Bản án 52/2026/DS-STCác tranh chấp khác

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục: 3 [1.1] Về thủ tục tố tụng: Bị đơn ông Trần Việt T, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đào Thị T1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vắng mặt không lý do nên Hội đồng xét xử căn cứ Điều 227, Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự xét xử vắng mặt đối với bị đơn ông Trần Việt T, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đào Thị T1. [1.2] Về thẩm quyền: Đây là vụ án 'Tranh chấp hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất" căn cứ Điều 26; Điều 35, Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

[2] Về nội dung: Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông bà Trần Thị Ú: Hội đồng xét xử xét thấy, ngày 30/9/2023 ông Trân Việt T có lập Tờ cố đất cho bà Trần Thị Ú với diện tích khoảng 05 công tầm 03 mét, phần đất tại ấp P, xã P, thành phố Cần Thơ với số tiền là 250.000.000 đồng (Hai trăm năm mươi triệu đồng), thời hạn cố 01 năm. Sau khi hai bên thống nhất hợp đồng, bà Ú đồng ý để ông Trần Việt T thuê lại phần đất này 01 năm là 50.000.000 đồng (Năm mươi triệu đồng). Thời điểm bà Ú cố đất của ông T thì phần đất do ông Trần Thanh H (cha ông T) đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khi ông T lập Tờ cố đất với bà Ú thì có thể hiện chữ ký tên của ông T, ông Trần Thanh H, bà Đào Thị T1.

Tuy nhiên, sau khi bà Ú làm đơn yêu cầu chính quyền địa phương để giải quyết thì bà Ú mới biết chữ ký trong Tờ cố đất của ông H, bà T1 không phải là của ông H, bà T1 ký và viết ra. Hiện nay, phần đất cầm cố ông T đã bán cho người khác. Tại phiên tòa, bà Trần Thị Ú yêu cầu Tòa án tuyên bố vô hiệu Tờ cố đất ký ngày 30/9/2023 giữa bà Ú với ông Trần Việt T. Yêu cầu ông T có nghĩa vụ trả cho bà Ú số tiền cố đất 250.000.000 đồng (Hai trăm năm mươi triệu đông). Quá trình giải quyết vụ án, cũng như tại phiên tòa bị đơn ông Trần Việt T, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đào Thị T1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không lý do nên Hội đồng xét xử xem như bị đơn ông Trần Việt T, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Đào Thị T1 đã từ bỏ quyền cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình cũng như yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị Ú . [2.1] Hội đồng xét xử xét thấy, Hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất giữa bà Trần Thị Ú với ông Trần Việt T là tự nguyện.

Tuy nhiên, căn cứ Điều 500 của Bộ luật dân sự năm 2015 quy định hợp đồng về quyền sử dụng đất: "Hợp đồng về quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó người sử dụng đất 4 chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất hoặc thực hiện quyền khác theo quy định của Luật đất đai cho bên kia; bên kia thực hiện quyền, nghĩa vụ theo hợp đông với người sử dụng đất" và theo quy định tại khoản 1 Điều 167 của Luật đất đai năm 2013 quy định về quyền của người sử dụng đất như sau: "Người sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này".

Do đó, theo quy định của Bộ luật dân sự năm 2015 cũng như quy định của pháp luật về đất đai thì người sử dụng đất không có quyền cầm cố quyền sử dụng đất, mặc dù giao dịch cầm cố quyền sử dụng đất giữa bà Trần Thị Ú với ông Trần Việt T là tự nguyện nhưng giao dịch trên trái với quy định của pháp luật. Nay bà Trân Thị Ú yêu cầu Tòa án tuyên bố vô hiệu Tờ cố đất ký ngày 30/9/2023 giữa bà Trần Thị Ú với ông Trần Việt T là có căn cứ nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. [2.2] Theo quy định tại khoản 2 Điều 131 Bộ luật dân sự năm 2015, hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu: "Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận". Đối với phần đất cố thì ông Trần Việt T chưa chuyển giao cho bà Trần Thị Ú, các đương sự không yêu cầu nên không xem xét. Đối với số tiền cố đất được các bên ghi trong Tờ cố đất là 250.000.000 đồng (Hai trăm năm mươi triệu đồng), ông Trần Việt T2 đã nhận của bà Ú thì có nghĩa vụ trả lại cho bà Ú.

[3] Về án phí dân sự sơ thẩm:

Căn cứ vào Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Bị đơn ông Trần Việt T phải chịu số tiền 12.500.000 đồng (Mười hai triệu, năm trăm nghìn đông). Nguyên đơn bà Trần Thị Ú được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp 6.250.000 đồng.