Bản án 17/2026/DS-STCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa và nghe ý kiến trình bày của đại diện Viện kiểm sát. Sau khi nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quyền khởi kiện, quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Về quan hệ pháp luật: Trong đơn khởi kiện nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn phải trả lại số tiền đặt cọc mua đất, do đó quan hệ pháp luật được xác định là “Tranh chấp hợp đồng đặt cọc” theo khoản 3 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự. Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Bị đơn ông Huỳnh Văn M và bà Lê Thị Trà M1 có hộ khẩu thường trú tại: Bon J, xã N, tỉnh Lâm Đồng vì vậy, tranh chấp giữa các đương sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 9 - Lâm Đồng) theo quy định tại Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về hình thức: Bị đơn ông Huỳnh Văn M và bà Lê Thị Trà M1 Tòa án đã triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vắng mặt. Do vậy, HĐXX căn cứ theo điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự xét xử vắng mặt đối với bị đơn ông M, bà M1

[3] Về nội dung: [3.1] Đối với yêu cầu của nguyên đơn yêu cầu bị đơn ông Huỳnh Văn M và bà Lê Thị Trà M1 phải trả lại số tiền đặt cọc đã nhận ngày 19/12/2022 là 100.000.000 đồng và tiền đặt cọc ngày 16/11/2023 là 50.000.000 đồng. Tổng cộng là 100.000.000 đồng + 50.000.000 đồng = 150.000.000 (Một trăm năm mươi triệu) đồng. Căn cứ Hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 19/12/2022 và lời trình bày của người làm chứng bà Chung Thị Tuyết V là mẹ ruột của bị đơn Lê Thị Trà M1 cho thấy giữa ông Nguyễn Quốc B, bà Nguyễn Thị H và ông Huỳnh Văn M, bà Lê Thị Trà M1 có ký hợp đồng đặt cọc ngày 19/12/2022 để mua thửa đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất AH510966, số vào sổ HĐ060052, do UBND huyện K cấp ngày 02/05/2007, thửa đất số: 353F, tờ bản đồ số: 06, diện tích chuyển nhượng 3x36 mét (đã có bìa đỏ) và 2x36 mét (ngay bên cạnh mảnh 3×36 và chưa có bìa đỏ). Tổng diện tích chuyển nhượng 5×36 mét (có bìa đỏ và chưa có bìa đỏ) và ngày 19/12/2022 ông B, bà H đã đặt cọc 100.000.000đ (một trăm triệu đồng) và ngày 16/11/2023 đã đặt cọc lần 2 là 50.000.000đ (năm mươi triệu đồng) đúng như lời nguyên đơn trình bày. 4 Về hình thức hợp đồng đặt cọc: Hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng quyền sử dụng đất có hiệu lực là hợp đồng phải tuân thủ đầy đủ các điều kiện có hiệu lực của một giao dịch dân sự theo quy định tại Điều 117 Bộ luật dân sự năm 2015 Điều 117. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau: a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập; b) Chủ thể tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện; c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội

2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật quy định. HĐXX xét thấy Hợp đồng đặt cọc giữa ông Nguyễn Quốc B, bà Nguyễn Thị H và ông Huỳnh Văn M, bà Lê Thị Trà M1 được lập ngày 19/12/2022 không có công chứng, chứng thực của cơ quan có thẩm quyền.

Tuy nhiên, loại hợp đồng này không thuộc trường hợp bắt buộc phải có công chứng, chứng thực. Tại thời điểm ký kết hợp đồng đặt cọc, các bên tham gia ký kết hợp đồng đặt cọc đều đủ năng lực hành vi dân sự, việc giao kết hợp đồng xuất phát từ ý chí tự nguyện của các bên, không bị ép buộc; mục đích của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Do đó Hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Quốc B, bà Nguyễn Thị H và ông Huỳnh Văn M, bà Lê Thị Trà M1 được lập ngày 19/12/2022 có hiệu lực. Về nội dung của hợp đồng đặt cọc: Theo Hợp đồng đặt cọc ngày 19/12/2022 các bên thỏa thuận như sau: …. “Lần 3: Trong vòng 2 năm kể từ ngày 19/12/2022 đến ngày 19/12/2024 H1 bên ra phòng công chứng ký Hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ, sau khi ký Hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ bên B phải thanh toán đủ số tiền còn lại cho bên A là 100.000.000 VNĐ (một trăm triệu đồng chẵn) Bên B giữ lại của bên A số tiền 100.000.000 VNĐ Bằng chữ (một trăm triệu đồng chẵn) * Sau khi có giấy chứng nhận QSDĐ bên B thanh toán số tiền còn lại cho bên A …. Xét lời khai của nguyên đơn về việc bị đơn vi phạm nghĩa vụ của người nhận cọc: Theo lời nguyên đơn trình bày quá ngày 19/12/2024, ông Huỳnh Văn M và bà Lê Thị Trà M1 vẫn không bàn giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông cũng như không bàn giao thực địa lô đất như đã mua bán theo hợp đồng đặt cọc, về phía bị đơn ông Huỳnh Văn M và bà Lê Thị Trà M1 quá trình giải quyết vụ án Tòa án tống đạt hợp lệ thông báo thụ lý vụ án, triệu tập tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải, tham gia xét xử nhưng đều vắng mặt không có lý do và không có văn bản nêu ý kiến của mình về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, căn cứ khoản 4 Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự quy định “Đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh mà không đưa ra được chứng cứ hoặc không đưa ra đủ chứng cứ thì Tòa án giải quyết vụ việc dân sự theo những chứng cứ đã thu thập 5 được có trong hồ sơ vụ việc”. Như vậy việc bị đơn đã được thông báo về việc khởi kiện nhưng cố tình vắng mặt, không thể hiện ý chí là mặc nhiên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Như vậy, sau khi nhận tiền cọc, bị đơn không tiếp tục thực hiện việc chuyển nhượng đất cho nguyên đơn như đã thỏa thuận là vi phạm cam kết đặt cọc nên nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn trả số tiền đặt cọc 150.000.000 đồng là có căn cứ. [3.2] Đối với yêu cầu của nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả số tiền 15.000.000 đồng (đây là tiền lãi của số tiền 100.000.000 đồng còn nợ lại mà ông B, bà H đã đưa cho ông M và bà M1) và tiền lãi chậm trả tính từ ngày 19/12/2024 cho đến khi ông M và bà M1 thanh toán đầy đủ số tiền cọc, tuy nhiên quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên tòa nguyên đơn xin rút các yêu cầu này. Xét thấy việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là tự nguyện, không trái pháp luật và đạo đức xã hội nên HĐXX cần áp dụng khoản 2 Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự chấp nhận và đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu trả số tiền 15.000.000 đồng và lãi đến ngày xét xử.

[4] Về án phí: Căn cứ Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm 7.500.000 đồng. Nguyên đơn không phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm. H2 lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 4.249.000 đồng theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0003803 ngày 02/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng cho nguyên đơn