Bản án 292/2026/DSSTCác tranh chấp khác

[1] Ông Nguyễn Đăng D khởi kiện yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Kim D1 yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật của cụ Nguyễn Minh C chết để lại nên đây là vụ án “Yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án và tranh chấp thừa kế di sản” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 16, Thành phố Hồ Chí Minh được quy định tại Khoản 5 Điều 26, khoản 9 Điều 27, Điểm a và c Khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về tố tụng: Ông Nguyễn Hiền V và bà Huỳnh Thị Ngọc L2 có yêu cầu giải quyết vắng mặt. Bà Võ Thị L1, ông Nguyễn Thành L, bà Nguyễn Thị Duy A, anh Nguyễn Bá Thiên  và người đại diện hợp pháp của cháu Nguyễn Anh T1 là ông Nguyễn Thành L đã được Tòa án triệu tập hợp lệ để tham gia phiên tòa vào các ngày 06/5/2026 và ngày 29/5/2026 nhưng vẫn vắng mặt không lý do. Căn cứ Điều 227 và Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án xét xử vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nêu trên.

[3] Về nội dung vụ án: Quá trình tố tụng, các đương sự đều thống nhất khai nhận về quan hệ huyết thống, nguồn gốc đất nên có cơ sở xác định: Cụ Nguyễn Minh C, sinh năm 1932 (chết năm 2012) và cụ Dương Huỳnh V1, sinh năm 1932 (chết năm 1976), quá trình chung sống cụ C và cụ V1 có 06 người con gồm: Ông Dương Thiện L3, sinh năm 1957 (chết năm 2007), ông L3 có vợ nhưng đã ly hôn, ông L3 có 03 người con trong đó có 01 người con đã chết từ nhỏ hiện nay còn 02 người con tên Dương Thị Tuyết N2 và Dương Thiện H1; ông Nguyễn Hiền P, sinh năm 1960 (chết năm 2009), ông P có vợ nhưng đã ly hôn, có 01 người con tên Nguyễn Hiền V, sinh năm 1985; ông Dương Minh T2, sinh năm 1963 (chết năm 2000), có vợ nhưng không đăng ký kết hôn, có 01 người con (đã chết không nhớ năm); bà Dương Thiện M, sinh năm 1968 (chết năm 2019) không có chồng con; bà Nguyễn Thị Kim D1, sinh năm 1963 và ông Nguyễn Bá T, sinh năm 1958. Cụ C và cụ V1 không có con ngoài giá thú và không có con nuôi. Cha mẹ của cụ C là cụ Nguyễn Văn H và cụ Võ Thị G chết từ lâu không rõ năm sinh năm mất.

Vì vậy, những người thừa kế thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cụ C là 04 người con gồm: ông Nguyễn Bá T, bà Nguyễn Thị Kim D1, ông Nguyễn Hiền P (do ông P chết trước cụ C nên ông Nguyễn Hiền V là người thừa kế thế vị của ông P); ông Dương Thiện L3 (do ông Dương Thiện L3 chết trước cụ C, theo lời khai của các đương sự ông L3 có 02 người con tên là bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1, hiện nay còn sống nhưng không rõ năm sinh và địa chỉ cụ thể, do đó 6 Tòa án xác đinh bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 là người thừa kế thế vị của ông L3) theo quy định tại Điều 652 BLDS năm 2015. Về di sản thừa kế do cụ Nguyễn Minh C chết để lại: Ngày 12/6/2006 cụ Nguyễn Minh C được UBND huyện D cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ H371 đối với 290,4m2 thuộc thửa 751, tờ bản đồ số 3AB – 12 tọa lạc tại khu phố B, thị trấn D, huyện D, tỉnh Bình Dương. Năm 2009, UBND huyện D thu hồi và cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ H03639 đối với 224,0m2 thuộc thửa 751, tờ bản đồ số 3AB -12. Ngày 09/5/2011 đăng ký biến động chuyển nhượng, thửa 751 tách thửa, lập thửa mới số 1729 để chuyển quyền theo hồ sơ số 19717, diện tích còn lại 156,1m2 (trong đó có 136,6m2 đất ở đô thị, 19,5m2 đất trồng cây lâu năm). Như vậy quyền sử dụng đất là di sản thừa kế còn lại các đương sự tranh chấp là quyền sử dụng đất diện tích 156,1m2 thuộc thửa số 751, tờ bản đồ số 3AB -12 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ H03639 do UBND huyện D cấp ngày 01/4/2009 và cập nhật biến động ngày 09/5/2011. Những người thừa kế theo pháp luật thuộc hàng thừa kế thứ nhất của cụ C còn sống được hưởng gồm có ông Nguyễn Bá T, bà Nguyễn Thị Kim D1, ông Nguyễn Hiền V, bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1. Theo quy định tại khoản 2 Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì ông Nguyễn Bá T, bà Nguyễn Thị Kim D1, ông Nguyễn Hiền V (thừa kế thế vị của ông Nguyễn Hiền P) và bà Dương Thị Tuyết N2 + ông Dương Thiện H1 (thừa kế thế vị của ông Dương Thiện L3) mỗi người được hưởng phần di sản thừa kế của bà Nguyễn Minh C là 156,1m2 : 4 = 39,025m2. Do phần diện tích đất tranh chấp có bề ngang tiếp giáp với đường N là 10,30m, nên Hội đồng xét xử chia thành 02 phần, mỗi phần có bề ngang 5,15m và dài hết đất, cụ thể: - Ông Nguyễn Bá T và bà Nguyễn Thị Kim D1 được hưởng phần di sản thừa kế diện tích đất 79,3m2 (63,8m2 ODT và 15,5m2 CLN), trong đó ông Nguyễn Bá T và bà Nguyễn Thị Kim D1 mỗi người được hưởng 39,65m2 (31,9m2 ODT và 7,75m2 CLN) tương đương mỗi người được hưởng giá trị kỷ phần thừa kế là 4.129.000.000 đồng. - Ông Nguyễn Hiền V, bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 được hưởng phần diện tích đất 76,8m2 (72,8m2 ODT và 4m2 CLN). Trong đó: Ông Nguyễn Hiền V được hưởng 38,4m2 (36,4m2 ODT và 02m2 CLN) tương đương 4.164.000.000 đồng; bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 mỗi người được hưởng 19,2m2 (18,2m2 ODT và 01m2 CLN) tương đương 2.082.000.000 đồng/ người. Ghi nhận sự tự nguyện của bà Nguyễn Thị Kim D1 và ông Nguyễn Bá T không yêu cầu thanh toán giá trị chênh lệch giữa các kỷ phần thừa kế. Đối với tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất trên phần diện tích đất ông Nguyễn Bá T đang quản lý, sử dụng là di sản do cụ Nguyễn Minh C chết để lại gồm: Nhà cấp 4 xây dựng năm 1997 có kết cấu mái tôn, vách gạch, nền gạch men, cột gạch, trần nhựa, cửa sắt kính; nhà tạm, mái tôn, vách tôn, nền xi măng; mái tôn, nền xi măng; 02 đồng hồ nước, 02 điện kế chính, bà Nguyễn Thị Kim D1 7 không tranh chấp và đồng ý để cho ông Nguyễn Bá T quản lý, sử dụng.

Do đó, ghi nhận sự tự nguyện của bà Nguyễn Thị Kim D1 chia cho ông Nguyễn Bá T được quyền sở hữu, quản lý, sử dụng đối với 01 phần căn nhà có diện tích 63,8m2 x 3.908.000đ/m2 x 20% (giá trị sử dụng thực tế còn lại) = 49.866.080 đồng và một phần căn nhà tạm có diện tích 15,5m2 x 940.000đ/m2 x 20% (giá trị sử dụng thực tế còn lại) = 2.914.000 đồng; 01 đồng hồ điện kế chính 1.755.000đ/chiếc và 01 đồng hồ nước: 234.000đ/chiếc. Tổng giá trị tài sản là 54.769.080 đồng. Đối với tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất trên phần diện tích đất hiện do ông Nguyễn Hiền V đang trực tiếp quản lý, sử dụng là di sản thừa kế do cụ Nguyễn Minh C chết để lại, nên chia đều cho ông Nguyễn Hiền V, bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1, cụ thể: Ông Nguyễn Hiền V, bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 được hưởng phần di sản thừa kế đối với 01 phần căn nhà có diện tích 72,8m2 x 3.908.000đ/m2 x 20% (giá trị sử dụng thực tế còn lại) = 56.900.480 đồng; một phần căn nhà tạm có diện tích 4m2 x 940.000đ/m2 x 20% (giá trị sử dụng thực tế còn lại) = 752.000 đồng; 01 đồng hồ điện kế chính 1.755.000đ/chiếc và 01 đồng hồ nước: 234.000đ/chiếc. Tổng giá trị tài sản là 59.641.480 đồng. Ông Nguyễn Hiền V được hưởng 29.820.740 đồng, bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 được hưởng 29.820.740 đồng.

[4] Xét về yêu cầu được nhận hiện vật của bà Nguyễn Thị Kim D1: Do ông Nguyễn Bá T và ông Nguyễn Hiền V đã quản lý, sử dụng quyền sử dụng đất và sinh sống trên căn nhà gắn liền với quyền sử dụng đất từ nhỏ cho đến nay, do đó cần chấp nhận cho ông Nguyễn Bá T và ông Nguyễn Hiền V được nhận hiện vật, ông Nguyễn Bá T có trách nhiệm thanh toán lại cho bà Nguyễn Thị Kim D1 số tiền 4.129.000.000 đồng là kỷ phần thừa kế bà Nguyễn Thị Kim D1 được hưởng. Ông Nguyễn Hiền V có trách nhiệm thanh toán cho bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 số tiền 2.096.910.370 đồng/ người (4.193.820.740 đồng/02 người) là kỷ phần thừa kế bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 được hưởng. Tại phiên tòa bà Nguyễn Thị Kim D1 thay đổi một phần yêu cầu độc lập, không yêu cầu nhận hiện vật, chỉ yêu cầu nhận giá trị kỷ phần thừa kế bằng tiền. Việc thay đổi một phần yêu cầu độc lập của bà D1 là phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.

[5] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Đăng D: Theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 79/2022/QĐST – DS ngày 08/11/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Dĩ An buộc ông T, bà L1 có nghĩa vụ thanh toán cho ông D số tiền 720.000.000 đồng. Ông T, bà L1 không tự nguyện thanh toán cho ông D theo nội dung Quyết định nêu trên. Quá trình thi hành án xác định ông Nguyễn Bá T có tài sản chung là di sản thừa kế của bà Nguyễn Minh C (bà C là mẹ ruột của ông Nguyễn Bá T, bà C chết năm 2012) là: Quyền sử dụng thửa đất số 751, tờ bản đồ số 3AB – 12, diện tích 156,1m2 tọa lạc tại Khu phố B, thị trấn D, huyện D, tỉnh Bình Dương nay là phường D, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN259572, số vào sổ cấp GCN: H03639, do UBND huyện D cấp ngày 01/4/2009. Ngoài ông Nguyễn Bá T thì còn 8 các đồng thừa kế khác. Ngày 12/3/2024, Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Dĩ An đã ban hành Thông báo số 386/TB – CCTHADS, thông báo cho ông T được quyền yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của đương sự phải thi hành án là ông Nguyễn Bá T trong khối tài sản chung với bà Nguyễn Thị Kim D1 và ông Nguyễn Hiền V. Ông Nguyễn Đăng D làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết: Xác định phần quyền sở hữu của ông Nguyễn Bá T trong khối tài sản chung với bà Nguyễn Thị Kim D1 và ông Nguyễn Hiền V là quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 751, tờ bản đồ số 3AB – 12, diện tích 156,1m2 tọa lạc tại Khu phố B, thị trấn D, huyện D, tỉnh Bình Dương nay là phường D, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN259572, số vào sổ cấp GCN H03639 do UBND huyện D cấp ngày 01/4/2009. Xét yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Đăng D: Như đã phân tích tại mục

[3]

[4] thì có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Đăng D. Xác định kỷ phần thừa kế mà ông Nguyễn Bá T được hưởng trong khối di sản của bà Nguyễn Minh C để lại là quyền sử dụng đất 39,65m2 (31,9m2 ODT và 7,75m2 CLN) tương đương giá trị kỷ phần thừa kế là 4.129.000.000 đồng và được quyền sở hữu, quản lý, sử dụng đối với 01 phần căn nhà có diện tích 63,8m2 x 3.908.000đ/m2 x 20% (giá trị sử dụng thực tế còn lại) = 49.866.080 đồng và một phần căn nhà tạm có diện tích 15,5m2 x 940.000đ/m2 x 20% (giá trị sử dụng thực tế còn lại) = 2.914.000 đồng; 01 đồng hồ điện kế chính 1.755.000đ/chiếc và 01 đồng hồ nước: 234.000đ/chiếc. Tổng giá trị kỷ phần thừa kế ông Nguyễn Bá T được hưởng là: 4.129.000.000 đồng + 54.769.080 đồng = 4.183.769.080 đồng.

[6]

Từ những phân tích trên, xét thấy có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

[7] Lời đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là có cơ sở chấp nhận.

[8] Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông Nguyễn Bá T, bà Nguyễn Thị Kim D1 được miễn nộp tiền án phí theo quy định tại điểm đ, khoản 1, Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án nên ông T, bà D1 không phải chịu. Ông Nguyễn Hiền V, bà Dương Thị Tuyết N2 và ông Dương Thiện H1 chịu án phí đối với mỗi kỷ phần thừa kế được hưởng theo quy định của pháp luật.

[9] Chi phí xem xét thẩm định tại chổ và định giá tài sản: Ông Nguyễn Bá T phải chịu theo quy định của pháp luật.