chị D.

[2] Về nội dung: [2.1] Về số tiền nợ gốc và lãi theo hợp đồng tín dụng: [2.1.1] Về Hợp đồng tín dụng: Căn cứ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án cũng như lời khai của các đương sự thì ngày 29/03/2024, Ngân hàng TMCP P2 và anh Nguyễn Văn M đã thỏa thuận ký kết các Hợp đồng tín dụng số Hợp đồng 9 tín dụng số: 0177/2024/HĐTD-OCB-CN ngày 29/03/2024. Theo các văn bản tín dụng này, OCB đồng ý cho anh M vay tổng số tiền là: 950.000.000 đồng; mục đích vay: Mua sắm nội thất, trang thiết bị; thời hạn vay: 180 tháng, kể từ ngày tiếp theo ngày giải ngân đầu tiên; lãi suất như sau: Trong 12 tháng đầu tiên, lãi suất tại thời điểm giải ngân 8,19%/năm. Từ tháng thứ 13 trở đi, lãi suất được điều chỉnh 06 tháng/lần (gọi là kỳ điểm chỉnh lãi suất), kỳ điểu chỉnh lãi suất đầu tiên vào ngày 30/03/2025 theo công thức (lãi suất cho vay = Lãi suất tham chiếu + biên độ thối thiểu là 3,7%/năm; lãi suất nợ quá hạn bằng 150% lãi suất vay trong hạn. Ngày 29/3/2024, Ngân hàng TMCP P2 đã giải ngân toàn bộ số tiền trên cho anh M theo Khế ước nhận nợ số: 0177/2024/HAN/KUNN-OCB- CN ngày 29/03/2024.

Xét thấy, Hợp đồng tín dụng và Điều khoản và điều kiện vay nêu trên được lập thành văn bản, mục đích và nội dung các thỏa thuận không trái đạo đức xã hội, phù hợp với các quy định tại Điều 117, Điều 119 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên có hiệu lực thi hành. Quá trình thực hiện hợp đồng, anh Nguyễn Văn M đã vi phạm nghĩa vụ trả nợ theo thỏa thuận trong hợp đồng nên Ngân hàng TMCP P2 khởi kiện yêu cầu anh M trả nợ gốc và lãi là có căn cứ. [2.1.2] Về yêu cầu trả số tiền nợ gốc, lãi theo Hợp đồng tín dụng: Tại Điều 1, Điều 2, Điều 5, Điều 6, Điều 7 và Điều 8 của Hợp đồng tín dụng số: 0177/2024/HĐTD-OCB-CN ngày 29/03/2024 và Điều 1, Điều 8, Điều 9 và Điều 11 của Khế ước nhận nợ số: 0177/2024/HAN/KUNN-OCB-CN ngày 29/03/2024 quy định về số tiền vay, lãi suất cho vay, phương thức trả nợ gốc, lãi, trả nợ trước hạn, phí liên quan đến khoản vay, thứ tự ưu tiên thanh toán, chuyển nợ quá hạn và chấm dứt hợp đồng cho vay, thu hồi nợ trước hạn. Các thỏa thuận này phù hợp với quy định tại Điều 466, 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 2 Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 nên chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng TMCP P2, buộc anh Nguyễn Văn M phải trả cho Ngân hàng TMCP P2 số tiền tạm tính đến hết ngày 30/06/2026 là: 856.345.311 đồng (trong đó nợ gốc: 828.442.328 đồng; nợ lãi trong hạn: 27.012.772 đồng và nợ lãi quá hạn: 890.211 đồng). [2.3] Về yêu cầu thanh toán khoản tiền lãi phát sinh trên số dư nợ gốc chưa trả, kể từ ngày 01/7/2026 theo mức lãi suất đã thỏa thuận trong Hợp đồng tín dụng và Khế ước nhận nợ đã ký cho đến khi toán xong khoản nợ: Tại điểm a khoản 1 Điều 13 của Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao quy định “Đối với trường hợp 10 chậm thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng mà các bên có thỏa thuận về việc trả lãi thì quyết định kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất các bên thỏa thuận nhưng phải phù hợp với quy định của pháp luật”. Do vậy chấp nhận yêu cầu này của Ngân hàng TMCP P2. [2.4] Về yêu cầu xử lý tài sản bảo lãnh: Hợp đồng tín dụng số: 0177/2024/HĐTD-OCB-CN ngày 29/03/2024 được ký kết giữa Ngân hàng TMCP P2 và anh M là hợp đồng vay tiền có tài sản bảo đảm, quy định tại khoản 8 Điều 1 của hợp đồng và được cụ thể hóa tại Hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất số công chứng: 2118, quyển số 03/2023: TP/CC- SCC/HĐGD ngày 10/05/2023 tại Văn phòng C1. Theo đó, anh M đồng ý dùng tài sản của mình là: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số 647 tờ bản đồ 26, địa chỉ: Thôn N, xã C, huyện M, thành phố Hà Nội (nay là: Thôn N, xã Y, thành phố Hà Nội) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số: DB 201563, sổ vào sổ cấp giấy chứng nhận: CS-ML 18553 do Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố H cấp ngày 18/05/2021 cho ông Nguyễn Văn B; đã tặng cho toàn bộ quyền sử dụng đất cho anh Nguyễn Văn M theo hợp đồng số 178 do Phòng C chứng nhận ngày 02/02/2023 (Mã hồ sơ số: 2315000068BD ngày 02/02/2023) để bảo cho khoản vay khoản vay nêu trên. Ngày 05/02/2026, Tòa án tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ đất đối với tài sản thế chấp, kết quả như sau: - Về đất ở, diện tích 256,2m2. - Về tài sản trên đất gồm: + 01 nhà hai tầng diện tích 94,2m2/sàn (do vợ chồng ông B xây dựng). + 01 nhà hai tầng diện tích 14m2/sàn (do vợ chồng anh Q xây dựng). + 01 mái vảy, khung sắt, lợp proximang diện tích 93m2 (khu chăn nuôi). + 01 mái vẩy tôn (làm năm 2024) diện tích 24,3m2. + 01 mái vẩy tôn (làm năm 2010) trước nhà B2 nằm trong GCN: 16m2 và ngoài GCN: 15m2. + 01 Sân gạch đỏ nằm trong GCN: 52,7m2 và ngoài GCN: 20,7m2. + Tường bao nằm trong GCN: 3m2 và ngoài GCN: 8,5m2. 11 + Diện tích lan trên tường xây nằm ngoài GCN: 9m2. Xét thấy trước khi ký hợp đồng thế chấp, các bên đã làm thủ tục thẩm định, định giá tài sản theo quy định của pháp luật, Hợp đồng thế chấp được lập thành văn bản, trên cơ sở tự nguyện, có công chứng và bên thế chấp đã đăng ký thế chấp theo Điều 298 Bộ luật Dân sự năm 2015. Đồng thời khoản 1 Điều 7 Hợp đồng thế chấp ngày 10/05/2023 quy định: “Phần công trình, diện tích cải tạo, đầu tư, xây dựng thêm và các tài sản gắn liền với thửa đất nêu trên đều thuộc tài sản thế chấp theo Hợp đồng này.” và điểm f khoản 2 Điều 7 Hợp đồng thế chấp ngày 10/05/2023 quy định: “Trường hợp tài sản thế chấp được đầu tư thêm làm phát sinh tài sản mới hặc tài sản tăng thêm do đầu tư thì tài sản mới và tài sản tăng thêm này cũng thuộc tài sản thế chấp.” Mặt khác, tại Điều 1 Hợp đồng thế chấp ngày 10/05/2023 quy định về nghĩa vụ được bảo đảm như sau: “Bên thế chấp đồng ý thế chấp tài sản nêu tại Điều 2 của Hợp đồng này để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ của Bên thế chấp đối với OCB bao gồm toàn bộ các nghĩa vụ trả nợ (nợ gốc, lãi trong hạn, lãi quá hạn, các khoản phải trả, chi phí xử lý tài sản thế chấp và các khoản phí, chi phí khác) theo: a) Hợp đồng tín dụng số: 0042/2023/HĐTD-OCB-CN ngày 10/05/2023 và các hợp đồng tín dụng, hợp đồng cấp bảo lãnh, các hợp đồng/văn bản thỏa thuận cấp tín dụng khác ký giữa Bên thế chấp (bao gồm bên thế chấp hoặc Bên thế chấp và chủ thể khác) với OCB trong khoản thời gian từ ngày 10/5/2023 đến ngày 10/5/2028. b) Tất cả cam kết cấp tín dụng khác và mọi nghĩa vụ tài chính của Bên thế chấp phát sinh tại OCB.” Như vậy, thủ tục bảo lãnh được xác lập trên cơ sở hợp đồng thế chấp và có xác nhận của Văn phòng C1, đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn Phòng Đ, Chi nhánh huyện M, thành phố Hà Nội theo quy định của pháp luật nên hợp đồng bảo lãnh trên là hợp pháp, có hiệu lực thi hành đối với các bên. Vì vậy chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng TMCP P2 về việc xử lý tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất bao gồm cả công trình do vợ chồng anh Nguyễn Văn Q và chị Đỗ Thị D xây dựng trên đất để thu hồi nợ theo các hợp đồng tín dụng đã ký nếu bị đơn không thực hiện nghĩa vụ trả nợ hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng TMCP P2. 12

[3] Về án phí: Căn cứ điều 143, 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 25, Điều 26 Nghị quyết Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật. Trả lại Ngân hàng TMCP P2 số tiền tạm ứng án phí đã nộp tại Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội.

[4] Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của Điều 271, 272 và 273 Bộ luật Tố tụng dân sự. Vì các lẽ trên. Căn cứ: