Bản án 609/2026/DS-PTTranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Bà Nguyễn Ngọc L khởi kiện yêu cầu bà Đào Thị H, ông Nguyễn Văn M trả số tiền gốc còn nợ là 150.000.000 đồng cùng tiền lãi và yêu cầu tuyên bố vô hiệu hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất xác lập công chứng ngày 23/5/2020, giữa bên thế chấp là hộ ông Nguyễn Văn M và bên nhận thế chấp là bà Nguyễn Thị Cẩm Đ, cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp “Hợp đồng góp hụi, hợp đồng vay tài sản và hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất” và thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Ngày 09/02/2026 Tòa án nhân dân khu vực 8- tỉnh Đồng Tháp xét xử vụ án, không đồng ý với bản án sơ thẩm, ngày 23/02/2026 nguyên đơn bà Nguyễn Ngọc L kháng cáo bản án sơ thẩm là còn trong hạn theo quy định tại Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông Nguyễn Văn M, bà Đào Thị H, bà Nguyễn T cẩm Đ, Nguyễn Ngọc S, Nguyễn Ngọc T1 đã được triệu tập hợp lệ lần 2 để xét xử nhưng vắng mặt không lý do, Hội đồng xét xử căn cứ theo quy định tại Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt các đương sự theo luật định.

[2] Về nội dung vụ án: Xét yêu cầu khởi kiện và kháng cáo của bà Nguyễn Ngọc L về việc yêu cầu bị đơn trả số tiền 150.000.000 đồng và tiền lãi, nhận thấy: Về số tiền nợ 150.000.000 đồng, phía bà L cho rằng phần nợ này phát sinh trong giai đoạn từ năm 2016- 2018, tổng cộng là 427.000.000 đồng, sau đó bà L xuất 300.000.000 đồng để trả ngân hàng lấy giấy đất của phía ông M ra và chuyển nhượng cho bà L 02 thửa đất số 40 và số 71 trừ được 577.000.000 đồng, việc chuyển nhượng đất lập ngày 23/5/2020, số tiền còn lại 150.000.000 đồng nợ đến nay chưa thanh toán.

Xét thấy, bà L cho rằng phía bà H, ông M còn nợ nhưng không cung cấp chứng từ chứng minh, phía ông M, bà H không thừa nhận, mặt khác việc bà L trình bày không hợp lý, nếu tại thời điểm năm 2020 phía ông M còn nợ 150.000.000 đồng thì vì sao phía bà L không yêu cầu phía ông M, bà H lập biên nhận nợ mà mãi đến năm 2022 mới khởi kiện, việc này chứng tỏ năm 2020 các phần nợ giữa bà L, ông M, bà H đã cấn trừ xong bằng việc bà L nhận chuyển nhượng 02 thửa đất của ông M, cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện này của bà L là có căn cứ. Đối với ý kiến của phía nguyên đơn cho rằng bà Đ hứa bán đất dư sẽ trả tiền cho bà L, xét thấy biên bản hòa giải cơ sở ngày 20/3/2021 bà Đ có nêu ý kiến khi nào bán vườn trả đủ tiền tôi tôi sẽ trả lại tiền đó, bà Đ cũng không nêu rõ khoản nợ nào, việc này phía bị đơn không thừa nhận nên không có căn cứ xem xét. Về việc xác định giá đất của Ủy ban nhân dân xã T, xét thấy, việc các bên giao dịch theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 23/5/2020 ghi giá chuyển nhượng là 8 475.000.000 đồng, chị Bé T khai thực tế là 577.000.000 đồng nhưng không có gì chứng minh, cho nên việc bị đơn khai đã cấn trừ xong các phần nợ với bà L khi thực hiện việc chuyển nhượng đất là phù hợp.

[3] Về yêu cầu tuyên bố vô hiệu hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất xác lập công chứng ngày 23/5/2020, giữa bên thế chấp là hộ ông Nguyễn Văn M và bên nhận thế chấp là bà Nguyễn Thị Cẩm Đ. Như phân tích ở phần trên, bà L không chứng minh được phía ông M, bà L phải có nghĩa vụ thanh toán nợ cho bà, hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất giữa hộ ông Nguyễn Văn M và bên nhận thế chấp là bà Nguyễn Thị Cẩm Đ được lập cùng thời điểm với việc chuyển nhượng đất giữa ông M và bà L. Trong hợp đồng thế chấp không hề đề cập đến quyền lợi, nghĩa vụ của bà L, cho nên yêu cầu tuyên bố hợp đồng thế chấp vô hiệu của bà L là không có căn cứ chấp nhận. Do Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà L nên bà L phải chịu chi phí giám định chữ ký và chữ viết theo quy định tại Điều 161 Bộ luật Tố tụng dân sự, vì vậy yêu cầu kháng cáo này của bà L không có căn cứ chấp nhận.

[4] Bà L kháng cáo nhưng không cung cấp tài liệu, chứng cứ mới chứng minh, cấp sơ thẩm giải quyết vụ án là có cơ sở, đúng pháp luật nên yêu cầu kháng cáo của bà L không có căn cứ chấp nhận.

[5] Về án phí: Bà L kháng cáo về việc cho bà xin miễn nộp tiền án phí. Do bà L là người cao tuổi nên Hội đồng xét xử quyết định chấp nhận, cho bà được miễn nộp tiền án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH12 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường Vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp và quản lý án phí và lệ phí Tòa án. Do đó Tòa án cấp phúc thẩm sửa một phần bản án sơ thẩm về án phí. Về điều luật áp dụng: Tòa án cấp sơ thẩm không áp dụng pháp luật về nội dung để giải quyết vụ án là thiếu sót, cấp phúc thẩm bổ sung là phù hợp.

[6] Ý kiến của Luật sư bảo vệ quyền lợi cho bà L không phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên không được chấp nhận. Ý kiến và đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp là có căn cứ, phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

Vì các lẽ trên; Căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự;